دسته‌ها
احکام نماز اخبار

حکم شک بعد از رکوع

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اگر در نماز جماعت  و بعد از رکوع رکعت اول شک کنیم که آیا تکبیر گفته ایم یا نه . چگونه باید عمل کنیم؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه و السلام

بعد از رکوع نباید به شک خود اعتناء کند . امام صادق سلام الله علیه به زراره که یکی از اصحاب آن حضرت بود فرمود « اذا خرجت من شی ء ثم دخلت فی غیره فشککت [فشکّک] لیس بشی ء» [۱] اگر در نماز از (محل ) چیزی خارج و در چیز دیگر داخل شدی و شک نمودی  شک تو شک نیست و نباید اعتنا کنی

 شما از قرائت حمد و سوره خارج شدی و در رکوع داخل شدی اگر شک کردی در تکبیر یا در حمد و سوره نباید به شک خود اعتنا کنید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی  دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه ج ۵ ص ۳۳۶ فی المحل ب ۲۳

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

پیدا نکردن قبله در بیابان

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب شغلم کشاورزی و گاهی بجهت اینکه گوسفند زیاد دارم به صحرا برای گوسفندان می روم و بجهت دور شدن از روستا برای اینکه وقت اذان ظهر می شود و میخواهم نماز بخوانم قبله را پیدا نمی کنم و اگر بخواهم نماز را در روستا بخوانم موقع برگشتم به روستا اذان مغرب شده تکلیف من چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

یکی از مقدمات نماز استقبال قبله است؛باید برای پیدا کردن قبله کوشش نماید تا اطمینان پیدا کند، یا از گفته دو شاهد عادل که مستند به حس باشد نه حدس؛ یا از گفته کسی که از نظر علمی، قبله را خبر دهد، یا از محراب مسجد یا قبرهای مؤمنین و اگر ممکن نشد اگر هر طرفی را که احتمال داد قبله است، همان طرف نماز بخواند و اگر احتمال نداد بنابراحتیاط واجب اگر وقت وسعت داشت به چهار طرف نماز بخواند و اگر وقت وسعت نداشت به یک طرف بخواند و سپس بعد از علم به قبله قضاء آنرا بجا بیاورد . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۸

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نوافل را بین راه رفتن بخوانیم

استاد بزرگوار آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

عرض ارادت و سلام و احترام محضر عالی

بنده ساکن مشهد هستم و توفیق دارم نماز صبح ها را در حرم ملکوتی حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام بخوانم و گاهی بجهاتی برای فریضه نماز شب دیر از منزل راه می افتم و در حقیقت موقعی به حرم می رسم که نزدیک اذان صبح هست آیا می شود در حال راه رفتن نماز شب را بخوانم ؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

قال رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم: «سَتُدْفَنُ بَضْعَهٌ مِنِّی بِأَرْضِ خُرَاسَانَ مَا زَارَهَا مَکْرُوبٌ إِلاَّ نَفَّسَ اَللَّهُ کُرْبَتَهُ وَ لاَ مُذْنِبٌ إِلاَّ غَفَرَ اَللَّهُ ذُنُوبَهُ».[۱] پاره‌اى از تن من در سرزمین خراسان بخاک سپرده مى‌شود،که هیچ دردمندى او را زیارت نمى‌کند «إِلاَّ نَفَّسَ اَللَّهُ کُرْبَتَهُ» مگر اینکه خداوند ناراحتى و غم او را برطرف میکند،و هیچ گنهکارى نیست که به زیارت او نائل شود،جز اینکه خداوند از گناهان او درگذرد.(یعنى موفّق به توبه مى‌شود).

چه سعادتی از این بالاتر که بحمدالله توفیق زیارت آن بزرگوار و نماز خواندن در حرم آن امام معصوم سلام الله علیه را پیدا کرده اید خداوند قبول فرماید و بین ما و محمد و آلش در دنیا و آخرت جدائی میاندازد؛ نماز شب مستحب است و نماز مستحبی در حال راه رفتن و سواری جایز است و رو به قبله بودن در حال راه رفتن و سواری در نماز مستحبی شرط نیست؛ شما نوشته اید (فریضه نماز شب) صحیح آن است که گفته شود (نافله نماز شب ) چون فریضه به معنی واجب است و نافله به معنی مستحب است . والله العالم

والسلام علیکم  و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] من لایحضر الفقیه ج ۲ ص ۳۴۹- بحارالانوار ج ۹۹ ص ۳۴ .

