احکام ارث – پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی http://farsi.dibajiesfahani.ir Wed, 16 Jul 2025 07:20:12 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.3.18 وصیت نامه http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%88%d8%b5%db%8c%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-2/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%88%d8%b5%db%8c%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-2/#respond Wed, 16 Jul 2025 07:18:28 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=6656 چنانچه کسی از دنیا برود، شنیده‌ایم که اگر وصیت نکرده باشد، به دین یهود و نصاری مرده است. حضرتعالی این گفته را تایید می‌کنید؟

نوشته وصیت نامه اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم
چنانچه کسی از دنیا برود، شنیده‌ایم که اگر وصیت نکرده باشد، به دین یهود و نصاری مرده است. حضرتعالی این گفته را تایید می‌کنید؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

امام صادق سلام الله علیه فرموده «الوصیه حق علی کل مسلم»؛ هر مسلمانی سزاوار است وصیت کند.

یکی از انصار مدینه دارای چند عبد بود که سرمایه زندگی او حساب می‌شد. همه را آزاد نمود و چیزی از مال دنیا برای فرزندان صغیر خود نگذاشت. سپس از دنیا رفت. پیامبر (ص) ناراحت شدند و به اصحاب خود فرمودند اگر میدانستم، نمی‌گذاشتم او را در قبرستان مسلمانان دفن کنند؛ چرا برای فرزند صغیر خود چیزی (از آن عبدها) نگذارد. (سفیه البحار، ج۸، ص۴۹۳و۴۹۴)

بازدیدها: ۱۸

نوشته وصیت نامه اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%88%d8%b5%db%8c%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-2/feed/ 0
محروم کردن دختر از ارث http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab/#respond Mon, 01 Feb 2021 08:38:17 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=3891 محروم کردن بعضی از ورثه از ارث (دختر باشد یا پسر) جائز نیست

نوشته محروم کردن دختر از ارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباحی اصفهانی

سلام علیکم

من عضو کانال واتساپ هستم بسیار استفاده می کنیم همه خانواده و حتی دوستان خداوند عمر طولانی به شما عنایت کند انشاالله. حاج آقا پدرم از دنیا رفته ما چند دختر هستیم متاسفانه پدرم در وصیت نامه ما دختران را از ارث محروم کرد از ایشون ناراحت نیستیم ولی اگر مقداری به ما میداد میتوانستیم در راه خودش خرح کنیم از نظر شرعی آیا پدر میتوانه دختر را از ارث محروم کند؟ البته منطقه ما رسم شده که پدرها به دخترها چیزی نمی دهند بعد از مرگ .

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم :« لِلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِمَّا تَرَکَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِیبٌ مِمَّا تَرَکَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ»[۱] خداوند فرموده : برای فرزندان پسر سهمی از ترکه پدر مادر و خویشان وجود دارد و برای فرزندان دختر نیز سهمی از ترکه پدر و مادر و خویشان وجود دارد.و قال الله الحکیم «یُوصِیکُمُ اللّهُ فِی أَوْلاَدِکُمْ لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَیَیْنِ»[۲]خداوند شما را درباره فرزندانتان توصیه میکند؛ هر پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.

 بنابراین محروم کردن بعضی از ورثه از ارث (دختر باشد یا پسر) جائز نیست و باید طبق دستور اسلام اموال بین جمیع ورثه تقسیم شود (پسر دو برابر دختر).

بله شخص میتواند در زمان حیات خود (اگر در حال مرض موت نباشد) بعض از اموالش را به بعض فرزندانش ببخشد و تحویل آنها بدهد و اگر وصیت کند که بعد از مرگش به فلان فرزند زیادتر داده شود اگر آن زیادی بمقدار ثلث (یک سوم ) یا کمتر از ثلث باشد مانعی ندارد؛ اما اگر زیادتر باشد، متوقف بر اجازه جمیع ورثه خواهد بود و اگر جمیع ورثه اجازه ندادند مازاد بر ثلث وصیت باطل است.

