دسته: استفتائات اعتقادی

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد اموات از محضر حضرتعالی سؤالی دارم و ان اینکه آیا اموات بر اعمال و رفتار و کردار ما نظارت دارند یعنی اطلاع دارند ما چه می‌کنیم؟

پاسخ معظم له:

بسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

مرحوم کلینی در کتاب کافی جلد ۳ صفحه ۲۳۰ از اسحاق بن عمار نقل می‌کند که گفت از امام هفتم موسی بن جعفر علیهما السلام سؤال کردم آیا میّت، اهل خود را زیارت می‌کند؟ فرمود بله در هر جمعه (هفته) و ماه و سال به مقدار منزلتش، اهل خود را زیارت می‌کند به صورت یک پرنده لطیف (فإن رآهم بخیر فَرِحَ و ان رآهم بشرٍّ و حاجهٍ حزن و اغتمّ) اگر آنان را در خیر و خوبی ببیند، خرسند می‌شود و اگر آنان را در شرّ و حاجت ببیند، محزون می‌شود.

 والله العالم 

بازدیدها: ۲۰

بسمه تعالی

مفسر عالیقدر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم

بر اساس آیه اول سوره تحریم، آیا پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و دیگر پیامبران این اجازه را دارند که حلال خدا را بر خویش حرام کنند و به نوعی در حق همسر خود جفا کنند ؟!

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعدالتحیه والسلام

در حدیث وارد شده که پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم با ماریه قبطیه خلوت کرده بود حفصه فهمید و به عایشه خبر داد و آنها در اثر رقابت روح پیامبر ص را آزردند و پیامبر ص سوگند یاد کرد با ماریه قبطیه خلوت نخواهد کرد و بواسطه سوگند چیزی که بر او حلال بود ( خلوت با زوجه خود ماریه) حرام کرد و خداوند از روی شفقت فرمود لم تحرم و دستور داد کفاره قسم دهد تا از قید قسم آزاد شود
در تفسیر قمی :عن أبی عبد الله علیه السلام فی قوله تعالى یا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللهُ لَکَ قَالَ اطَّلَعَتْ عَائِشَهًُْ وَ حَفْصَهًُْ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ هُوَ مَعَ مَارِیَهًَْ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) وَ اَللَّهِ لاَ أَقْرَبُهَا، فَأَمَرَ اَللَّهُ أَنْ یُکَفِّرَ عَنْ یَمِینِهِ». ( البرهان ۵/ ۴۱۹)والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

با آرزوی قبولی طاعات شما آیا میشود در قنوت نماز واجب این فراض زیارت عاشورا با خواند: اللهم لعن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد و آخر تابع …. تا …. اللهم لعنهم جمیعا ؟ با تشکر

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام
در قنوت نماز ها هر دعائی خوانده شود کافی است ولکن بهتر است آیاتی که مشتمل بر «ربّنا» می باشند خوانده شود مانند:
«رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَهً وَفِی الْآخِرَهِ حَسَنَهً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ»[۱]
و بعد از آن دعاهائی که وارد شده خوانده شود و بهتر است کلمات فرج را بخواند:
«لااِلهَ اِلاَّ اللّه الْحَلِیمُ الْکَریم لااِلهُ الاّ اللّه الْعَلِیُّ الْعَظِیم سُبْحانَ اللّه رَبِّ السَّمواتِ السَّبْع وَ رَبِّ الاْءَرَضِینَ السَّبْع وَ ما فیهِنَّ وَ ما بَیْنَهُنَّ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِیم وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِین» که در توضیح المسائل آمده است.
از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده که فرموده است:
«أَطْوَلُکُمْ قُنُوتاً فِی دَارِ اَلدُّنْیَا أَطْوَلُکُمْ رَاحَهً یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ فِی اَلْمَوْقِفِ»[۲]
هر کس قنوتش طولانی تر باشد راحتی او در قیامت بیشتر خواهد بود.
اگر بتواند دعای خود را بین دو صلوات قرار دهد بهتر است و بعد از صلوات آخر این دو آیه را بخواند تا دعایش مستجاب و از مکر و حیله دشمن محفوظ بماند و هیچگاه محتاج و فقیر نشود:
«مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ» [۳] و « أُفَوِّضُ أَمْری إِلَی اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصیرٌ بِالْعِبادِ »[۴] ما این روایتش را در تفسیر بُشری [۵] ذیل آیه شریفه ۳۹ سوره مبارکه کهف آورده ایم. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۰۱

