دسته‌ها
احکام میت و دفن اخبار استفتائات

دفن اموات در مسجد

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله  دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب در جنب امامزاده ای که قبلا محل دفن اموات بوده مسجدی را  ساختم ؛ خیلی مایل هستم و وصیت کردم که وقتی از دنیا رفتم در داخل همین مسجد دفن شوم ، از نظر شرع این وصیت من قابل قبول هست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

دفن میّت در مکانی که برای غیر دفن وقف شده باشد؛ مانند مساجد که برای نماز وقف شده – جایز نیست. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

شهادت به حضرت زهرا سلام الله علیها در اذان و اقامه

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله  دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

ما از اهل علمی شنیدیم که در اذان و اقامه می توانیم علاوه بر شهادت دادن به حضرت امام علی علیه السلام «اشهد ان علی ولی الله » می توانیم شهادت به حضرت زهرا سلام الله علیها هم بدهم « اشهد ان فاطمه الزاهراء عصمه الله الکبرى» به نظر حضرتعالی گفتن شهادت به حضرت زهرا سلام الله علیها در اذان و اقامه  نماز صحیح است ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

گرچه فاطمه زهرا سلام الله علیها حجت خدا و از معصومین علیهم السلام می باشد و طبق روایتی فرموده اند «نحن حجج اللَّه على خلقه و جدتنا فاطمه حجه اللَّه علینا»[۱] ما حجت های خداوند هستیم بر خلق و جدّه ما فاطمه  سلام الله علیها حجت خداوند می باشد بر ما.

ولکن شهادت رابعه در اذان و اقامه خلاف احتیاط است و اذان و اقامه به همان کیفیتی که در رساله های عملیه مراجع تقلید دامت برکاتهم آمده است باید خوانده شود. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] اطیب البیان ج ۱۳ ص ۲۲۵

بازدیدها: ۱۱۷

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

«وَ السَّمَاء وَ مَا بَنَاهَا» خالق هستی کیست ؟

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در قرآن کریم سوره شمس خدا می فرماید «وَ السَّمَاء وَ مَا بَنَاهَا»سوگند به آسمان و آن‌کس که او را آفرید؛ ظاهر این آیه می رساند که غیر خدا سازنده آسمان ها هست ؛ نظر حضرتعالی در مورد تفسیر این آیه شریفه را خواستیم بدانیم

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

ظاهر آیه شریفه نمی‌رساند که غیر خداوند صانع آسمان ها باشد؛ بلکه ظاهر آیه آن است که خداوند خالق آسمان ها است، «واو» در اینجا «واو» قسم است و خداوند به فعل خود و به خودش سوگند یاد می کند؛ قسم به آسمان و آن کسی که آسمان را ایجاد کرد.

مراد از «ما» خداوند است؛ شما ممکن است بگوئید «ما» برای غیر ذَوِی اَلْعُقُولِ استعمال می شود!؟ جواب شما این است که گاهی نیز برای ذَوِی اَلْعُقُولِ استعمال می شود، مانند « فَانْکِحُوا مَا طَابَ لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ»[۱].

سوال: چرا کلمه «من» استعمال نشده و کلمه «ما» استعمال شده؟ شاید چون مراد قدرت بانی آسمان ها است گویا می فرماید: قسم به آسمان – و قدرت آن کسی که این ستاره ها و کهکشان ها را آفرید.

در هر صورت ممکن است کلمه ی «ما» مصدریه باشد و مابعد خود را به تأویل مصدر ببرد؛«أی: و السماء و بناها» ، قسم به آسمان و بناء آسمان که مراد ستاره ها و سیارات است.

