دسته‌ها
احکام پزشکی اخبار استفتائات

قراداد فروش اعضای بدن

 

بسم الله الرحمن الرحیم

محضر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیا قراداد فروش اعضای بدن اعتبار دارد؟

آیا می توانید از منظر فقهی این نوع قراردادها را ذیل قاعده اضطرار تبیین فرمایید؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اضطرار از عناوین ثانویه است که گاهی بواسطه اکره یا تقیه یا خوف یا فقر و….عارض انسان می شود و بواسطه آن ارتکاب حرام یا ترک واجب بر شخص مضطر جایز بلکه احیانا واجب میشود .

قال الله الحکیم : فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَیْهِ ۚ [۱]و قال ایضا: فَمَنِ اضْطُرَّ فِی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ ۙ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ [۲]

البته ادله اضطرار مانند آیات و روایات  در باب اطعمه و اشربه وارد شده و فقهاء رضوان الله علیهم ،قاعده اضطرار را بواسطه تنقیح مناط قطعی از باب ارجاع الفرع الی الاصل در ابواب دیگر مانند بیع و اجاره و جهاد و حدود نیز و … جاری نموده اند[۳] مثلا اگر خانه خود را اضطرارا فروخت اگر منشاء اضطرار اکراه بود بیع باطل است و اگر غیر اکراه بود مثلا برای علاج مرض فروخته بیع او صحیح است و …

حال این سؤال مطرح میشود که  اگر شخصی از جهت امرار معاش در تضیّق قرار گرفت و مضطر شد آیا میتواند یکی از اعضاء خود (مانند دست و پا یا چشم یاکلیه … ) خود را بفروشد ؟

الجواب: جواز بیع مشکل است زیرا قاعده لاضرر و لاضرار که بفرموده محقق خراسانی رحمه الله علیه تواتر اجمالی دارد (بمعنی القطع بصدور بعض روایاتها ) [۴] اطلاق دارد و اضرار به نفس را نیز شامل میشود.

 و لذا وضوء ضرری باطل است دلیل دلالت دارد بانّ الوضوء واجب قاعده لاضرر حاکم است و تصرف میکند در عقد الوضع یا عقد الحمل نفی حکم است بلسان نفی موضوع یا وضوء را نفی میکند که این وضوء ضرری وضو نیست یا حکم (وجوب را) بر میدارد

در ما نحن فیه قاعده لاضرر حاکم است بر جواز بیع احدالاعضاء زیرا این بیع موجب ضرر بایع میشود مخصوصا اگر از اعضاء رئیسه باشد مانند دست و پا و قلب و … مگر ضرری وجود نداشته باشد مثلا طبیب حاذقی بگوید این شخص با داشتن یک کلیه میتواند زندگی کند در این صورت فروختن یکی از کلیه ها برای این شخص جایز میشود (اگر فروشنده صغیر یا مجنون نباشد ) و الا مطلقا بیع جایز نیست .

والاحتیاط طریق الی النجاه و هذه المسئله مهمّه جدّا و هی محل الخلاف من جهت الفتوی و لابّد و ان یرجع السائل فیها الی مرجعه و مجتهده فی التقلید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۱۷۳

[۲] سوره مبارکه مائده آیه ۳

[۳] الجواهر ج ۳۶ ص ۴۲۶ / الجواهر ج ۴۱ ص ۶۵۱.

[۴] الکفایه ج ۳ ص ۱۵۹

بازدیدها: ۲۹

دسته‌ها
اخبار رهنمود ها و توصیه ها

خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله و سلم

بسم الله الرحمن الرحیم

 

قال الله الحکیم : {وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَهً لِلْعَالَمِینَ}[۱]

سالروز خجسته میلاد خاتم الانبیاء حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و ولادت با سعادت امام صادق سلام الله علیه را به حضرت بقیه الله امام العصر ارواحناء فداء و مسلمانان عالم تبریک و تهنیت عرض می کنیم

خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید: {وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَهً لِلْعَالَمِینَ} ما تو (پیامبر ) را نفرستادیم مگر رحمت برای جهانیان .

