دسته‌ها
احکام طهارت اخبار استفتائات

کیفیت غسل ترتیبی

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد غسل  سؤالی از حضور حضرتعالی داریم نظر مبارک در مورد غسل ترتیبی به چه صورت است حتما باید ترتیب رعایت شود ؟ سر گردن ، سمت راست بعد سمت چپ ؟ یا اگر سر گردن و بعد شستن کل بدن کفایت می کند ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

در غسل ترتیبی باید به نیّت غُسل اول سر و گردن شسته شود و به نیّت غُسل،طرف راست سپس طرف چپ و اگر عمداً یا سهواً یا جهلاً به این ترتیب عمل نکند غسل او باطل است .

در صحیحه زُرارَه از امام صادق سلام الله علیه آمده است که فرموده:« صَبَّ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ أَکُفٍّ ثُمَّ صَبَّ عَلَى مَنْکِبِهِ الْأَیْمَنِ مَرَّتَیْنِ وَ عَلَى مَنْکِبِهِ الْأَیْسَرِ مَرَّتَیْنِ فَمَا جَرَى عَلَیْهِ الْمَاءُ فَقَدْ أَجْزَأَهُ»[۱] از کلمه « ثُمَّ» استفاده میشود که غُسل طرف راست و طرف چپ بعد از غسل سر و گردن است؛«و الفاء للتّرتیب باتّصال      و ثمّ للّترتیب بانفصال»  والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] وسائل الشیعه ج ۲ ص ۲۲۹ باب ۲۶

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
اخبار استفتائات

بعد از وضوء مانعی در اعضاء وضو مشاهده شود

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

بنده شغلم نقاش هست معمولا بعد از کارم تمام قسمت های که برای وضو لازم هست می شویم گاهی می شود که بعد ازوضو متوجه میشوم که مثلا یک لکه کوچک رنگ در دستم مانده در اینصورت تکلیف من چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

اگر وضوء بگیرد و بعد از وضوء مانعی در اعضاء وضو مشاهده نماید مانند گچکار، گِل کار، سنگ کار و نقاش که آثار گچ یا گِل یا رنگ در اعضاء وضوء ببینند و بدانند این مانع مربوط به قبل از وضوء است؛ وضوی آنها باطل است هر چند قبل از وضوء اعضاء وضوء را بررسی کرده باشند در اینصورت باید نمازشان را با وضوی صحیح اعاده یا قضاء نمایند.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

حق اولویت مکان نمازگزار

به نام خدا

خدمت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده بجهت شغلی که در گذشته داشتم و در کربلا بودم بجهت اینکه حرم وسعت زیادی نداشت و موقع نماز جماعت ازدحام نمازگزاران زیاد بود واقعا جا نبود چندین مرتبه برای اینکه از نماز اول وقت عقب نیافتم جایی که دیگران نشان گذاشته بودند ایستادم و نماز خواندم این نماز های من اشکال داشته باید اعاده کنم ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر در مسجد یا مکان دیگری برای نماز جماعت نشسته و شخص دیگری جای او را بگیرد و نماز بخواند نمازش باطل است؛ اما اگر نشانه و علامت گذارده و رفته است (مانند سجاده و عبا و لباس نه مانند مهر و تسبیح) او حق سبقت و اولویت دارد و نباید جای او گرفته شود؛ اما اگر نماز جماعت منعقد شد حق اولویت او از بین میرود و بنابر احتیاط صبر کنند هنگامی که امام جماعت به رکوع رفت (و آن شخص نیامد) میتوانند جای او را بگیرد و به نماز جماعت ملحق شوند. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

 

 

 

بازدیدها: ۵۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

مسح موهای بلند

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد مسح سر در وضو موهای بلند را چگونه باید مسح کرد ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

 

بعد التحیه والسلام

لازم نیست مسح بر پوست سر باشد بلکه بر موی جلوی سر هم مسح صحیح است ولی اگر موهای او بلند است بطوری که اگر شانه کند به صورتش یا جاهای دیگر سر میرسد باید بیخ موها را مسح کند و بهتر است قبل از وضوء فرق سر را باز کند تا بیخ موها را یا پوست سر را به راحتی مسح نماید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
اخبار استفتائات

