دسته: اخبار

بسم الله الرحمن الرحیم

محضرت مبارک حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام  علیکم

حضور مبارک سؤالی داریم ؛ قوله تعالی {ذَٰلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیْبَ ۛ فِیهِ }[۱] این کتاب که هیچ شک در آن نیست ؛سؤال ، با اینکه قرآن حاضر است نه غایب چرا لفظ ذلک که برای اشاره به بعید است بکار رفته است ؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در تفسیر مجمع البیان آمده است که برخی گفته اند خداوند به پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) خبر داد که قرآنی بر تو نازل خواهیم کرد که همواره باقی است و از بین نمیرود و کلمه «ذلک » اشاره به آن قرآن موعود است [۲] و برخی گفته اند این قرآن در کتب سماویه مانند تورات و انجیل به انبیاء سلف ( وعده داده شده که در آخرالزمان ، قرآنی بر خاتم انبیاء علیهم السلام نازل خواهد شد و کلمه «ذلک » اشاره به آن قرآن معهود است بنابراین کلمه «ذلک » مبتداء میباشد و «الکتاب» بدل یا عطف بیان برای «ذلک» و جمله «لاریب فیه » خبر است و «الف و لام » برای عهد ذهنی است و «کتاب» با مصدر ثلاثی مجرد است یا مصدر ثلاثی مزید از باب مفاعله «کتاب» بمعنی مکتوب مانند لباس بمعنی ملبوس و عماد بمعنی معمود به ؛ در ادبیات آمده که «ذلک » اسم اشاره است برای بعید از جهت زمان یا مکان یا چیزی که نازل منزله بعید است «للتعظیم او للتحقیر». و چون قرآن مشتمل بر متشابهات و معانی عمیقه میباشد و کسی آنها را نمیداند مگر خدای متعال، و راسخون در علم مانند پیامبر وائمه معصومین علیهم السلام  گویا قرآن  دور است از ذهن مردم معمولی و لذا کلمه «ذلک» آورده شده مثلا آیه شریفه {الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَىٰ}[۳] و آیه شریفه و {وَجَاءَ رَبُّکَ وَالْمَلَکُ صَفًّا صَفًّا}[۴] و آیه شریفه {وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَهُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُمَا}[۵] دست دزد را حاکم باید قطع کند با شرائطی که در علم فقه ذکر شده است اما از کجا؟ از بیخ انگشتان؟ یا مچ؟ یا از آرنج؟ معلوم نشده از کجا باید قطع گردد؛ باید از روایات استفاده نمود. در هر صورت معانی برخی از آیات شریفه چون از ذهن معمولی مردم  فاصله دارد شاید کلمه «ذلک » که برای اشاره به بعید است به این جهت استعمال شده است؛ مانند آیه شریفه که مربوط به سکرات مرگ است قال الله الحکیم : {وَجَاءَتْ سَکْرَهُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۖ ذَٰلِکَ مَا کُنْتَ مِنْهُ تَحِیدُ} [۶]سکرات مرگ حق را پیش میاورد و به او گفته میشود این مرگ همان است که از آن گریزان بودی . چون سکرات مرگ امر مهمی است و افراد معمولی نمیتوانند آنرا درک کنند شاید کلمه «ذلک » به این جهت آورده شده؛ البته محبت به امام علی سلام الله علیه  و احسان به فقرا و صله رحم موجب تخفیف سکرات موت میشود.[۷] و مانند قوله تعالی: {وَمَا تِلْکَ بِیَمِینِکَ یَا مُوسَىٰ} [۸] استعمال «ذلک » عوض «هذه» شاید برای این باشد که این عصای حضرت موسی  علیه السلام عصای معمولی نبوده .

جهان اگر چه ز موسی و چوب خالی نیست             یکی کلیم نگردد یکی عصا نشود

 ز صد هزار محمد(ص) که در جهان باشد                یکی به فضل و سخا همچو مصطفی (ص)نشود

  اگر چه عرصه عالم پر از علی (ع)گردد                  یکی به جود و سخا همچو مرتضی (ع) نشود

                                                                                                                          «راغب اصفهانی»

                        

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی حسینی دیباجی

 

[۱] سوره مبارکه بقره آیه شریفه ۲

[۲] مجمع البیان جح ۱ ص ۱۱۸

[۳] سوره مبارکه طه آیه شریفه ۵

[۴] سوره مبارکه فجر آیه شریفه ۲۲

[۵] سوره مبارکه مائده آیه شریفه ۳۸

[۶] سوره مبارکه ق آیه شریفه ۱۹

[۷] سفینهالبحارج ۴ ص ۲۱۰ .