آیه شریفه از موارد قصر موصوف بر صفت است؛ با توجه به اینکه رحمت مصدر است و نکره که بر تعظیم دلالت دارد و دلالت الف و لام بر استغراق و عمومیت  و شمول معنی عالم همه موجودات (یا ذوی العقول را) معنی عالَم؛ معنی چنین میشود که وجود پیامبر صلی الله علیه و اله برای موجودات زنده (یا ذوی العقول مانند جن و انس سیاه و سفید مؤمن و کافر ) رحمت است.

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در زمانی مبعوث به رسالت شد که  انسانها در جهل ، نادانی ، ظلم ، ستم و قتل و غارت می‌سوختند و فاصله طبقاتی در بین مردم بیداد می کرد هر چه را ارباب و مولی می گفت و اراده میکرد قانون  بود و مردم باید تابع او باشند و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از طرف خداوند آمد و فرمود:{إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ}[۲] و فرمود: {لا‌ فَضْلَ‌ لِلْعَرَبی‌ ‌عَلی‌ الْاَعَجَمی وَ ‌لا‌ الاَحَمَرَ ‌عَلی‌ الاَسْوَدِ الا بِالتَّقوی‌ }[۳]؛امتیاز را به تقوی خداشناسی و خدا ترسی و دوری از گناه ) دادند .

                           امتیازات نسب را پاک سوخت        آتش او این خس و خاشاک سوخت

                          مست چشم ساقی بطحاستیم          در جهان مثل می و میناستیم

                          امر حق را حجت و دعوا یکیست    خیمه های ما جدا دلها یکیست

                         از حجاز و چین و ایرانیم ما              شبنم یک صبح خندانیم ما[۴]

و سلمان را از  ایران و صهیب را از روم و بلال را از حبشه به اسلام جذب فرمودند و آنان را بخاطر تقوی امتیاز دادند؛ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ‌رحمت بود که در فتح مکّه با آنکه عمویش عباس بن عبدالمطلب صدائی رسا و صورتی زیبا و قامتی رشید داشت اما بلال حبشی سیاه چهره را که در زبانش لکنت داشت و شین را سین تلفظ می کرد برای اذان بر بام کعبه فرستادند و فرمودند (سین بلال عند الله شین ) [۵].

و در هجرت به مدینه با اینکه ثروتمندان به استقبالش آمدند به خانه أَبِی أَیُّوبَ اَلْأَنْصَارِیِّ که فقیرترین مردم بود رفت (وَ لَمْ یَکُنْ فِی اَلْمَدِینَهِ أَفْقَرُ مِنْهُ) [۶]

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رحمت است در دین و دنیا حتی برای کفار و مشرکین؛ اما رحمت در دین زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با داشتن سلاح اخلاق مردم جاهل را به آموزش ها و  احکام الهی دعوت نمودند

اما رحمت در دنیا زیرا بسبب وجود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از ذلت جنگ و قتل و خونریزی و غارت نجات پیدا کردند و کفار به برکت وجود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از نابودی و غرق شدن و مسخ شدن و انواع بلاهائی که بر قوم عاد و ثمود و قوم لوط و موسی علیهم السلام نازل شد در امان بودند قال الله الحکیم : { وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِیهِمْ } [۷]تا تو در میان آنها هستی خدا آنان را عذاب نمیکند؛ { وَمَا کَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ} [۸]و تا آنان طلب آمرزش می کنند خدا عذاب کننده آنان نیست

در جنگ اُحد که صورت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مجروح شد و خون از آن جاری شد برخی از صحابه عرض کردند یا رسول الله لو دعوت علیهم ای پیامبر ایکاش بر دشمنان (برکفار ) نفرین می کردی ( قال إنّی لَم اُبعَثْ لَعّانا ، و إنّما بُعِثتُ رَحمَهً)[۹]  فرمود بعنوان  رحمت برای مردم مبعوث به رسالت شدم ونه بعنوان لعن و نفرین و لذا پیامبرگرامی اسلام بر کفار نفرین نفرمودند.

در سوره سباء آمده است :{ وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا کَافَّهً لِلنَّاسِ بَشِیرًا وَنَذِیرًا وَلَٰکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ}[۱۰] و ما تو را جز برای اینکه عموم بشر را (به رحمت خدا) بشارت دهی و (از عذابش) بترسانی نفرستادیم، و لیکن اکثر مردم (از این حقیقت) آگاه نیستند.