بازدیدها: ۱۸

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

فراموش کردن رکوع

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب به خاطر حواس پرتی که دارم گاهی در حال نماز؛ رکوع نماز را فراموش می کنم تکلیف من چیست ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

اگر در حال سجده دوم متوجه شد که رکوع را انجام نداده؛ نمازش باطل است و اگر در حال سجده اول متوجه شد برگردد بایستد و رکوع و سجده را انجام دهد و نمازش را تا آخر انجام دهد و بنابر احتیاط واجب نمازش را نیز اعاده نماید و اگر در حال رفتن به سجده (قبل از سجده ) متوجه شد که رکوع را انجام نداده باید بایستد و رکوع کند و اگر چنانچه به حال خمیدگی رکوع را انجام داد نمازش باطل است چون قیام متصل به رکوع را انجام نداده است .

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

سجده صحیح

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

مشکل و مساله ما در مورد قرار دادن سر انگشت پا در سجده روی زمین آیا کسی که  در صحت و سلامت هست باید انگشت بزرگ پا را به زمین بگذارد یا نه انگشتان دیگر را بگذارد مانعی ندارد؟

از مرحمت پاسخ حضرتعالی بسیار ممنونیم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

باید در حال سجده پیشانی و کف دو دست و سر دو زانو و سر دو انگشت بزرگ پا روی زمین قرار گیرد البته اگر انگشت های دیگر همراه دو انگشت بزرگ روی زمین قرار بگیرد مانعی ندارد لکن عمده سر دو انگشت بزرگ پا میباشد (که آنرا شست پا گویند) حتی اگر ناخن بلند شده باشد که مانع از رسیدن سر انگشت بزرگ پا به زمین میشود نمازش را باید اعاده کند . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

  چسبدن مهر به پیشانی در حال سجده

محضر مبارک حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

گاهی بخاطر اینکه زیاد پیشانی ام  عرق می ریزد در سجده اول مهر به پیشانی ام می  چسبد در اینصورت گاهی به همان حال به سجده می روم در حالی که مهر بر پیشانی ام چسبیده است آیا سجده من صحیح هست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

باید برای سجده دوم مُهر را از پیشانی بردارید و بر آن سجده کنید و الا نماز را باید اعاده نمایید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۵

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

جوهر خودکار و وضو

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب کارمند هستم و از ابتدا صبح خودکار بدست دارم و گاهی وقت نماز ظهر فراموش می کنم که رنگ خودکار را پاک کنم و به همان طریق وضو می گیرم و نماز می خوانم بعدا متوجه می شوم در دستم جای رنگ خودکار مانده تکلیف نمازهایی که به این طریق خواندم چه می شود ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

اگر جوهر خودکار ، جرم نداشته باشد (مانند رنگ حنا که جرم ندارد) وضوء صحیح است اما اگر جرم یا چربی داشته باشد چنانکه (برخی گفته اند جوهر خودکار جرم دارد) مانع رسیدن آب به بدن میشود باید قبل از وضوء برطرف شود . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز قضا و نماز شب

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

من هر شب قبل نماز صبح توفیق بیدار شدن برای خواندن نماز شب را دارم از طرفی هم برای پدر و مادرم و هم خودم که گاهی ممکن هست در جوانی نمازهایم قضا شده باشد قصد کردم بجای نماز شب نیت قضای نماز های پدر و یا مادر و گاهی خودم را انجام دهم آیا این عمل من صحیح است ؟

