دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

تاخیر نماز صبح در حالت جنابت

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر حضرتعالی کسى که بعد از اذان صبح با حالت احتلام از خواب بیدار مى شود، آیا مى تواند نماز خود را تا نزدیک طلوع آفتاب به تأخیر اندازد و با تیمم نماز بخواند؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

تأخیر انداختن غسل و نماز بدون عذر شرعی جایز نیست.

ولکن اگر تأخیر انداخت تا نزدیک طلوع آفتاب بطوری که برای غسل وقت باقی نماند ، باید تیمم بدل از غسل انجام دهد و نماز بخواند ، واللّه العالم.

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

قنوت و نماز خواندن بر پایه مهر

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

سؤال اول : من بعد ازقنوت ، رکوع وسجده خود در نماز صلوات می فرستم آیا این کار اشکال دارد؟

سؤال دوم : اگربرای نماز اذان نگوییم وبا اقامه نماز را شروع کنیم مشکلی دارد؟

سؤال سوم : وقتی نماز می خوانم از پایه مهر یا چیز بلندی که مهر را بر آن قرار میدهم استفاده می کنم آیا برای سجده باید دوتا کف دست روی کف زمین باشد؟

 

 

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

قنوت از جهت لغت بمعنی دعاء می باشد و ازجهت اصطلاح فقهاء دعا کردن در بین نماز (در رکعت دوم بعد از حمد و سوره قبل از رکوع) با بالا بردن دو دست مقابل صورت به نحوی که کف دست ها بطرف آسمان و پشت دست ها بطرف زمین قرار می گیرد. در روایت وارد شده  (اَطْوَلُکُمْ قُنُوتا فِى دَارِ الدُنْیا اَطْوَلُکُمْ راحَهً یَوْمَ القِیامَهِ فِى المَوْقِفِ)[۱] هر کس  قنوتش طولانی تر باشد در قیامت رحمت بیشتری از خداوند دریافت میکند مخصوصا اگر دعای خود را بین دو صلوات قرار دهد و در آخر قنوت این دو آیه را بخواند :{مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ} [۲] {وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ}[۳] سبب می شود که دعایش مستجاب گردد و هیچگاه فقیر و محتاج نشود و مکر و حیله دشمن درباره او اثر نکند انشا الله ما روایتش را در تفسیر بُشری صفحه ۲۹۸ در ذیل آیه ۳۹ سوره مبارکه کهف آورده ایم صلوات در رکوع و سجود بعد از ذکر آن مستحب است

پاسخ سؤال دوم :

اذان و اقامه برای نماز مستحب مؤکد  است  هر چند اگر کسی با اقامه هم نمازش را شروع کند صحیح است

پاسخ سؤال سوم :

در حال سجده هفت موضع باید روی زمین باشد پیشانی و کف دو دست و سرزانوها و سرانگشتان بزرگ پا (اگر انگشتان دیگر همراه انگشتان بزرگ پا روی زمین باشد مانعی ندارد ) مهم آن است که سر دو انگشت بزرگ پا باید روی زمین باشد (چنانچه ناخن انگشت پا بزرگ شده باشد به نحوی که سر انگشت روی زمین قرار نمیگرد اشکال دارد و سجده در اینصورت باطل است ) و کسی که از پایه مهر یا چیزی دیگر استفاده میکند باید کف دو دست خود را روی سطح صاف قرار دهد . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه  ,  ج۶  ,  ص۲۹۲

[۲] سوره مبارکه فصلت آیه ۳۹

[۳] سوره مبارکه غافر آیه ۴۴

بازدیدها: ۹۸

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

مکان های ساقط شدن اذان و اقامه

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر جنابعالی در چه مواردی گفتن اذان یا اقامه برای نمازگزار ساقط می‌‌شود؟ آیا در این موارد، با گفتن اذان و اقامه، فرد معصیت کرده است، اگر سهوا بگوید یا تجرّی کند، آیا گناهی برای او نوشته می‌شود؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

موارد سقوط اذان:

  • نمازِ عصر روز عرفه-هر چند در عرفات نباشد-، به شرط اینکه برای نماز ظهر اذان گفته باشند و بشرط آنکه فاصله ی بین نماز ظهر و عصر زیاد نشده باشد.
  • نماز عشاء در شبِ عید قربان برای کسی که در مشعر الحرام باشد ، مشروط به آنکه فاصله زیادی بین نماز مغرب و عشا واقع نشود.