ممکن است سؤال شود که چگونه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم برای کفار و مشرکین رحمت است ؟

جواب: همچون چشمه  آبی که از دل کوه جاری شود و برخی از آن آب استفاده نکنند؛ یا بیمارستانی مجهز که برای بیماران تهیه شده و برخی از بیماران به آن بیمارستان مراجعه نکنند؛ بنابرین نقص از فاعلیت فاعل در ناحیه مقتضی نیست بلکه از ناحیه قابلیت قابل است که مانع پذیرش رحمت الهی میشود .

کفار که میدانستند حق با پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است مع ذلک زیر بار نمی رفتند خود از پذیرش رحمت الهی مانع شدند وگرنه  در ناحیه اقتضاء مقتضی تام است (وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ) [۱۱]

اخیرا در فرانسه (همچون دانمارک ) با کاریکاتورهای توهین آمیز و کلمات زشت نسبت به ساحت مقدس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خیال کرده میتواند محبت آنحضرت را از قلوب  میلیونها مسلمین و آزاده خارج نمایند؛ از طرفی مع الاسف رئیس جمهور فرانسه به بهانه آزادی بیان از اهانت به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم حمایت نموده !!

آیا این است معنی آزادی بیان که به پیامبر رحمتی که حتی به دشمنان در جنگ احد که صورت مبارکش را مجروح کرده بودند نفرین نفرمودند؛ و فرمود من پیامبر رحمت هستم نه پیامبر لعن و نفرین؛ اهانت شود ؟

{یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ} [۱۲]{قَد بَدَتِ البَغضاءُ مِن أَفواهِهِم وَما تُخفی صُدورُهُم أَکبَرُ} [۱۳]{إِنَّهُمْ یَکِیدُونَ کَیْدًا  وَأَکِیدُ کَیْدًا فَمَهِّلِ الْکَافِرِینَ أَمْهِلْهُمْ رُوَیْدًا}[۱۴]

کی شود خورشید از پف منطمس    کی شود دریا ز پوز سگ نجس

دشمن بداند با این حرکت های جاهلانه  و دور از منطق که احساسات میلیونها انسان های آزاده و مسلمان را بر ضد خود تحریک می کند نمیتواند محبت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و عترت طاهرین آنحضرت را از قلوب مسلمانان جهان خارج سازد؛  .

 

وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

۱۴ / ربیع الاول / ۱۴۴۲ برابر ۱۰ آبان ماه ۱۳۹۹

 

 

 

 

 

 

 

 

[۱] سوره مبارکه انبیاء آیه ۱۰۷

[۲] سوره مبارکه حجرات آیه ۱۳

[۳] مستدرک الوسائل ج ۱۲ ص ۸۹ ح ۹۸

[۴] اقبال لاهوری

[۵] منتهی الآمال، محدث قمی ص۲۹۲.

[۶] الحیاه ج ۲ ص ۵۶ / المناقب  ,  ج۱  ,  ص۱۳۳

[۷] سوره مبارکه انفال آیه ۳۳

[۸] سوره مبارکه انفال آیه ۳۳

[۹] کنز العمّال : ۸۱۷۶

[۱۰] سوره مبارکه سباء

[۱۱] سوره مبارکه نمل آیه ۱۴

[۱۲] سوره مبارکه صف آیه ۸

[۱۳] سوره مبارکه آل عمران آیه ۱۸

[۱۴] سوره مبارکه طارق آیات ۱۵-۱۷

بازدیدها: ۶۳

دسته‌ها
احکام پزشکی اخبار استفتائات

جلوگیری از بارداری

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

اینجانب مرد جوان هستم و مایلم که خداوند به ما فرزند بیشتری عنایت کند در حالیکه که همسرم موافق فرزند آوری نیستند  در اینصورت آیا زنم شرعا می تواند با استفاده از دارو یا آمپول از باردار شدن جلوگیری کند؟ در حالیکه اگر شوهر موافق این عمل زن نیست و اجازه ندهد چه حکمی دارد ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه و السلام