[۸] سوره مبارکه طه آیه شریفه ۱۷ .

 

بازدیدها: ۱۷

بسم الله الرحمن الرحیم

 

{وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَهٍ وَکَانُوا فِیهِ مِنَ الزَّاهِدِینَ}[۱]و او را به بهای اندکی – درهمی چند- فروختند، و در (نگهداری ) او بی رغبت بودند . [۲]

برادران یوسف (علیه السلام) او را به قیمت کمی فروختند و هدفشان این بود که یوسف (علیه السلام) را از آنجا دور کنند . پیامدهای حسادت برادران یوسف : ۱- نادیده گرفتن علقه خویشاوندی ۲ – قضاوت ناعادلانه و تهمت ۳ – نادیده گرفتن ملاک فضیلت ۴ – سوء نیت و توطئه ۵ – تصور غلط از آینده ۶- نفاق و تظاهر به نیکی ۷ – آزار و اذیت ۸ -دروغ و فریب ۹- داغ دار کردن دل پدر ۱۰ – فروش انسان آزاده ۱۱- طرد ظالمانه یوسف از آغوش خانواده .

حسادت از نگاه روایات :

در احادیث زیادی نیز حسادت مذمت شده است در حدیث معروفی از امیرمؤمنان امام علی (سلام الله علیه) می خوانیم:«وَ لاَ تَحَاسَدُوا فَإِنَّ اَلْحَسَدَ یَأْکُلُ اَلْإِیمَانَ کَمَا تَأْکُلُ اَلنَّارُ اَلْحَطَبَ»[۳] نسبت به یکدیگر حسد نورزید چرا که حسد ایمان را می خورد همان گونه که آتش هیزم را می خورد .[۴]

[۱] سوره مبارکه یوسف آیه شریفه ۲۰

[۲] ترجمه قرآن کریم ، آیت الله حسینی دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی »

[۳] تصنیف غرر الحکم ص ۳۰۰.

[۴] تفسیر مختصر بُشری ؛ آیت الله حسینی دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی»

بازدیدها: ۲۷

بسم الله الرحمن الرحیم

 

محضر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی»

سلام علیکم و رحمه الله

سؤالی از محضراستاد محترم دارم و آن اینکه نظر حضرتعالی در مورد گرفتن روزه در این روزهای کرونایی چیست ؟

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

روزه یکی از ضروریات دین است و هر کس موظّف است روزه بگیرد مگر عذر شرعی داشته باشد مانند مسافرت و مانند بیماری …اگر خوف (ترس) داشته باشد (از هر راهی گرچه از کلام پزشک برای او خوف حاصل شود) که اگر روزه بگیرد به بیماری ( کرونا یا غیر آن ) مبتلی میشود ، وجوب روزه آن روز از او ساقط میشود ولکن قضاء آن واجب است؛ البته اگر با اقدامات احتیاطی مانند استعمال دستکش و یا ماسک و رعایت فاصله اجتماعی و ماندن در خانه اگر موجب حرج شدید نباشد؛ بتواند از این بیماری جلوگیری کند باید روزه بگیرد. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی حسینی دیباجی

بازدیدها: ۲۴

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

محضر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام؛ برای طهارت نفس؛ حضرتعالی چه توصیه ای دارید مخصوصا برای ماه مبارک رمضان که انشاالله در پیش رو داریم ؟

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

در خطبه شعبانیه به نقل از مرحوم شیخ صدوق «رضوان الله تعالی علیه» هنگامی که پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» فضیلت این ماه عظیم (ماه مبارک رمضان ) را بیان فرمود امام علی «سلام الله علیه» سؤال نمود «ما افضل الاعمال فی هذاالشهر» بهترین اعمال در این ماه چیست ؟ قال: «صلی الله علیه و آله و سلم» الورع عن محارم الله پیامبرص فرمودند: اجتناب و دوری از گناهان. 