موارد سقوط اذان و اقامه:

  • سقوط آنها از مأموم در نماز جماعتی که برای آن اذان و اقامه گفته باشند ، که سقوط اذان و اقامه از مأموم در اینجا علی وجه العزیمه است(یعنی جایز نیست اذان و اقامه بگوید) نه علی وجه الرخصه.
  • اگر بعد از تمام شدن نماز جماعت وارد مسجد شد ، تا وقتی که صفوف جماعت برهم نخورده (وپراکنده نشده باشند)، میتواند اذان وإقامه نگوید و نمازش را شروع کند ، این سقوط ، علی وجه الرخصه است(یعنی جایز است و می تواند اذان و اقامه بگوید) نه علی وجه العزیمه.

*در مواردی که سقوط اذان ویا سقوط اذان و اقامه بروجه عزیمت باشد اگر عمداً بگوید گناه کرده است.

باشروط مقرّره اگر در موارد سقوط ، اذان یا اذان و اقامه بگوید در صورت سهو که مانعی ندارد ؛ واگر عمداً باشد نمازش باطل نیست لکن چیزی را که جزء دستورات دینی نیست داخل دین نموده و نوعی از بدعت میشود.

اما تجرّی(در مواردی است که جرئت بر مولا داشته باشد و مخالفت با مولی کند در اعتقاد ، نه در عمل ، مثلا می داند و علم دارد که محتوای این ظرف خمر است و می آشامد ، بعد معلوم میشود آب بوده نه خمر ، این تجرّی است)

اظهر آن است که هتک حرمت مولی است و قبحِ فاعلی دارد نه قبحِ فعلی ، و کاشف از خُبْث سَرِیرَه و باطن فاعل است .

در واقع فعل منهیّ انجام نداده ، پس اگر عادل بوده از عدالت نیفتاده است و نمی توانیم بگوییم او فاسق است ، زیرا در واقع شرب خمر نکرده بلکه آب آشامیده است به خیال شراب. اینها مباحثی است که در علم اصول مطرح است، واللّه العالم.

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

اقتدا به امام جماعت در بین نماز جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر جنابعالی آیا در بین نماز جماعت، اقتدا به امام، حتما باید در حال قیام یا رکوع باشد، یا در هر جایی از نماز اقتدا جایز است؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در مفروض سؤال ، در حال قیام-در رکعت اوّل و دوّم ، چه در حال قرائت باشد ویا در حال قنوت- میتواند اقتدا کند. اما در رکعت سوّم و چهارم ، که در حال قیام و ذکر تسبیحات أربعه  هستند ، در صورتی میتواند اقتداء کند که حمد و سوره یا لاأقل حمد را(آهسته) بخواند و اگر فرصت نیست و وقت کم می آورد ، صبر کند تا امام جماعت به رکوع برود و سپس اقتداء کند.

و در تمام رکعات نماز (صبح و عصْریْن و عِشَائَیْن) می تواند در رکوع امام اقتدا کند ، به شرط اینکه به رکوع برسد – بنابراین نمی توان در هر جایی از نماز اقتدا کرد ، واللّه العالم.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

خواندن بعض از سوره بعد از حمد

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر حضرتعالی آیا میتوان در نماز های یومیه و نوافل بعد از حمد بخشی از یک سوره را قرائت کرد؟ و اینکه آیا روایاتی از امامان شیعه نیز وجود دارد که خواندن بخشی از یک سوره را بعد از قرائت حمد کافی بداند؟

 

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در روایت صحیحه منصور بن حازم آمده است: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام لَا تَقْرَأْ فِی الْمَکْتُوبَهِ بِأَقَلَّ مِنْ سُورَهٍ وَ لَا بِأَکْثَرَ.