و ممکن است کلمه «ما» موصوله باشد و مراد از آن، خداوند است و کلمه «ما» برای عقلا نیز استعمال می شود مانند « فَانْکِحُوا مَا طَابَ لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ» و چون اراده وصفیت داشته کلمه «ما» را استعمال نموده یعنی سوگند می‌خورد به آسمان و قادر عظیمی که این آسمان را آفرید. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه نساء آیه ۳

بازدیدها: ۱۷

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

حروف مقطعه

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباحی اصفهانی

سلام علیکم

در قرآن کریم ابتدا بعض سوره ها آیاتی هستند که به آنها حروف مقطعه گویند نظر حضرتعالی در مورد این حروف چیست ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مفسرین قرآن در رابطه با حروف مقطعه اقوال مختلفه ای دارند:

۱- اسم اعظم الهی هستند.

۲- خداوند به این حروف سوگند یاد نموده است.

 ۳- اسرار بین خداوند و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله هستند و کسی نمیداند جز خداوند و پیامبر صلی الله علیه و آله.

 ۴- از متشابهات هستند نه از محکمات که فقط راسخون در علم مانند پیامبر صلی الله و آله و عترت طاهره علیهم السلام میدانند.

 ۵- «الیم»؛ «الف» اشاره به الله ؛ «لام» اشاره به جبرائیل؛ «میم» اشاره به حضرت محمد صلی الله علیه و آله.

 ۶- اسامی قرآن هستند

 ۷- تسکیت کفّار است چون کفّار و مشرکان هنگام خطبه و سخن پیامبر صلی الله علیه و آله سر و صدا میکردند و مزاحمت مینمودند تا سخن پیامبر صلی الله علیه و آله برای مردم مبهم باشد – هنگامی که حروف مقطعه بگوششان میرسید – ساکت میشدند چون مفهوم را نمیدانستند.

 ۸- این قرآنی که شما فصحاء و بلغا نمیتوانید مثلش را بیاورید از همین حروف تشکیل شده – مثل گندم، گلابی، و سیب، انار و میوه بِه و گل ها و گیاهان که خداوند از خاک میافریند؛ اما انسان نمیتواند چنین کاری بکند جز اینکه از خاک خشت و آجر میسازد.

خداوند متعال در تَحَدّی‌ میفرماید: اگر میتوانید مثل قرآن یا ده سوره مانند قرآن یا لااقل یک سوره مانند قرآن را بیاورید، ولی نمیتوانید:

«قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا»[۱]

« قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَیَاتٍ»[۲]

«وَإِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِنْ مِثْلِهِ»[۳]

« أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِثْلِهِ»[۴].

و این وجه هشتم بهترین وجه در این رابطه است . [۵]والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه اسراء آیه ۸۸

[۲] سوره مبارکه هود آیه ۱۳

[۳] سوره مبارکه بقره آیه ۲۳

[۴] سوره مبارکه  یونس آیه ۳۸

[۵] بحارالانوار ج ۸۹ ص ۳۸۴ = مجمع البیان ج ۱ ص ۱۱۳

بازدیدها: ۱۶

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

اذن پدر برای تحصیل در حوزه علمیه

بسمه تعالی

حضرت آیت الله العظمی دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب در حال تحصیل در مقطع متوسطه هستم و خیلی دوست دارم در حوزه علمیه مشغول شوم ولی پدرم مخالف هست و می گوید به دانشگاه بروم بهتر است ؛ هر کاری می کنم ایشان راضی نمی شود  با این حال من می توانم بدون رضایت پدرم به حوزه علمیه بروم و درس بخوانم ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

یاد گرفتن علم فقه (فروع دین با استدلال و براهین) در حدّ اجتهاد برای پاسداری از احکام الهیه؛ بطوریکه پاسخگوی نیازهای مسلمانان داخل و خارج کشور باشد واجب کفائی است؛ و در حدّ آگاهی از احکام و مسائل دینی؛ واجب مقدمی و طریقی است.

نقل شده که مرحوم مقدس اردبیلی رضوان الله تعالی علیه تعلّم  فقه را واجب نفس میدانسته [۱] و مرحوم شیخ انصاری رضوان الله تعالی علیه فرموده : کسی که مسائل شک و سهو نماز را یاد نگیرد و آنها را نیاموزد، فاسق است [۲].