ورع همان تقوی است و تقوی یک درجه از ایمان بالاتر است شخصی به پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» عرض کرد مرا نصیحت کن و توصیه نما حضرت فرمودند : بهترین توصیه؛ توصیه خداوند در سوره مبارکه نساء  آیه شریفه ۱۳۱  است، «وَلَقَدْ وَصَّیْنَا الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَإِیَّاکُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ »خداوند میفرماید امت های سابقه و شما (مسلمانان را ) به تقوی (پرهیز از گناه و از شبهات ) توصیه میکنم. [۱]

بنابراین بهترین چیز برای انسان (تقوی ) میباشد یعنی انسان با اعتقاد کامل – به توحید ، نبوت ، امامت ، معاد – باید اعمال صالحه (مانند نماز و روزه و …) داشته باشد و از محرمات الهی حتی از شبهات و مواردی که احتمال حرمت میدهد پرهیز نماید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی حسینی دیباجی

 

[۱] تفسیر برهان ج ۲ ص ۱۸۵

بازدیدها: ۲۴

بسم الله الرحمن الرحیم

{وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَهِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا}[۱] و از روی مهربانی بال فروتنی را برای آنان فرود آور ، و بگو : پروردگارا ؛ آنان را مورد رحمت قرار ده چنان که مرا در خردسالی تربیت کردند . [۲] در این آیه شریفه استعاره لطیفی به کار رفته و فروتنی در برابر والدین ، به حالت پرنده ای تشبیه شده است که بال خود را برای جوجه هایش می گسترد و آنها را زیر بال خود می گیرد، صاحب مجمع البیان «رضوان الله تعالی علیه» می فرماید : این آیه دلالت دارد بر اینکه دعای فرزند برای پدر و مادرش که از دنیا رفته اند ، مسموع است ؛ زیرا، اگر مسموع نبود و برای آنها اثری نداشت ، معنا نداشت که در این آیه شریفه به دعا امر شود [۳]  نیکی به پدر و مادر آثار بسیاری دارد ،پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در این باره فرمودند:«مَن اَحبَّ ان یکونَ أَطوَلَ النَّاسِ عُمراً فَلیبَرَّ والِدَیه»[۴]هر کس دوست دارد که در میان مردم عمرش از همه بیشتر شود پس به والدینش نیکی کند[۵] از آیات نورانی قرآن کریم استفاده می شود که نیکی به پدر و مادر در کنار توحید  و عقوق والدین بعد از شرک به خدا در شمار بزرگترین گناهان  قرارد دارد

{لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا }[۶]

{وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا }[۷]

{وَقَضَىٰ رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۚ} [۸]

{یَا بُنَیَّ لَا تُشْرِکْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ وَوَصَّیْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَیْه}[۹]

[۱] سوره مبارکه اسراء آیه شریفه ۲۴ .

[۲] ترجمه قرآن کریم ، آیت الله دبیاجی حسینی اصفهانی «مد ظله العالی»

[۳] مجمع البیان ج ۶ ص ۴۱۰

[۴] مستدرک ج ۱۵ ص ۱۷۵

[۵] تفسیر بُشری، آیت الله دیباجی حسینی اصفهانی «مد ظله العالی »

[۶] سوره مبارکه بقره، آیه شریفه ۸۳

[۷] سوره مبارکه  نساء، آیه شریفه  ۳۶

۸ سوره مبارکه  اسراء، آیه شریفه  ۲۳

[۹]سوره مبارکه  لقمان، آیه شریفه  ۱۴،۱۳

بازدیدها: ۳۷

بسم الله الرحمن الرحیم

{قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَأَنْ تُشْرِکُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ یُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ}[۱]

«بگو جز این نیست که پروردگار من کارهای زشت – چه آشکار و چه پنهان آنها را – و {نیز} گناه و زیاده خواهی ناحق را حرام گردانیده است و اینکه چیزی را که خدا بر آن برهانی نازل نکرده شریک خدا سازید و آنچه را که نمی دانید به خدا نسبت دهید» .[۲]