امام صادق سلام الله علیه فرموده در نماز واجب (بعد از حمد) کمتر از یک سوره یا زیادتر مخوان.[۱]

و مشهور از علما طبق این روایت و امثال این روایت ازروایات صحیحه فتوی به وجوب یک سوره کامله داده اند ، مخصوصاً در نماز های واجب.[۲]

و در مقابل این روایات صحیحه که دلالت دارند بر وجوب قرائت سوره کامله در نماز ، روایات دیگری وارد شده که دلالت دارد بر جواز ترک سوره یا تبعیض در سوره ، ولکن این روایات سنداً یا دلالهً ضعیف است و مشهور از علما از این روایات اعراض کرده اند یا آنها را حمل بر تقیه نموده اند. واللّه العالم.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

[۱] وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه  ,  جلد۶  ,  صفحه۴۳

[۲] الجواهر ج۹ ، ص۳۳۱

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

زمان خواندن نماز غفیله و نافله مغرب

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر حضرتعالی زمان خواندن نماز غفیله و نافله مغرب ازبعد از نماز مغرب تا چه موقعی است؟ و اینکه اولویت با نماز نافله مغرب است یا نماز غفیله؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

 پاسخ سؤال اول : نافله مغرب چهار رکعت است و وقت آن بعد از نماز مغرب است تا زوال حمره مغربیه (بعد از غروب آفتاب یک سرخی طرف مغرب در آسمان پیدا میشود).

هنگامی که این سرخی از بین رفت وقت نافله مغرب تمام شده و ابتدا وقت نماز عشاء می باشد.

پاسخ سؤال دوم : اولویت با نافله مغرب است ، شما میتوانید در نافله مغرب بعد از حمد آیات نماز غفیله را بخوانید تا ثواب نافله و غفیله را داشته باشید. واللّه العالم

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

 

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز و روزه قضاى پدر

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده پسر بزرگ خانواده ام و پدرم فوت شده هم نماز و هم روزه به گردن داشت الان من که اولاد ارشد هستم باتوجه به اینکه خودم مشکل معده دارم و نمی توانم روزه های خودم را بگیرم و از طرفی خودم روی صندلی نماز می خوانم چگونه نماز و روزهای پدرم را انجام دهم در ضمن پدرم فرد فقیری بود و مال و اموالی نداشته که الان بتوانم برایش نماز و روزه اجیر بگیریم خودم هم توان مالی خوبی ندارم ؟ از پاسخ حضرتعالی خیلی ممنونم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در فرض سؤال پسر بزرگتر به هر نحو که ممکن است نمازهای و روزه های پدر را قضا کند گرچه نشسته یا روی صندلی نماز بخوانند یا در هفته یک روز روزه بگیرد و اگر حرج و مشقت دارد و ممکن نیست استیجار کند (اجیر بگیرد) و اگر توان مالی ندارد و قادر نیست بنابراحتیاط پسر بعدی انجام دهد . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

بازدیدها: ۱۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

تسبیحات اربعه

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

مادر پیری دارم که سواد آنچنانی ندارد در قرائت نماز هر چه سعی کردیم نمی تواند تسبیحات اربعه را درست ادا کند راه حلی دارد ؟ اگر اشتباها در رکعت سوم و یا چهارم بجای تسبیحات اربعه، حمد و سوره بخواند آیا اشکال دارد ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

