Skip to main content

پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌اللّه سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

پایگاه اطلاع رسانی

آیت‌اللّه سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

فضیلت نماز جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بین بنده و دوستان بحث هست که اگر بخواهیم نماز بخوانیم؛ کدام نماز فضیلت و ثواب بیشتری دارد نماز اول وقت یا نماز جماعت ( با کمی تأخیر) ؟ نظر حضرتعالی در این مورد چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مرحوم سیّد طباطبائی یزدی رضوان الله تعالی علیه در عروه الوثقی روایتی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نقل می کند که در ذیل آن روایت آمده که آن حضرت صلی الله علیه و آله فرمود:«… فَاِنْ زادُوا عَلَی الْعَشْرَهِ فَلَو صارَتِ السَّمواتُ کُلُّها مِداداً وَ الاَْشْجارُ اَقْلاماً وَ الثَّقَلانُ مَعَ الْمَلائِکَهِ کُتّاباً لَمْ یَقْدِرُوا اَنْ یَکْتُبُوا ثَوابَ رَکْعَهٍ واحِدَهٍ»[۱]اگر عدد جمعیت ( در نماز جماعت) از ده نفر تجاوز کند؛ اگر آسمان ها کاغذ و دریاها (جوهر) و درختان قلم و جن و انس با فرشتگان نویسنده شوند، نمی توانند ثواب یک رکعت نماز جماعت را بنویسند؛ یک رکعت را که مؤمن در جماعت درک کند از شصت هزار حج و عمره و از دنیا و آنچه در دنیاست و از صد هزار دینار (طلا) که به فقرا دهد افضل است.

از اینگونه روایات استفاده می شود که نماز جماعت افضل است. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] عروه الوثقی ج ۳ ص ۱۱۲ ، طبع جامعه مدرسین.

بازدیدها: ۲۷

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

اقتداء به اهل سنت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباچی اصفهانی

سلام علیکم

بجهت شغلی که دارم و در مناطق اهل سنت زندگی می کنم؛ به نظر حضرتعالی اقتدا به امام جماعت اهل سنت چه صورت دارد؟

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

در حال تقیّه میتوان اقتدا کرد؛ ولی حمد و سوره را باید خواند. والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

امر والدین به نماز در مسجد

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

گاهی از روزها پدرم به من می گوید که حتماً نماز خود را در مسجد بخوان، در اینصورت آیا من باید نماز خود را در مسجد بخوانم ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر پدر یا مادر از نافرمانی فرزند اذیت می شوند فرزند باید اطاعت کند و نمازش را در مسجد بخواند؛خداوند در سوره لقمان به انسان توصیه می کند و می فرماید:« أَنِ اشْکُرْ لِی وَلِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ»[۱] از من و پدر و مادرت سپاسگزاری کن.

در سوره مبارکه اسراء می فرماید:« وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۚ»[۲] به پدر و مادرتان احسان کنید.

دائره احسان از انفاق گسترده تر است و شامل هر نوع محبّت و خدمت را می شود؛ علامّه مجلسی رضوان الله تعالی علیه در کتاب «بحارالانوار» روایاتی از پیامبر صلی الله علیه و آله  نقل می کند که آنحضرت فرموده است:«رِضَى اَللَّهِ مَعَ رِضَى اَلْوَالِدَیْنِ وَ سَخَطُ اَللَّهِ مَعَ سَخَطِ اَلْوَالِدَیْنِ»[۳] رضایت و خرسندی خداوند با رضایت و خرسندی پدر و مادر است و غضب خداوند با غضب والدین است.

و فرموده است :«مَنْ أَحْزَنَ وَالِدَیْهِ فَقَدْ عَقَّهُمَا»[۴] هر کس پدرو مادرش را محزون (ناراحت ) کند عاقّ والدین شده است. والله العالم

کسی که حرف مرا می شنید مادر بود       کسی که ناز مرا می کشید مادر بود

کسی که گنج به دستم سپرد پدر                کسی که رنج به پایم کشید مادر بود

غرض کسی که ز دنیا و آرزوهایش           برای خاطر من دل برید مادر بود

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه لقمان آیه ۱۴

[۲] سوره مبارکه اسراء آیه ۲۳

[۳] بحار الأنوار  ج۷۱ ص۸۰

[۴] بحار الأنوار ج۷۱  ,  ص۸۴

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

اتصال در نماز جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

مسجد ما قدیمی و  دارای ستون های بسیار قطور آجری می باشد گاهی ما که به امام اقتدا می کنیم او را نمی بینیم در اینصورت نماز ما اشکال دارد؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر از طرف راست یا چپ به صف جماعت متّصل باشید، مانعی ندارد و نماز جماعت شما صحیح است؛ گرچه امام جماعت را بواسطه ستون نبینید. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