شخص باید سعی کند بُغض و عداوت بین اولادش ایجاد نکند و عدالت را در همه امور رعایت  نماید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه نسا آیه ۷

[۲] سوره مبارکه نسا آیه ۱۱

بازدیدها: ۵۴

نوشته محروم کردن دختر از ارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab/feed/ 0
عدم توجه به وارث http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d8%af%d9%85-%d8%aa%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%ab/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d8%af%d9%85-%d8%aa%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%ab/#respond Sun, 29 Nov 2020 10:57:22 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=3525 انسان در زمان حیات خود میتواند در اموال خود تصرف نماید

نوشته عدم توجه به وارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام و احترام

سؤالی از حضورتان دارم من قصد دارم اموالی که طی سالیان با زحمت بدست آورده ام بعنوان کار خیر به امور خیر مثل ساختن مدرسه و مسجد و … واگذار کنم و در حقیقت قصد دارم از اموالم به ورثه خودم چیزی باقی نگذارم آیا شرعا این کار من درست هست ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

انسان در زمان حیات خود میتواند در اموال خود تصرف نماید و اموال خود را در مطلق خیرات مانند مساجد،حسینه ها و مدارس و …صرف نماید و منوط به اجازه ورثه نیست گرچه مستحب است رضایت آنها را جلب کند لکن در مرضی که به آن مرض از دنیا می رود بمقدار یک سوم مالش را میتوند تصرف کند که در اصطلاح آنرا (متجزات مریض ) گویند و زائد  بر ثلث منوط به اجازه ورثه میباشد . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۵

نوشته عدم توجه به وارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d8%af%d9%85-%d8%aa%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%ab/feed/ 0
اختلاف بین مدعی و منکر http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b9%db%8c-%d9%88-%d9%85%d9%86%da%a9%d8%b1/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b9%db%8c-%d9%88-%d9%85%d9%86%da%a9%d8%b1/#respond Wed, 18 Nov 2020 10:56:29 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=3450 سند هرچه باشد مفید علم نیست

نوشته اختلاف بین مدعی و منکر اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

دعوی بین فرزندان زید که  دارای املاک کشاوری زیادی بودند؛ ایشان داری چند فرزند ذکور بوده؛ شاهد ها می گویند فرد مذکور اموال خود را بین تمام وراث تقسیم نموده ولی دو تا از فرزندان ایشان قائل به عدم

تقسیم ارث می باشند و برای ادعای خود سند می آورند؛ سوال اینجاست که شاهد مقدم است یا سند؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه و السلام:

سند هرچه باشد مفید علم نیست

اما بینه (دو شاهد عادل) حجت شرعیه است در روایت وارد شده که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است : «البَینهُ علی المدّعی و الیمینُ علی مَن اَنکرَ»[۱]مدعی باید بینه داشته باشد و منکر سوگند یاد کند.

البته آن دو شاهد باید عادل باشند و شهادت آنها از روی حسّ باشد نه ازروی حدس و گمان و در نزاع موضوعی باید نزد حاکم شرع جامع الشرایط رفت و مسئله را مطرح نمود.و الله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] مستدرک الوسائل ۱۷/ ۳۶۸، ب ۳ من کیفیه الحکم- جواهر ج ۴۰ ص ۴۱۶

بازدیدها: ۲۷

نوشته اختلاف بین مدعی و منکر اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b9%db%8c-%d9%88-%d9%85%d9%86%da%a9%d8%b1/feed/ 0
طبقات ارث http://farsi.dibajiesfahani.ir/3213-2/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/3213-2/#respond Wed, 16 Sep 2020 08:25:51 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=3213 پاسخ سؤال اول : وُرّاث -آنانکه از میت ارث میبرند- به سه طبقه تقسیم شده اند

پدر ، مادر و اولاد
اگر طبقه اول(پدر ، مادر و اولاد) وجود نداشته باشند طبقه دوم ارث می برد یعنی جدّ و جدّه(پدر بزرگ و مادر بزرگ)، برادر و خواهر
طبقه سوم (اگر جدّ و جدّه ، برادر و خواهر وجود ندارد) عمو و.......