[۲] وسائل الشیعه ج۶ , ص۲۹۲- عروالوثقی ج ۲ ص ۶۱۲ طبع جامعه مدرسین

[۳] سوره مبارکه کهف آیه ۳۹

[۴] سوره مبارکه غافر آیه ۴۴

[۵] قرآن کریم مترجم با تفسیر بُشری یک جلدی انتشارات – انتشارات آیین احمد.

 

بازدیدها: ۲۲

بسم الله الرحمن الرحیم

آیت الله دیباجی اصفهانی مدظله العالی

سلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

خدا وند در قرآن می فرماید : «کیف تکفرون بالله وکنتم امواتا فاحیاکم ثم یمیتکم ثم یحییکم ثم الیه ترجعون » مراد از آیه کریمه و کنتم امواتا چیست؟ منظور از امواتا چیست آدمی که اولین بار است تولد یافته چگونه مرده بوده مگر حیاتی قبل داشته که امواتا شده ؟

واما سوال فلسفی مقصود و مراد از جمله معروفه: النفس جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا چیست؟ مگر نه اینکه نفس از عالم تجرد است و با جسم سنخیتی ندارد و دومقوله جداگانه هستند چگونه میشود که نفس جسمانیه الحدوث باشد

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام:
پاسخ سؤال اول:
اگر تقابل بین موت و حیات، تقابل ایجاب و سلب باشد اطلاق میّت بر خاک، اطلاق حقیقی است زیرا موت به معنی (عدم اتصاف الجسم بالحیات)
قال الله الحکیم:
«و انزلنا من السماء ماءً لتحیی به بلده میتاً» [۱]
و «آیه لهم الارض المیته احییناها».[۲]
شاهد: بر زمین بی آب و علف، اطلاق میت و میته شده است و اگر تقابل بین موت و حیات – تقابل عدم و ملکه باشد مانند عمی و بصر عمی به معنی کوری اما کوری از چیزی که قابلیت چشم داشت و لذا گفته نمی‏شود «الجدار اعمی الموت هو انعدام الحیاه بعد وجودها» در این صورت – چون خاک قابلیت حیات ندارد – میت بر آن اطلاق نمی شود مگر به نحو مجاز و استعاره … مانند (عیشه راضیه) که در قرآن آمده با اینکه عیشه مرضیه است اما مجازاً لفظ (راضیه) بر آن اطلاق شده است ؛ راضیه در حقیقت صفت نفس است و زندگی در حقیقت می‏شود مرضیه.

پاسخ سؤال دوم :

این جمله (جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء) از ملا صدرا می‏باشد شاید مقصود ایشان بر مبنای حرکت جوهری این باشد که ماده جسمانی (نطفه) بر اثر حرکت جوهری به تدریج مراتب کمال را طی می‏کند و از عالم ماده می‏گذرد و به مرز ماده و تجرد که همان نفس انسان است می‏رسد پس حدوث نفس جسمانی است ولکن مرحوم خواجه نصیر طوسی(رحمه الله علیه) در شرح تجرید ص ۱۹۴ می‏فرماید:
«ان النفس لیس هی البدن» چون انسان با حیوان مثلاً در جسمیت شریک است و در نفس مغایرت دارند پس مایه المشارکه غیر ما به المباینه و… بیان ملا صدرا مخالف با ظاهر قرآن است که می‏فرماید:
«ثم انشأناه خلقاً آخر» [۳] «فإذا سویته و نفخت فیه من روحی»[۴] نفس ،روح غیراز بدن است پس نمی‏توان گفت نفس جسمانیه الحدوث است. و الله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه فرقان آیه ۴۹