 

 

 

 

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نیّت نماز مغرب و عشا تا اذان صبح

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده گاهی بجهت شغلی که دارم؛ نماز مغرب و عشا خود را نمی توانم قبل از نیمه شب شرعی بخوانم و واقعا عذاب وجدان می گیرم؛ حال اگر بخواهم قبل از اذان صبح بخوانم باید چه نیّتی بکنم ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

آخر وقت نماز مغرب و عشاء، نصف شب شرعی است و شب را باید از اول غروب تا طلوع فجر صادق حساب کرد نه تا طلوع آفتاب؛ بنابراین اگر نمازش را تا نصف شب شرعی ( یعنی یازده ساعت و ربع بعد از ظهر شرعی) از روی معصیت یا بواسطه عذری تأخیر انداخت و نخواند؛ باید بنابراحتیاط واجب تا قبل از اذان صبح بدون نیّت اداء و قضاء (یعنی به نیّت ما فی الذمّه) بخواند.

نماز را باید اهمیت داد؛امام رضا  سلام الله علیه فرمودند: «اعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ الْفَرَائِضِ بَعْدَ مَعْرِفَهِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ الصَّلَاهُ الْخَمْس»[۱]: بدان ، بعد از شناخت خدای عزّ و جلّ برترین واجبات ، نمازهای پنجگانه می باشد.»

اوّل کلام پیامبران الهی و آخرین توصیه اوصیاء واولیاء خدا نماز است؛ امام صادق سلام الله علیه فرمود :«إِنَّ شَفَاعَتَنَا لاَ تَنَالُ مُسْتَخِفّاً بِالصَّلاَهِ »[۲] شفاعت ما خاندان پیامبر صلی الله علیه وآله به کسی که نمازش را اهمیّت ندهد نخواهد رسید.

از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده که فرموده است:«ما مِن عَبدٍ اهتَمَّ بمَواقیتِ الصَّلاهِ و مَواضِعِ الشَّمسِ إلاّ ضَمِنتُ لَهُ الرَّوحَ عندَ المَوتِ، و انقِطاعَ الهُمُومِ و الأحزانِ، و النَّجاهَ مِنَ النارِ»[۳] هر کس به نماز (به وقت نماز و اینکه وقت نماز داخل شده باشد تا نمازش را اول وقت بخواند) اهمیت دهد من خرسندی هنگام مرگ را و منقطع شدن هم و غم و نجات از آتش را برای او تضمین می کنم.

خداوند منّان ما و شما را از نمازگزاران واقعی و حقیقی قرار دهد .والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] مستدرک الوسائل ج ۳ ص  ۴۳

[۲] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ج۱,ص۲۲۸

[۳] سفینه البحار ج ۲ ص ۴۴

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

عدم اتصال نماز جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اگر در صف نماز جماعت؛ نفر جلویی که ما را به نماز جماعت وصل می کند بعد از خواندن نماز مغرب یادش افتاد، که وضوء نداشته ، تکلیف ما چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر کاری که نماز فرادی را باطل می کند گرچه سهواً باشد؛ مانند زیاد کردن رکوع، انجام نداده باشید، نماز جماعت شما صحیح است. والله العالم

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی  اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

متابعت در سجده _ نماز جماعت

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در حال نماز جماعت موقع سجده نماز، به خیال اینکه امام از سجده بلند شده من هم بلند می شوم، ولی می بینم که امام در سجده هستند، مجدد بر می گردم ؛ وقتی همراه امام سر از سجده بر می دارم می فهمم که سجده دوم امام جماعت بوده در اینصورت نماز من چه صورت خواهد بود ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مانعی ندارد؛ سجده دوم شما حساب می شود و نمازتان صحیح است انشاالله . والله العام

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۷

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

مصافحه و بدعت

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

معمولا بعد نماز جماعت نمازگزاران با یکدیگر دست می دهند و گاهی اگردست ندهیم می گویند فلانی غرور دارد سوالم این هست که اصلا دست دادن بعد نماز سفارش شده ؟ و آیا دست دادن بدعت نیست ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مصافحه بمعنی دست دادن با یکدیگر هنگام ملاقات ؛عن ابیجعفر علیه السلام :«إن المؤمن إذا صافح المؤمن تفرقا عن غیر ذنب»[۱]امام محمد باقر سلام الله علیه میفرماید: مؤمن  هنگامی که با مؤمن (ملاقات نمود) و مصافحه کرد گناهانشان بخشیده خواهد شد.