در هر صورت، در انجام واجب الهی – رضایت پدر و مادر شرط نیست؛ لکن جلب رضایت آنها اثر وضعی دارد و در توفیق انسان بسیار موثر است و سزاوار است پدرها و مادرها، مانع پیشرفت فرزندشان نشوند و آنانرا به فراگیری و تعلّم احکام دینی، تشویق نمایند.

امام امیرالمؤمنین سلام الله علیه میفرماید: «و حَقُّ الوَلَدِ عَلَى الوالِدِ أن یُحَسِّنَ اِسمَهُ وَ یُحَسِّنَ اَدَبَه، و یُعَلِّمَهُ القُرآنَ»[۳] حق فرزند بر پدر آن است که نام نیک برای فرزندش انتخاب کند و او را به آداب حسنه مؤدّب گرداند و قرآن را به او بیاموزد؛ تعلیم قرآن به معنی وسیع همان احکام الهیه و مسائل دین است. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] التنقیح، شرح العروه، ح ۱ ص ۲۴۸ و ۲۵۲

[۲] همان

[۳] نهج البلاغه ص ۲۲۳ حکمت ۲۹۹

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام میت و دفن اخبار استفتائات

حکم دفن کسی که در کشتی از دنیا رفت

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب بعنوان خدمه  کشتی مشغولم و در طول سال ممکن هست مثلا ۴ ماه با کشتی باری  از کشوری به کشور دیگری برویم؛ مطالب بسیار خوبی از حضرتعالی به دست ما از طریق سایت می رسد و استفاده می کنیم؛ سوالی در ذهن دوستان و من هست که مثلا اگر کسی در کشتی از دنیا رفت تکلیف او چه می شود باید چکار کنیم ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

خداوند به شما طول عمر و عافیت عنایت فرماید، نیکی و احسان به پدر و مادر و صله رحم (ارتباط با خویشان ) سبب طول عمر میشود.

اگر کسی در کشتی از دنیا رفت؛ چنانچه بدن او فاسد نمی شود باید صبر کنند تا او را در خشکی در زمین دفن کنند؛ و اگر بدن او فاسد می شود باید در کشتی او را غسل دهند،حنوط و کفن کنند و بر او نماز بخوانند و بنابر احتیاط واجب او را در ظرفی مانند خمره بگذارند و درش را ببندند و به دریا بیندازند؛ و الا چیز سنگینی به پای او ببندند و به دریا بیندازند – اگر ممکن است در جائی که فوراً طعمه حیوانات دریایی نگردد . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۸

دسته‌ها
احکام میت و دفن اخبار استفتائات

مراسم سوم هفتم و چهلم اموات مشروع است ؟

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

پدرم فوت شدند و ما بهمراه برادرها و خواهرها قصد کردیم که مراسم هفتم و چهلم برای ایشان بگیریم سوال دارم که آیا گرفتن این  مراسم ها  برای اموات شرعی هست؟اگر کنار قبر پدرم می رویم چه روزی سفارش شده ؟ و هنگامی که کنار قبر او نشستیم چه دعا و آیه ای بخوانیم ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

برای مراسم هفتم و چهلم و سال – اموات-  دلیلی و روایتی بخصوص دیده نشد؛ البته نقل شده که بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله ، حضرت زهرا سلام الله علیها با بانوان   آمدند کنار قبر پیامبر صلی الله علیه و آله (برخی نوشته اند شاید روز هفتم رحلت حضرت بوده ) ؛ «فاخذت کفّاً من تراب القبر فوضعته علی عینیه » مقداری از خاک قبر را برداشتند و به جشمان خود گذارد و قالت:

ماذا عَلی مَنْ شَمَّ تُرْبَهَ اَحْمَد    اَلاَّ یَشُمَّ مَدَی الزَّمانِ غَوالِیا

صُبَّتْ عَلَیَّ مَصائِبٌ لَو اَنَّها     صُبَّتْ عَلَی الاَیّامِ صِرْنَ لَیالِیا[۱]

و درباره اربعین (چهلم) قصه آمدن جابر بن عبد الله انصاری به اتفاق عطیه ؛ کنار قبر مطهر  اباعبدالله الحسین سلام الله علیه معروف است.