بعد التحیه والسلام

نمازگزار میتواند در رکعت سوم و چهارم نماز عمداً حمد را بدون سوره عوض تسبیحات بخواند ؛ و مادر شما که تسبیحات را یاد نگرفته می توانند حمد را بدون سوره در رکعت سوم و چهارم بخوانند البته نمازگزار اگر سهواً عوض تسبیحات حمد را بخواند اگر قبل از رکوع متوجه اشتباه خود شود تسبیحات را بخواند و اگر در رکوع یا بعد از رکوع متوجه شدند نمازش صحیح است . والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

مشاهده اشتباه نماز دیگران

بسم الله الرحمن الرحیم

آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

من گاهی در مسجد محل خودمان مشاهده میکنم بعض افراد اجزاء نمازش را اشتباه انجام می دهد، در این حالت وظیفه شرعی من چیست؟

 

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم 

بعد التحیه والسلام

اگر جاهل به حکم است باید به او تذکر دهید و اگر جاهل به موضوع است تذکر لازم نیست (مگر در مسئله دماء و اَعراض و شک در استطاعت مالی برای حج و شک در رسیدن مال زکوی به حدّنصاب و مسافت شرعیه و شک در خون حیض و عذره _بکارت- که در علم فقه از آن بحث شده است و باید در این موارد احتیاط کرد و تذکر داد . بنابراین اگر نمازگزار مثلا حکم سجده را نمیداند که باید هفت موضع روی زمین قرار گیرد باید به او تذکر داد ؛ اما اگر حکم سجده را میداند اما کف دست خود را مثلا روی زمین به نحو صحیح نمیگذارد لازم نیست به او تذکر داده شود بله ارشاد جاهل (گر چه جاهل موضوع) باشد موجب اجر و ثواب است . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

اوقات نمازهای یومیه

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

خواندن اول وقت نماز می دانیم سفارش شده ولی اول وقت نماز های یومیه  چه زمانی هست آیا همان الله اکبر که مؤذن گفت یا چند ثانیه بعد هست ؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در برخی روایات وارد شده که « الصَّلاه أوَّلُ الوَقتِ رِضوانُ اللّهِ» نماز در اول وقت سبب خرسندی خداوند میشود. اول وقت نماز صبح؛  طلوع فجر صادق است ابتداء سفیدی مخصوصی در طرف مشرق پیدا میشود عمودی به طرف بالا ؛ این فجر کاذب است بعد از یک ربع تقریباً سفیدی دیگری پیدا میشود که سطح افق را میگیرد مانند رودخانه این فجر صادق و وقت نماز صبح است.

وقت نماز ظهر؛ اگر شاخص را در زمین  فرو ببرند (مثلا یک چوب دو متری را ) در اول صبح – سایه آن بطرف مغرب میافتد تا کم کم این سایه به انتهاء درجه نقصان و کمی میرسد هنگامی که به ازدیاد و زیاد شدن بطرف مشرق شروع شد اول وقت نماز ظهر است وقت نماز مغرب ؛ هنگامی است که حُمره مشرقیه (سرخی طرف مشرق) که بعد از غروب آفتاب پیدا میشود از بالای سر انسان بگذرد (تفصیل اوقات نمازها در رساله توضیح المسائل مراجع تقلید ذکر شده است )

در روایت از پیامبراسلام صلی الله علیه و آله و سلم وارد شده که فرموده: « ما مِن عَبدٍ اهتَمَّ بمَواقیتِ الصَّلاهِ و مَواضِعِ الشَّمسِ إلاّ ضَمِنتُ لَهُ الرَّوحَ عندَ المَوتِ، و انقِطاعَ الهُمُومِ و الأحزانِ، و النَّجاهَ مِنَ النارِ» [۱] هر کس که به اوقات نمازها و مواضع خورشید (برای پیدا کردن وقت نماز ظهر و عصر) اهمیت دهد من ضامن میشوم که هنگام مرگ با خرسندی از دنیا برود و در قیامت از آتش دوزخ محفوظ باشد . والله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباحی اصفهانی

 

 

[۱] سفینه البحار ج ۲ ص ۴۴

بازدیدها: ۱۱