خرید و فروش ادکلن خارجی

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

من شغلم خرید و فروش ادکلن و عطر  روغن سر هست با توجه به درخواست عده ای مشتریها مجبورم ادکلن خارجی هم جهت فروش به مغازه ام بیاورم و بفروشم به نظر حضرتعالی خرید فروش ادکلن خارجی اشکال دارد ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

 

ادکلن مشتمل بر الکل است و الکل طبّی که در مراکز درمانی مصرف میشود پاک است مگر اینکه از شراب و فُقّاع گرفته شده باشد که در اینصورت نجس است؛ والکل صنعتی اگر انسان نداند که از چیز مست کننده مایع گرفته شده؛ پاک است .

خرید و فروش ادکل خارجی (اگر موجب تقویت کفّار حربی نباشد) مانعی ندارد.هرچند بهتر است جهت رونق کسب و کار از ادکلن های داخلی خرید و فروش نمایید.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
اخبار استفتائات

سؤال ۳۴۶ .حکم سه مرتبه دست ها یا صورت را شستن

بسمه تعالی

استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

درمورد  وضو گرفتن با توجه به اختلاف فتوی خواستم نظرحضرتعالی در این  مورد که سه مرتبه دست ها یا صورت را بشوریم چیست آیا باعث باطل شدن وضو می شود؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

مشهور از فقهاء فرموده اند در وضوء شستن صورت و دست ها بار اول واجب بار دوم جایز (مستحب) بار سوم حرام میباشد؛ چون امام صادق سلام الله علیه در روایت ابن وهب و روایت صفوان فرموده « الْوُضُوءُ مَثْنَى مَثْنَى‏ » [۱] و در صحیحه یونس بن یعقوب فرموده « یَتَوَضَّأُ مَرَّتَیْنِ مَرَّتَیْنِ»[۲] یعنی وضوء جفت جفت – وضوء دو بار است .

و از طرفی دیگر برخی از روایات بیانیّه یک مرتبه شستن را در وضوء تجویز نموده و بیشتر را تجویز نکرده و بیان داشته که مرتبه دوم را پیامبر صلی الله علیه و آله مُکمّل شستن اول قرار داده (نه آنکه شستن مستقلی باشد) زیرا نوع مردم ممکن است بار اول را ناقص انجام دهند.

عن الصادق علیه السلام :«مَا أَوْجَبَهُ اللَّهُ فَوَاحِدَهٌ وَ أَضَافَ إِلَیْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله  وَاحِدَهً لِضَعْفِ النَّاس‏» و وُرد انَّه کان رَسُول اللَّهِ صلی الله علیه و آله «یتوضا  مَرَّهً مَرَّهً و مَا کَانَ وُضُوءُ عَلِیٍّ علیه السلام  إِلَّا مَرَّهً مَرَّهً»[۳] لذا فقهاء در جمع بین روایات مجوّزه و مانعه فرموده اند؛ نسبت به صورت و دست راست مرتبه اول واجب و مرتبه دوم مستحب (جایز) و مرتبه سوم حرام است و نسبت به دست چپ احتیاط واجب ترک مرتبه دوم است و باید به همان مرتبه اول اکتفاء نمود تا مسح سر و پاها به آب خارج واقع نشود وضو باطل نگردد. پس بنابراین احتیاط واجب در دست چپ ترک مرتبه دوم است و اگر بیش از یک مرتبه دست چپ را بشوید لازمه اش مسح کردن سر و پاها با آب خارج از وضوء است و موجب بطلان وضو خواهد شد. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه، ج۱، کتاب الطهاره، ابواب الوضوء، باب۳۱، ص۴۳۶، ح۵.