اما مصافحه بعد از نماز جماعت بعنوان تعقیب نماز روایتی دیده نشده است، مگر مصافحه بکند بقصد استحباب اصل مصافحه نه بعنوان استحباب بعد از نماز جماعت.

بدعت در آن موردی است که چیزی را که انسان میداند جزء دین نیست به دین نسبت دهد به قصد جزئیت از دین؛ اگر بعد از نماز جماعت مصافحه کند بقصد اینکه مصافحه بعد از نماز جماعت جزء تعقیبات نماز جماعت است ،این بدعت میشود و حرام است. اما اگر مصافحه کند به قصد اینکه اصل دست دادن به برادر ایمانی و دعا کردن در حق او مستحب است در اینصورت مانعی ندارد.

و خوب است مصافحه بعد از تسبیح حضرت زهرا سلام الله علیها باشد چون در روایت وارد شده هر کس بعد از نمازهایش به تسبیح حضرت فاطمه سلام الله علیها مداومت کند شقی و بدعاقبت نمیشود و عاقبت به خیر میشود انشاالله تعالی . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سفینه البحار ج ۵ ص ۱۱۷

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

امام جماعت عادل

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد عدالت امام جماعت که از شروط امامت هست خواستم بدانم عدالت به چه معنی می باشد یعنی چه ویژگی ها در امام باید باشد تا عدالت او محرز شود

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مشهور بین علما آن است که عدالت عبارت است از ملکه راسخه در نفس انسانی مانند ملکه شجاعت و ملکه سخاوت  که آن ملکه و نیرو در انسان سبب می شود که واجبات الهی را انجام دهد و محرمات و منهیات را ترک کند، حُسن ظاهر، کاشف است از آن ملکه موجوده در نفس است .

طریفه احراز عدالت :

  • دوستی و معاشرتی که موجب علم یا اطمینان به عدالت او شود
  • شهادت دو عادل
  • در بین مردم، شیوع مفید علم داشته باشد که فلانی عادل است
  • حُسن ظاهر داشته باشد، یعنی واجبات را انجام می دهد و گناهان را ترک می کند و گناه از او دیده نشده باشد. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

شک در قرائت سجده و تشهد

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

حقیر گاهی در حال نماز در خواندن و یا نخواندن سجده و تشهد شک می کنم که آیا خوانده ام یا نخوانده ام تکلیف نمازم چه می شود ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

روایت شده که امام صادق سلام الله علیه به زُراره بن أعیُن که یکی از اصحاب آنحضرت بود، فرمود: « إِذَا خَرَجْتَ مِنْ شَیْ‌ءٍ ثُمَّ دَخَلْتَ فِی غَیْرِهِ فَشَکُّکَ لَیْسَ بِشَیْ‌ءٍ»[۱] اگر (در حال نماز) از چیزی از افعال نماز خارج شدی و در غیر آن داخل شدی و شک در ما قبل کردی؛ شک تو اعتبار ندارد.

این روایت دلیل بر اعتبار قاعده تجاوز است؛ بنابراین اگر در حالی که ایستاده است (در حال قیام) شک کند، که آیا سجده یا تشهد را انجام داده؛ باید به شک خود اعتناء نکند و نماز او صحیح است.

اما اگر در حال برخاستن _ شک کند _  باید برگردد و تشهد یا سجده را انجام دهد، زیرا حال برخاستن؛ مقدمه غیر است (یعنی مقدمه قیام است) و هنوز داخل در غیر نشده است؛ ولی اگر در حال قیام _ ایستادن _ چنین شکی بکند، باید اعتناء به شک خود نکند، زیرا قاعده تجاوز جاری است . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه ج ۵ ص ۳۳۶باب ۲۳ من ابواب الخلل – التهذیب ج ۲ ص ۳۵۲ حدیث ۱۴۵۹

بازدیدها: ۱۸