در این آیه آن چیزهایی را که خداوند واقعأ حرام کرده ، برمی شمارد :

1. خداوند «فواحش » را حرام کرده ؛ یعنی کارهای بسیار زشتی که نفرت آور است یا همان گناه کبیره و به خصوص زنا و انحراف جنسی که مصداق بارز آن هستند. فحشا حرام است چه به صورت آشکار انجام گیرد یا به صورت پنهانی این قید برای ردّ این عقیده اعراب جاهلی است که زنا را در صورتی که به طور پنهان و یا توافق طرفین انجام می گرفت جرم و گناه نمی دانستند.
2. «اثم» که در اصل به معنای ضرر است به گناهانی کمتر از فواحش اشاره دارد، نظیر شرب خمر و مانند آن .
3. تجاوز به حقّ دیگران و ستمکاری نیز حرام است . منظور از «بغی»در اینجا گناهانی است که باعث از بین رفتن حقّ الناس می شود و «فواحش و اثم » بیشتر در مورد گناهانی است که مربوط به حقّ الله است .
4. شریک قرار دادن برای خداوند نیز یکی دیگر از محرّمات است اینکه در آیه می فرماید ، برای خدا آنچه را که دلیلی بر آن نفرستاده شریک قرار ندهید این نیز تأکید بر این مطلب است که مشرکان هیچ گونه دلیل و برهانی بر عقیده خود نداشتند
5. نسبت دادن بعضی از چیزها به خدا و دروغ بستن به او نیز از محرّمات است و شاید بدترین آنها باشد[۳]

[۱] سوره مبارکه اعراف آیه ۳۳

[۲] ترجمه قرآن کریم ؛ آیت الله دیباجی اصفهانی «مدظله العالی »

[۳] ترجمه و  تفسیر بشری ، آیت الله دیباجی اصفهانی  برگرفته از کوثر ج ۴ ص ۶۰

بازدیدها: ۱۸

بسمه تعالی

محضر استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی » سلام علیکم محضر عالی سوالی دارم تقدیم می کنم پاسخ مرحمت فرمایید   سؤال اول: با توجه با آیات قرآن کریم که خداوند در سوره بقره آیه ۱۱۵ میفرماید «فَأَیْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ۚ» و در سوره حدید آیه ۴ که می فرماید : «وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنْتُمْ ۚ» سؤال مطرح است که چرا ما برای عبادت پروردگار باید به یک جهت (قبله کعبه) نماز بخوانیم؟ سوال دوم : نظر حضرتعالی در نماز؛ انحراف از قبله تا چه حد مجاز است و به نماز لطمه نمیزند ؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعدالتحیه والسلام پاسخ سؤال اول : چنانچه در ذیل آیه شریفه ۱۴۴ سوره مبارکه بقره «فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۚ وَحَیْثُ مَا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ ۗ» وارد شده است که پیامبر اسلام «صلی الله علیه و آله وسلم» پس از هجرت بمدینه و اقامه نماز به مدت هفده ماه به سوی بیت المقدس در مسجد «بنی سالم» نماز میخواند (نیمه ماه رجب سال دوم هجری ) که جبرائیل نازل شد واز طرف خداوند این آیه شریفه را آورد که روبروی کعبه نماز بخواند«ما توجه تو را بر آسمان (به انتظار وحی و تغییر قبله) بنگریم و البته روی تو را به قبله‌ای که به آن خشنود شوی گردانیم، پس روی کن به طرف مسجد الحرام و شما (مسلمین) نیز هر کجا باشید (در نماز) روی بدان جانب کنید. و گروه اهل کتاب به خوبی می‌دانند که این تغییر قبله به حق و راستی از جانب خداست (نه به دلخواه کس) و خدا از کردار آنها غافل نیست». و پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» در بین نماز ظهر بود که بدستور خداوند از بیت المقدس بطرف کعبه برگشت و دو رکعت باقی مانده را بطرف کعبه خواند و مسلمانان از وی تبعیت نمودند و نام آن مسجد به مسجد (ذوقبلتین ) تغییر یافت یعنی مسجدی که دو قبله دارد. والله العالم  پاسخ سوال دوم :اگر نمازگزار به اعتقاد قبله نمازش را خواند سپس متوجه شد که از قبله منحرف شده اگر انحرافش به حدّ یمین و یسار (راست یا چپ نمازگزار ) نرسیده باشد (تا ثمن الدائره – یک هشتم دایره – ۴۵ درجه ) نمازش صحیح است و اگر انحرافش به حدّ یمین یا یسار(راست یا چپ) رسیده باشد ( به ربع الدائره – یک چهارم دائره – نود درجه ) اگر وقت باقی است نمازش را اعاده کند و اگر وقت باقی نیست نمازش صحیح است و قضاء بر او واجب نیست مگر جاهل به حکم باشد به جهل غیر معذور یعنی جاهل مقصر باشد که در این صورت اعاده با قضا بر او واجب است والله العالم