[۲] وسائل الشیعه ج ۱ ص ۳۱۶ باب ۹

[۳] وسائل الشیعه ج ۱ ص ۴۳۷ باب ۳۱ و  ج ۱ ص ۴۴۳ باب ۳۲ من الوضوء

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
احکام بانوان اخبار استفتائات

با پیشرفت علم چه الزامی برای عده می باشد؟

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

باسلام و احترام

از جمله مسائل شرعی مساله نگه داشتن عدّه می باشد ولی با توجه به پیشرفت علم در عصر حاضر که به راحتی می شود بارداری و یا عدم بارداری را تشخیص داد واقعا چه الزامی برای عده می باشد؟ از راهنمائی و پاسخ حضرتعالی بسیار ممنونیم

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

خداوند در قرآن مجید میفرماید: «وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلَاثَهَ قُرُوءٍ ۚ»[۱] زنهائی که طلاق داده شدند باید سه پاکی(سه حیض) عدّه نگه دارند و در آیه دیگری میفرماید: «وَالَّذِینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنْکُمْ وَیَذَرُونَ أَزْوَاجًا یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَهَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ۖ»[۲] زنانی که شوهرشان از دنیا رفته اند چهار ماه و ده روز (یا چهار ماه ده شب) عدّه نگه دارند.

ما باید قوانین الهی را تعبداً قبول کنیم گرچه علّت یا حکمت آنرا نمی دانیم؛ نگه داشتن عدّه برای خانم مطلقه (خانمی که طلاق داده شده) یک دستور الهی است و این عدّه (سه پاکی یا سه حیض) فقط بخاطر احتمال بارداری نیست این احتمال، حکمت است نه علّت و از اینجهت اگر شوهر سالیان متمادی مثلا در مسافرت بوده و آمیزش حاصل نشده و همسرش را طلاق داد باید آن همسر عدّه نگه دارد و همچنین اگر شوهر زندانی بود یا عقیم شده و قدرت آمیزش را از دست داده اگر همسرش را طلاق داد و این همسر به سن یائسگی نرسیده باید عدّه نگه دارد؛ با اینکه احتمال انعقاد نطفه و احتمال بارداری وجود ندارد؛ مانند غسل جمعه که حکمت آن نظافت و پاکیزگی است ولکن اگر بدن انسان پاکیزه هم باشد استحباب غُسل جمعه از بین نمیرود و برای شخص نظیف و پاکیزه هم غسل جمعه مستحب است.

مرحوم صاحب وسائل الشیعه این روایت را از مرحوم صدوق (رضوان الله تعالی علیهما ) نقل میکند که برخی از انصار مدینه دامدار بودند و روزهای جمعه که برای نماز جمعه به مسجد میامدند مردم از  بوی ناپسند بدنشان اذیت می شدند ، از اینجهت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به آنها دستور غسل جمعه را داد و فرمود غسل کنید؛«فَتَأَذَّى النَّاسُ بِأَرْوَاحِ آبَاطِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وسلم بِالْغُسْلِ فَجَرَتْ بِذَلِکَ السُّنَّهُ».[۳]

معلوم است که غسل جمعه مخصوص انصار دامدار نیست بلکه برای افرادی هم که نظیف و پاکیزه هستند این غسل مستحب است . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۲۸

[۲] سوره مبارکه بقره آیه ۲۳۴

[۳]  وسائل الشیعه، ج‏۳، ص۳۱۵

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
اخبار استفتائات

شراکت با کسی که اهل خمس نیست

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

اینجانب  جهت امرار معاش و شغلی که دارم با شخصی بصورت شراکت کار می کنم متاسفانه جدیداً متوجه شدم که ایشان اصلا اهل خمس نیست با ایشان صحبت هم نمودم ولی فایده نداشت تکلیف من در این مورد چیست ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی 

 

بعد التحیه والسلام

آن شخص که خمس مالش را پرداخته میتواند در مال مشترک تصرف کند؛ امّا با اجازه حاکم شرع.والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
اخبار استفتائات