از حضرتعالی التماس دعا دارم

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه و السلام

در صورتی که پدر و مادرتان فوت شده باشد میتوانید برای آنان به نیابت از پدر یا مادر نماز قضاء بخوانید. اما اگر زنده باشند نمیتوانید بجای آنها نماز قضاء بخوانید در هر صورت نماز شب جایگاه خودش را دارد و آثار و برکاتش زیاد است و نماز قضاء خواندن جای نماز شب را نمی گیرد، کما اینکه نماز شب هم در جای نماز قضاء را نمی گیرد ان اشاالله مورد قبول حقتعالی قرار گیرد البته نماز قضاء واجب است و نماز شب مستحب؛ اگر نماز قضاء به ذمّه دارید نماز قضاء بخوانید بهتر است . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

فاصله نمازگزاران در جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر حضرتعالی در نماز جماعت فاصله نمازگزاران در موارد زیر تا چه مقدار به صحت جماعت ضرر نمی زند؟

الف) فاصله محل سجده مأموم با محل ایستادن امام.

ب) فاصله محل سجده مأموم در هر صف با محل ایستادن مأموم در صف جلوتر که بواسطه او به امام متصل است.

ج) فاصله محل ایستادن مأموم با مأموم دیگری که به واسطه او از سمت راست یا چپ به جماعت متصل می شود.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

بنابر احتیاط واجب فاصله بین موقف امام (محل ایستادن امام جماعت و مسجد مأموم (محل سجده مأموم ) نباید بیش از یک قدم فراخ (گام بلند ) که اقصی مرتبه خطوه است باشد و همچنین فاصله بین مأموم و مأموم دیگری در صف جماعت که در طرف راست و چپ ایستاده و بواسطه او به امام جماعت متصل است .

زیرا امام باقر سلام الله علیه در صحیحه زراره فرمودند: اگر فاصله امام جماعت و مأمومین (ما لا یتخطّی) باشد یعنی بیش از یک قدم باشد جماعت صحیح نیست؛  پس در نماز جماعت (ما یتخطّی) جایز است یعنی اگر فاصله بمقدار خُطوه (قدم) باشد و خُطوه، قدم معمولی و قدم بلند را شامل میشود و (ما لا یتخطّی) ممنوع است یعنی بیش از یک خُطوه (قدم) ممنوع است ؛ البته این حکم فاصله بین موقف امام و مسجد مأموم بود اما حکم فاصله بین موقفین (موقف امام و موقف مأموم ) محل ایستادن امام و مأموم اگر بیشتر از یک قدم فراخ باشد مثلا یک  متر یا بیشتر باشد مانعی ندارد زیرا امام صادق سلام الله علیه در صحیحه عبد الله بن سنان فرموده «أَقَلُّ مَا یَکُونُ بَیْنَکَ وَ بَیْنَ اَلْقِبْلَهِ مَرْبِضُ عَنْزٍ وَ أَکْثَرُ مَا یَکُونُ مَرْبِطُ فَرَسٍ »[۱] بنابرآنکه مراد از قبله امام جماعت باشد یعنی کمترین مقدار فاصله که میان تو و صف مقابل تو است باندازۀ قامت بزى است که خوابیده باشد، و بیشترین حدّ فاصله باندازۀ کاهدانى است که براى اسبان مى‌بندند، یا بنا به نقل دیگرى باندازه محلّ‌ خوابیدن یک اسب. والله العالم

 

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

 

 

[۱] من لا یحضره الفقیه  ,  ج۱  ,  ص۳۸۷  ،وسائل الشیعه ج ۸ ص ۴۱۰باب ۶۲ از ابواب صلاه الجماعه .

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز دانشجو

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

من دانشجو هستم در شهری دور و در هر هفته شاید ممکن باشد از محل تحصیلم دور شوم ، بنابر نظر حضرتعالی حکم نماز و روزه من در محل تحصیلم چطور است؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

اگر قصد ماندن ده روز در یک مکان را (مانند محل تحصیل ) داشته باشید نمازتان تمام  و روزه تان صحیح است ولی اگر در آخر هفته (هنوز ده روز نشده ) به مکان دیگری میروید نمازتان شکسته و روزه تان صحیح نیست و هنگامی که به محل درس برگشتید نیز باید قصد ده روز داشته باشید وگرنه نمازتان شکسته است و نمازهای چهار رکعتی را باید دو رکعت بخوانید . والله العالم

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

 

 

بازدیدها: ۲۵