و درباره سال – در برخی روایات وارد شده که بعد از رحلت حضرت خدیجه علیها السلام – پیامبر صلی الله علیه و آله تا یک سال ازدواج نکردند؛ و هرگاه نام خدیجه علیها السلام  برده می شد؛ گریه می کردند، شاید از اینگونه روایات استفاده می شود که اموات (در روز هفتم و چهلم و سال ) منتظر خیرات و قرائت قرآن و فاتحه هستند.

امام صادق سلام الله علیه از پیامبر صلی الله علیه و اله نقل می کند که فرمود: هر کس مصیبت زده ای را تعزیت و تسلیت بگوید؛ خداوند ثواب به او خواهد داد، مانند ثواب مصیبت زده .[۲]

امام صادق سلام الله علیه فرمود: هر کس قبر مؤمنی را زیارت کند  و هفت مرتبه سوره قدر را بخواند، خداوند او و صاحب قبر را می آمرزد [۳] و امام امیرالمؤمنین سلام الله علیه فرمود : اموات خود را زیارت کنید که خرسند می شوند و نزد قبر پدر و مادر دعای شما مستجاب می گردد[۴]

و زیارت اهل قبور روزهای دوشنبه و جمعه مخصوصاً قبل از طلوع آفتاب سفارش شده است .و الله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] مفاتیح الجنان ص ۲۹۴

[۲] وسائل االشیعه ج ۲ ص ۹۷۱

ثواب الاعمال ص ۲۳۶

[۳] بحارالانوار ج ۸۲ ص ۱۶۹

[۴] اصول کافی ج ۳ ص ۲۳۰

 

بازدیدها: ۷۶

دسته‌ها
احکام وقف اخبار استفتائات

برداشتن قرآن از حرم مطهر

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

سه  سال پیش به همراه خانوده به زیارت عتبات عالیات مشرف شدیم؛ در کربلا معلی، حرم سیدالشهدا علیه السلام یک عدد قرآن همراه خود به ایران بعنوان تبرک آوردیم که در منزل هم بخوانیم و هم بعنوان تبرک نگاه داریم بعدا شنیدیم که کار اشتباه کردیم نظر حضرتعالی را خواستیم بدانیم آیا می شود از این قرآن استفاده کنیم؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

اگر چیزی وقف حرم مطهر شده باشد؛ بیرون بردن آن از حرم جایز نیست. والله العالم

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
احکام ارث اخبار استفتائات

محروم کردن دختر از ارث

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباحی اصفهانی

سلام علیکم

من عضو کانال واتساپ هستم بسیار استفاده می کنیم همه خانواده و حتی دوستان خداوند عمر طولانی به شما عنایت کند انشاالله. حاج آقا پدرم از دنیا رفته ما چند دختر هستیم متاسفانه پدرم در وصیت نامه ما دختران را از ارث محروم کرد از ایشون ناراحت نیستیم ولی اگر مقداری به ما میداد میتوانستیم در راه خودش خرح کنیم از نظر شرعی آیا پدر میتوانه دختر را از ارث محروم کند؟ البته منطقه ما رسم شده که پدرها به دخترها چیزی نمی دهند بعد از مرگ .