استعمال دارو و آمپول اگر برای زن ضرر نداشته باشد و سبب عقیم شدن او نشود مانعی ندارد و اذن شوهر ظاهرا شرط نیست . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۵

دسته‌ها
اخبار استفتائات

خمس مخلوط شدن پول حرام و حلال

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام

اینجانب شغلی دارم که بیشتر با مردم داد ستد دارم متاسفانه گاهی تخلف کرده ام و در حق دیگران ظلم داشتم مثلا الان مبلغ ۲۵ میلیون تومان در بانک دارم و می دانم مبلغ یک میلیون آن حق من نیست  گاهی از همین ۲۵ میلیون تومان برای همسر و دخترانم لباس می خرم از نظر شرعی آیا این لباس هایی که خریدم برای نماز خواندن همسر فرزندانم باعث نمی شود که نماز آنها اشکال داشته باشد ؟ تکلیف من چیست راجع به آن یک میلیون چون صاحب پول را نمیشانم دیگر ؟

التماس دعا دارم –

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه و السلام

اگر صاحب آن یک میلیون را می شناسید باید به او رد کنید و اگر نمی شناسید آن مبلغ (یک میلیون)  را  به عنوان خمس و صدقه به سادات فقیر بپردازید و آن لباسهائی را که با مال مخلوط به حرام خریداری نمود ه اید به قیمت آن زمانی که خریداری کرده اید قیمت گذاری کنید و خمس آنها را بپردازید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهاین

بازدیدها: ۱۹

دسته‌ها
اخبار استفتائات

خون نفاس

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

تقدیر و سپاس از اینکه سؤال بنده را جواب می دهید همسرم تازگی زایمان نموده ولی بعد از زایمان که بمدت ده روز خون می دید ما سؤال کردیم گفتند خون نفاس هست ولی هنوز خون می بیند ما واقعا نمیدانیم این خون را چه بنامیم و طبق آن وظیفه ما چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه و السلام

زن بعد از زایمان اگر خون ببیند در صورتیکه عادت ماهانه دارد باید به مقدار عادت (حیض)، نفاس قرار دهد و بقیه را استحاضه قرار دهد و اگر عادت ماهانه (حیض) ندارد بمدت ده روز نفاس قرار دهند و بقیه را استحاضه و اعمال مستحاضه را انجام دهند . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام طهارت اخبار استفتائات

تیمم بدل از غسل

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر حضرتعالی آیا کسی که جنب شده و تیمم بدل از غسل جنابت کرده می تواند وارد مسجد شود؟ یعنی در مسجد برای مدتی بماند؟ واینکه آیا کیفیت آن باتیمم معمولی بدل از وضو فرق دارد؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : اگر تیمم او بخاطر تنگی وقت باشد نمیتواند وارد مسجد شود و اگر تیمم او بخاطر عذر دیگری (مانند بیماری که نمیتواند غسل کند و استعمال آب برایش ضرر دارد ) باشد میتواند وارد مسجد شود

پاسخ سؤال دوم : بنابر احتیاط تیمم بدل از غسل را با دو ضربه انجام دهد یعنی یک بار دست ها را بر زمین بزند و به پیشانی و پشت دستها بکشد و بار دیگر به زمین بزند و پشت دستها را مسح نماید بلکه بهتر است در تیمم مطلقا (چه بدل از وضوء یا بدل از غسل ) دست ها را دو مرتبه به زمین بزند؛ در مرتبه اول به پیشانی و دست ها و در مرتبه دوم  به روی دست ها بکشد . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله  و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

 

 

بازدیدها: ۲۸

دسته‌ها
احکام پزشکی اخبار استفتائات

وازکتومی مرد و زن

بسمه تعالی

خدمت حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب بخاطر جاهلی که در جوانی داشتم بعد از آنکه خداوند دو فرزند عنایت فرمودند اقدام به عملی کردم که دیگر نتوانم بچه دار شوم الان پشیمانم و احساس گناه می کنم

دو سوال در بین دوستان مطرح شد

اول: آیا مرد کاری کند که دیگر نتواند بچه دار شود(وازکتومی) از نظر شرعی چه صورت دارد