نوشته طبقات ارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنا بر نظر حضرتعالی یک میت چند وارث شرعی دارد ؟

و اینکه آیا پدر میتواند مثلا یک پسر یا دختر را از ارث محروم کند ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : وُرّاث -آنانکه از میت ارث میبرند- به سه طبقه تقسیم شده اند

  • پدر ، مادر و اولاد
  • اگر طبقه اول(پدر ، مادر و اولاد) وجود نداشته باشند طبقه دوم ارث می برد یعنی جدّ و جدّه(پدر بزرگ و مادر بزرگ)، برادر و خواهر
  • طبقه سوم (اگر جدّ و جدّه ، برادر و خواهر وجود ندارد) عمو و عمه ، دایی و خاله ، ارث می برند ، وبا نبودن هیچ کدام از طبقات وُرّاث ، به حاکم شرع باید مراجعه شود.

البته زن و شوهر از یکدیگر ارث میبرند و با هر سه طبقه شریک هستند که در رساله های توضیح المسائل نوشته شده.

پاسخ سؤال دوم : پدر اگر وصیت کند برای بعد از مرگ و بعضی ورثه را از سهم الارث محروم کند این وصیت صحیح نیست ، ولکن در زمان حیات خود می تواند اموالش را به اولادش ببخشد و تملیک آنها کند ، و به بعضی از اولادش چیزی ندهد ، لکن این تبعیض ممکن است سبب اختلاف و عداوت بین آنان بشود و سزاوار است همانطوریکه در قرآن دستور داده شده عمل کند. واللّه العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۱۷

نوشته طبقات ارث اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/3213-2/feed/ 0
علت محروم شدن نوه از ارث پدربزرگ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d9%84%d8%aa-%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%d8%b4%d8%af%d9%86-%d9%86%d9%88%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab-%d9%be%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af/ http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d9%84%d8%aa-%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%d8%b4%d8%af%d9%86-%d9%86%d9%88%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab-%d9%be%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af/#respond Sat, 13 Jun 2020 08:18:53 +0000 http://farsi.dibajiesfahani.ir/?p=2589 هر طبقه بر طبقه بعدی مقدم است

نوشته علت محروم شدن نوه از ارث پدربزرگ اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مدظله العالی

با سلام و احترام

چرا اسلام فرزندان را چنانچه پدرشان قبل از پدر بزرگ یامادربزرگ فوت کند ازارث محروم می کند؟

از پاسخ حضرت آقا خیلی ممنونیم.

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم: {وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِی کِتَابِ اللَّهِ ۗ }[۱] خویشاوندان در کتاب خدا به یکدیگر از دیگر مؤمنان در ارث سزاوارترند؛خویشان نسبی در مسئله ارث سه طبقه اند :

۱ پدر ، مادر و اولاد

۲پدر بزرگ ، مادر بزرگ ، برادر و خواهر

۳ عمو، عمه، دایی و خاله

و هر طبقه بر طبقه بعدی مقدم است؛ و در همان طبقه و همان صنف کسی که به میّت نزدیکتر باشند بر کسی که دورتر است مقدم میباشد، بنابراین فرزند بر نوه و نتیجه مقدم است؛ پس اگر شخصی از دنیا برود و فرزند دارد و نوه نیز دارد با وجود فرزند، نوه ارث نمیبرد، فرزند اُولی و نزدیکتر است به میّت تا نوه و نتیجه. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه انفال آیه ۷۵

بازدیدها: ۲۰

نوشته علت محروم شدن نوه از ارث پدربزرگ اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله سید محمد تقی دیباجی اصفهانی پدیدار شد.

]]>
http://farsi.dibajiesfahani.ir/%d8%b9%d9%84%d8%aa-%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%85-%d8%b4%d8%af%d9%86-%d9%86%d9%88%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b1%d8%ab-%d9%be%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af/feed/ 0