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم :« لِلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِمَّا تَرَکَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِیبٌ مِمَّا تَرَکَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ»[۱] خداوند فرموده : برای فرزندان پسر سهمی از ترکه پدر مادر و خویشان وجود دارد و برای فرزندان دختر نیز سهمی از ترکه پدر و مادر و خویشان وجود دارد.و قال الله الحکیم «یُوصِیکُمُ اللّهُ فِی أَوْلاَدِکُمْ لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَیَیْنِ»[۲]خداوند شما را درباره فرزندانتان توصیه میکند؛ هر پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.

 بنابراین محروم کردن بعضی از ورثه از ارث (دختر باشد یا پسر) جائز نیست و باید طبق دستور اسلام اموال بین جمیع ورثه تقسیم شود (پسر دو برابر دختر).

بله شخص میتواند در زمان حیات خود (اگر در حال مرض موت نباشد) بعض از اموالش را به بعض فرزندانش ببخشد و تحویل آنها بدهد و اگر وصیت کند که بعد از مرگش به فلان فرزند زیادتر داده شود اگر آن زیادی بمقدار ثلث (یک سوم ) یا کمتر از ثلث باشد مانعی ندارد؛ اما اگر زیادتر باشد، متوقف بر اجازه جمیع ورثه خواهد بود و اگر جمیع ورثه اجازه ندادند مازاد بر ثلث وصیت باطل است.

شخص باید سعی کند بُغض و عداوت بین اولادش ایجاد نکند و عدالت را در همه امور رعایت  نماید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه نسا آیه ۷

[۲] سوره مبارکه نسا آیه ۱۱

بازدیدها: ۵۴

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

سجده شکر

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباحی اصفهانی

سلام علیکم

استاد (ایشان طلبه نیستند و بعنوان استاد قرآن خدمتشون می رویم ) ما خیلی تاکید به سحده شکر میکنند و حتی می گویند خیلی ثواب دارد و ترک نکنید برای ما سوال پیش  آمده که آیا واقعا سجده شکر مثل قنوت مستحب که باید حتما انجام بدهیم

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

خداوند منّان در قرآن کریم فرموده است :« وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّکُمْ لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ ۖ وَلَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ»[۱] آنگاه که پروردگارتان اعلام داشت اگر سپاسگزاری کنید نعمت شما را افزون خواهم کرد و اگر ناسپاسی کنید کیفرم شدید خواهد بود.

بعد از نمازها سجده شکر مستحب است و همچنین هنگام رسیدن نعمتی جدید یا دور شدن نقمت و بلاء و … مستحب است در حال سجده سه مرتبه بگوید: «شکراً لله، شکراً لله، شکراً لله».از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده که فرموده است: هر کس دارای چهار صفت باشد خداوند گناهانش را می بخشد: « الصِّدْقُ وَالْحَیاءُ وَ حُسْنُ الخُلْقِ وَ الشُّکرُ»[۲]. راستگوئی – حیاء- اخلاق نیکو- شکر و سپاسگزاری

البته معلوم باشد که شکر سه نوع است: شکر به قلب، که آن تصور نعمت الهی است  ؛ شکر به زبان ، گفتن «شکراً لله»؛ شکر به اعضاء و جوارح، اطاعت خداوند و دوری از گناه . و لذا امام امیرالمؤمنین سلام الله علیه میفرماید : « شُکْرُ کُلِّ نِعْمَهٍ اَلْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اَللَّهِ»[۳] در روایات وارد شده :« اِنَّ اللّه یُحِبُّ کُلَّ عَبْدٍ شَکورٍ»[۴] خداوند بنده ای را که در برابر نعمت های الهی بسیار سپاسگزاری می کند دوست دارد.والله العالم

شکر نعمت، نعمتت افزون کند       کفر نعمت از کفت بیرون کند

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] سوره مبارکه ابراهیم آیه ۷

[۲] بحارالانوار ج ۷۱ ص ۳۳۲

[۳] سفینه البحار ج ۴ ص ۴۷۶

[۴] کافى، ج ۲، ص ۹۹

بازدیدها: ۲۱