[۲] سوره مبارکه یس آیه ۳۳

[۳] سوره مبارکه مؤمنون آیه ۱۴

[۴] سوره مبارکه ۲۹ – سوره مبارکه ص آیه ۷۲

بازدیدها: ۱۵

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
نظر حضرتعالی در مورد لعن کردن خلفا چیست ؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام
با توجه به مسئله وحدت و شرائط زمان؛ فضائل و مناقب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام را برای مردم بیان فرمایید ؛ “قد روی عن الامام الرضا سلام الله علیه: رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا فَقُلْتُ لَهُ فَکَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ قَالَ یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا “؛
عبد السلام بن صالح هروى گوید که از ابو الحسن الرضا علیه السلام شنیدم که مى‌فرماید:
«رحمت خدا بر آن بنده‌اى که امر ما را زنده گردانَد!».
گفتم : چگونه امر شما را زنده مى‌کند؟ فرمود : «تعالیم ما را فرا مى‌گیرد و آنها را به مردم مى‌آموزد ؛ زیرا مردم اگر زیبایى‌هاى سخن ما را بدانند ، بى‌گمان، از ما پیروى مى‌کنند».والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۸

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اهل علمی در سخنرانی خود به این حدیث اشاره می کرد که پیامبر ص وقتی معراج رفتند خداوند دستور دادن که امت شما باید ۵۰ رکعت نماز بخوانند حضرت موقع بازگشت به حضرت موسی برخورد کرد و حضرت موسی وقتی جریان را فهمید گفت یا رسول الله برگردد از خدا بخواه نمازها را کمتر کند والا امت شما این همه نماز نمی خوانند حضرت برگشت و از خداوند خواست که تعداد نماز ها را کمتر کند و این رفت و آمد حضرت چند بار تکرار شد تا اینکه نمازها از ۵۰ رکعت به ۱۷ رکعت تقلیل پیدا کرد  ما تعجب کردیم که این چه حدیثی هست خواستم نظر حضرتعالی را در این حدیث بدانیم

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

مرحوم صدوق رحمه الله علیه این روایت را در کتاب من لایحضره الفقیه جلد اول صفحه ۱۲۷ باب ۲۹ _ باب فرض الصلاه طبع بیروت بصورت مرسله نقل می کند و راویان بین خود تا امام صادق سلام الله علیه را نقل نمی کند و روایت مرسله ضعیف است و چون سند ندارد و مویدی هم برای تصحیح ندارد . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۴۰

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده تحصیل کرده هستم و به عنوان پزشک در یکی از بیمارستان‌ها اشتغال دارم و در مورد مباحث متعدد مطالعه نموده‌ام – در مورد شیطان بحثی که مطرح می‌شود این است که اصلاً خدای متعال چرا این مادر فساد را خلق نموده تا در کنار انسان‌ها باشد و موجب هزاران گناه شود؟ آیا واقعاً اگر شیطان نبود انسان‌ها به طرف گناه می‌رفتند؟

 

پاسخ معظم له 

 

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

قال الله الحکیم: «إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذینَ آمَنُوا وَ عَلى‏ رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ * إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذینَ یَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذینَ هُمْ بِهِ مُشْرِکُونَ» (سورۀ نحل، آیه ۹۹ – ۱۰۰) شیطان بر مؤمنان و بر آنان که بر خدا توکل می‌کنند تسلط ندارد بلکه بر آنان که او را به سرپرستی خود برمی‌گزینند و به واسطه او مشرک می‌شوند سلطنت دارد.