 

 

بازدیدها: ۲۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی » این روایت در رساله ای که به فقه مجلسی ره معروف است در  صفحه ۲۹ذکر شده و متن آن چنین است ابابصیر از امام صادق علیه السلام در مورد تشهد سؤال کردند و حضرت فرمودند : «بسم الله و بالله و الحمد لله و خیر الاسما کلها لله اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشریک له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله ارسله بالحق بشیرا و نذیرا بین یدی الساعه و اشهد ان ربی نعم الرب و ان محمد نعم الرسول و ان علیا نعم الوصی و نعم الامام اللهم صل علی محمد و آل محمد و تقبل شفاعته فی امته وارفع درجته والحمد الله رب العالمین »سوال ، آیا گفتن چنین تشهدی با شهادت ثالثه در نمازهای واجب و مستحب چه حکمی دارد ؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحیم الرحیم

بعدالتحیه والسلام نمازگزار باید آنچه در رساله مرجع تقلیدش نوشته شده انجام دهد و آنچه در رساله های مراجع تقلید آمده آن است که واجبات تشهد هفت چیز است:

1. شهادت به توحید و شهادت به نبوّت
2. صلوات بر محمد و آل محمد صلوات الله علیهم اجمعین
3. نشستن بمقدار ذکر تشهد
4. طمأنینه
5. ترتیب
6. موالات
   
7. کلمات تشهد را به نحو صحیح اداء کردن بنابراین تشهد به نحوی که آوردید در رساله مراجع تقلید وجود ندارد و مشکل است والله العالم

بازدیدها: ۱۸۷

بسم الله الرحمن الرحیم

خدمت حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

با سلام و احترام

آیا صدقه به ساداتی که میخواهد عمل جراحی کند میرسد یا خیر در صورتی که خرج عمل را نداشته باشد ، شنیدم صدقه به سیّد حرام است .

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

دادن صدقه واجبه مانند زکوه (گندم و جو و طلا و نقره … ) و مانند زکوه فطره ، به سیّد جایز نیست مگر دهنده زکوه  نیز سیّد باشد ولکن دادن صدقه مستحبه به سیّد اگر توهین به او نباشد جایز است بنابراین مورد سئوال که سیّد برای عمل جراحی و معالجه میخواهد جایز است .والله العالم

                                                       والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته – سید محمد تقی دیباجی 

بازدیدها: ۲۰

بسم الله الرحمن الرحیم

حضور محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

خداوند بعد چندین سال به ما بچه ای عنایت کرده و بخاطر تولد نوزاد هدایای زیادی از طرف‌خانواده خانم و خانواده ما آوردند و غالبا طلا و سکه است؛ ما الان نمیدانیم از لحاظ شرعی این هدایا متعلق به کیست آیا مالک طلاها بچه است تا ما برایش کنار بگذاریم وقتی بزرگ شد به او بدهیم یا متعلق به ماست یعنی پدر و مادر.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

هدایا از بچه است ، ولیّ بچه مانند پدر میتواند هدایا را خرج بچه کند و اگر چیزی از مخارج سال بچه اضافه آمد و سال بر آن گذشت خمس آن هدایا بر پدر و بچه بنابر احتیاط واجب ، لازم است و اگر پدر خمس آنها را نداد برخود بچه بعد از بلوغ لازم است. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته – سید محمد تقی دیباجی

بازدیدها: ۲۲