موقع مرگ پدر نابالغ بودم نماز و روزه قضا

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب در موقع مرگ پدرم ۹ سال داشتم که بابام به رحمت خدا رفت الان سن من ۲۲ سال هست مادرم میگوید پدرم ۲ سال نماز بدهکار هستند چون خودش موقعی که مریض شده بود گفته بودند؛ الان تکلیف من چیه ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

اگر پسر بزرگتر موقع مرگ پدر یا مادر نابالغ بود؛ وقتی که بالغ شد باید نماز و روزه پدر را (و بنابر احتیاط واجب نماز و روزه مادر را ) قضاء کند . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز ظهر روز جمعه بصورت جهر خواند

بسم الله الرحمن الرحیم

استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد قرائت نماز ظهر روز جمعه به نظر حضرتعالی می شود بصورت جهر و بلند خواند ؟ سوال دوم از محضر حضرتعالی علت اینکه بعض نمازها جهر و بعض دیگر غیر جهر خوانده میشوند چیست ؟

حبیب الله دیناروند از طلاب حوزه علمیه قم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : جهر در قرائت نماز ظهر روز جمعه مستحب است؛ مرحوم صدوق رضوان الله تعالی علیه عَنْ عِمْرَانَ الْحَلَبِی‏ نقل میکند «قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام  عَنِ الرَّجُلِ یُصَلِّی الْجُمُعَهَ أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ أَیَجْهَرُ فِیهَا بِالْقِرَاءَهِ ؟ قَالَ علیه السلام نَعَم‏»[۱]

عمران حلبی میگوید از امام صادق سلام الله علیه سئوال شد کسیکه در روز جمعه چهار رکعت نماز میخواند (یعنی نماز ظهر روز جمعه را میخواند) آیا میتواند قرائت (فاتحه الکتاب و سوره را ) بلند بخواند؟ امام سلام الله علیه فرمود: بله میتواند بلند بخواند.

پاسخ سؤال دوم :

  • سیره متصله به زمان معصوم علیه السلام
  • تأسی و پیروی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که حضرت نماز صبح و مغرب و عشاء را بلند میخواندند آنحضرت در حدیثی فرموده « صَلُّوا کَمَا رَأَیْتُمُونِی أُصَلِّی»[۲] همان گونه که من نماز مى‏گزارم، نماز بخوانید.
  • مرحوم صدوق رضوان الله تعالی باسناده الی فضل بن شاذان از امام رضا سلام الله علیه نقل میکند که فرموده :« أَنَّ الصَّلَوَاتِ الَّتِی یُجْهَرُ فِیهَا إِنَّمَا هِیَ فِی أَوْقَاتٍ مُظْلِمَهٍ فَوَجَبَ أَنْ یُجْهَرَ فِیهَا لِیَعْلَمَ الْمَارُّ أَنَّ هُنَاکَ جَمَاعَهً»[۳]:

نمازهایی که بلند خوانده میشود، هنگامی است که هوا تاریک میباشد، بنابر این، لازم است که صدا را در نماز بلند نمود، تا هر شخصی که از آن حوالی عبور مینماید، متوجه برقراری نماز جماعت گردد.

  • صحیحه زراره عن ابی جعفر علیه السلام « فِی رَجُلٍ جَهَرَ فِیمَا لَا یَنْبَغِی الْإِجْهَارُ فِیهِ وَ أَخْفَى فِیمَا لَا یَنْبَغِی الْإِخْفَاءُ فِیهِ فَقَالَ أَیَّ ذَلِکَ فَعَلَ مُتَعَمِّداً فَقَدْ نَقَضَ صَلَاتَهُ وَ عَلَیْهِ الْإِعَادَهُ فَإِنْ فَعَلَ ذَلِکَ نَاسِیاً أَوْ سَاهِیاً أَوْ لَا یَدْرِی فَلَا شَیْ‏ءَ عَلَیْهِ وَ قَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ»[۴] والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۱۶۰ باب ۷۳

[۲] بحارالأنوار، ج ۸۲، ص ۲۷۹

[۳] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۸۳ باب ۲۵

[۴] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۸۶ باب ۲۶

بازدیدها: ۲۱