عالم دنیا، میدان آزمایش است و آزمایش جز در برابر دشمن امکان‌پذیر نیست، و وجود دشمن مانند شیطان و مانند نفس اماره گرچه خطیر است، لکن سبب تکامل انسان نیز می‌گردد همیشه نیروهای مقاوم آنانی هستند که در برابر دشمن استقامت می‌ورزند و با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

اگر شیطان هم نبود، نفس اماره – دشمن داخلی – وجود داشت «إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَهٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ ما رَحِمَ رَبِّی» (سوره یوسف، آیه ۵۳) نفس همواره انسان به بدی‌های امر می‌کند مگر خداوند رحم کند. اما باید دانست که این دشمن خارجی (یعنی شیطان) سرزده وارد خانه وجود انسان نمی‌شود او با اجازه و خواست انسان وارد می‌شود چنان‌که در آیه شریفه (۹۹ – ۱۰۰) سوره نحل و آیه ۳۶ سوره زخرف آمده است.

پیامبران الهی(علیهم السلام) طاعات را به انسان عرضه می‌کند و شیاطین (جن و انس) شهوات و معصیت‌ها را عرضه می‌نمایند و این خود انسان است که با اختیار خود، راه خیر یا راه شر را انتخاب می‌کند – و شیطان در قیامت به پیروانش می‌گوید «فَلا تَلُومُونی‏ وَ لُومُوا أَنْفُسَکُمْ» (سوره ابراهیم، آیه ۲۲) مرا ملامت نکنید و خودتان را ملامت کنید

تو گر می‌کنی اخترخویش را بد بسوزند چوب درختان بی‌بر درخت تو گر بار دانش بگیرد

مدار از فلک چشم نیک‌اختری را سزا خود همین است مر بی‌بری را به زیر آوری چرخ نیلوفری را

خداوند منّان به شما بیش از پیش توفیق عنایت کند و شما را از گزند روزگار حفظ فرماید تا در خدمت اسلام و مسلمین باشید.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

والله العالم

بازدیدها: ۳۰

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در روایت آمده که اگر شیعیان به عهد خود عمل کنند موفق به دیدار حضرت مهدی و درک ظهور می شوند. لطفاً راهنمایی بفرمایید این عهد چیست ؟

«….وَ لَوْ أَنَّ أَشْیَاعَنَا وَفَّقَهُمْ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنُ بِلِقَائِنَا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَهُ بِمُشَاهَدَتِنَا عَلَى حَقِّ الْمَعْرِفَهِ وَ صِدْقِهَا مِنْهُمْ بِنَا فَمَا یَحْبِسُنَا عَنْهُمْ إِلَّا مَا یَتَّصِلُ بِنَا مِمَّا نَکْرَهُهُ وَ لَا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ الْمُسْتَعانُ وَ هُوَ حَسْبُنَا وَ نِعْمَ الْوَکِیل‏…..»[۱]

پاسخ معظم‌له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

 

ممکن است مراد از عهد، پیمان توحید باشد که خداوند به مقتضای فطرت -در عالم ذر- از انسان ها گرفته ( …أَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ ۖ قَالُوا بَلَى [۲]…) آیا من پروردگار شما نیستم؟ انسان ها با توجه به فقر ذاتی و وابستگی وجودشان به حضرت حق گفتند: آری، یعنی اگر شیعیان از مظاهر دنیوی فاصله بگیرند و همواره با حق و حقیقت باشند و در جاده مستقیم توحید قدم بردارند، ممکن است ما را ببینند و با ما ملاقات داشته باشند؛ و ممکن است مراد از عهد، عهد و پیمان با امام زمان ^{سلام الله علیه} در یاری و متابعت از دستورات آن حضرت باشد، چنانکه در دعای عهد می خوانیم: «اللّٰهُمَّ إِنِّی أُجَدِّدُ لَهُ فِی صَبِیحَهِ یَوْمِی هٰذَا وَمَا عِشْتُ مِنْ أَیَّامِی عَهْداً وَعَقْداً وَبَیْعَهً لَهُ فِی عُنُقِی لَا أَحُولُ عَنْها وَلَا أَزُولُ أَبَداً»[۳] . الله العالم

 

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] الإحتجاج على أهل اللجاج (للطبرسی) / ج‏۲ / ۴۹۹

[۲] آیه ۱۷۲ سوره اعراف

[۳] مفاتیح الجنان ۵۳۹

بازدیدها: ۳۰

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

به نظر حضرتعالی دوره آخرالزمان که در روایات آمده برای قبل از ظهور است یا بعد از ظهور امام زمان ^{عجل الله تعالی فرجه الشریف} ؟

پاسخ معظم‌له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

ظاهراً مراد قبل از ظهور امام زمان سلام الله علیه میباشد؛ علامه مجلسی در جلد ۵۲ بحار برخی از علائم آخرالزمان را نقل می کند، سپس این روایت را می آورد که امام صادق سلام الله علیها فرمود: «إِذَا کَانَ ذَلِکَ فَکُونُوا أَحْلَاسَ بُیُوتِکُمْ  حَتی یَظْهَر الطاهِربن المُطَهَّر ذُوْ الغَیْبَه» در چنین زمانی ملازم خانه هایتان باشید، همچون فرش خانه در خانه بمانید، تا آن پاک فرزند پاک و غایب از دیدگان ^{صلوات الله علیه} ظاهر شود[۱]

از جمله «حتی یظهر» استفاده می شود که علائم آخرالزمان، مخصوص به زمان قبل از ظهور است.

یا بن الحسن یا اباصالح مهدی ^{عجل الله تعالی فرجه الشریف}

 باز آی که در فراق تو چشم امیدوار***************** چون گوش روزه دار بر الله اکبر است

و الله العالم

 

 

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] البحار ج۵۲ ۱۳۸/// الغیبه للطوسی۱۰۳

بازدیدها: ۲۶

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیا غیر ازحضرت ابراهیم ^{علیه السلام} و پیامبر  خاتم ^{صلی الله علیه واله} دیگر پیامبران هم به رتبه امامت رسیدند یانه؟

پاسخ معظم‌له

بسمه تعالی

 

قال الله الحکیم: « ….. قَالَ إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا [۱]»

 

بعد التحیه و السلام

 

کلمه امام بر وزن عِماد، إِزار و رِداء- از ماده أمّ یؤمّ به معنی قصد گرفته شده – یعنی کسی که مقصود مردم و قدوه و هادی باشد و مردم را به سعادت ابدی برساند- ایصال الی المطلوب داشته باشد، و احکام الهیه را در جامعه اجراء کند، نه فقط موعظه و انذار و بشارت داشته باشد، بلکه در مقام عمل- از مفاسد جلوگیری کند و مردم را به سعادت برساند.

از آیه شریفه استفاده می شود که خداوند منّان حضرت ابراهیم علیه السلام را بعد از مقام نبوت به مقام امامت رسانده و در مقام امتنان فرمود: « إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا » معلوم می‌شود امامت انتصابی است نه انتخابی، امام از طرف خداوند تعیین می شود نه از طرف مردم، از بعضی تفاسیر استفاده می‌شود که عدّه‌ای از ذریّه حضرت ابراهیم^{علی نبینا و آله و علیه السلام} به مقام امامت رسیده اند، مانند: اسماعیل، اسحاق، یعقوب، یوسف، موسی، هارون، داوود، سلیمان، ایوب، یونس، ذکریا، یحیی، عیسی ^{علیهم السلام}  و حضرت ^{محمدصلی الله علیه وآله [۲]}

چنانکه از آیه ۸۴ سوره انعام نیز استفاده می شود.والله العالم

 

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره  ۱۲۴

[۲] مفاتیح الغیب ج۴ ص ۳۷

بازدیدها: ۱۸