دوم : زن اگر این کار را انجام دهد چه صورت دارد ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

اگر این کار سبب نقص دائم شود و مرد یا زن را عقیم کند یعنی برای همیشه از قابلیت تولید مثل ساقط کند جایز نیست ولی اگر موقت باشد نه مؤبّد و دائمی؛ مانعی ندارد در صورتی که مستلزم نظر و لمس نامشروع نباشد . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی  

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام عزاداری اخبار استفتائات

حضرت محسن بن علی علیه السلام

بسم الله الرحمن الرحیم

 

محضر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

نظر حضرتعالی در مورد برپایی مراسمات شهادت حضرت محسن بن علی علیه السلام چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در کتاب (فاطمه الزهراء علیها السلام من المهد الی اللحد) از آیت الله سد محمد کاظم قزوینی رحمه الله علیه آمده است : محسن بن علی مات جنینا فی بطن امه علی اثر الصدمه  والضغطه التی حدثت بین الباب و الجدار . بر اثر فشاری که دشمنان بین در و دیوار بر فاطمه علیها سلام وارد کردند محسن علیه السلام که در رحم آنحضرت بود از دنیا رفت .

سزاوار است در ایام فاطمیه همراه سوگواری برای فاطمه زهرا سلام الله علیها برای محسن علیه السلام هم عزاداری شود . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

ظهور منجی

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

در زمان ظهور امام زمان عج الله تعالی فرجه با اینکه الان شیعیان  در دنیا عده بسیار کمی هستند و با این وضعیت که جمعیت شیعه رو به کاستی هست از طرفی مطرح هست که یاوران امام زمان شیعیان تشکیل می دهند واقعا با این عده کم چطور امام در مقابل میلیاردها انسان می تواند قیام کند ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

نصرت و پیروزی به کثرت جمعیت نیست ، خدای متعال در قرآن کریم می فرماید : {کَمْ مِنْ فِئَهٍ قَلِیلَهٍ غَلَبَتْ فِئَهً کَثِیرَهً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِینَ} [۱]بسا گروهی اندک که به اذن خدای متعال بر گروهی بسیار غالب آیند و خداوند با صابران است .

در جنگ بدر یاوران پیامبر صلی الله علیه و آله سیصدو سیزده نفر بودند اما نیروی کفر و باطل هزار نفر و خدای متعال مسلمانان را پیروز گردانید {وَلَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّهٌ ۖ}[۲]

هنگام ظهور حضرت مهدی سلام الله علیه زمین به اذن خداوند گنج های خود را در اختیار آن حضرت قرار می دهد و آن حضرت زمین را پر از عدل و داد می کند ؛” تُخْرِجُ لَهُ الْأَرْضُ أَفَالِیذَ کَبِدِهَا وَ تُلْقِی إِلَیْهِ سِلْماً مَقَالِیدَهَا فَیُرِیکُمْ کَیْفَ عَدْلُ السِّیرَهِ وَ یُحْیِی مَیِّتَ الْکِتَابِ وَ السُّنَّهِ ”  [۳]

چه مانع عقلی وجود دارد که هنگام ظهور امام مهدی صلوات الله علیه به اذن خداوند تمام ابزار و تسلیحات جنگی از کار بیفتد تا امام سلام الله علیه بتواند کتاب و سنت را احیاء کند و دین و دادگری را در گیتی گسترش دهد؛الان ملاحظه کنید با اینهمه پیشرفت های علمی یک ویروس یک میکروب کرونا (کوید ۱۹) چطور عالم را عاجز کرده و هنوز نتوانسته اند داروی آن را پیدا کنند .

این حدیث را بعنوان حسن ختام از امام صادق سلام الله علیه متذکر می شویم که آن حضرت فرمودند : “مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکُونَ مِنْ‏ أَصْحَابِ‏ الْقَائِمِ‏ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ فَإِنْ مَاتَ وَ قَامَ الْقَائِمُ بَعْدَهُ کَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ أَدْرَکَهُ“. [۴]هرکس دوست دارد که از اصحاب قائم باشد باید که منتظر باشد و ورع را پیشه سازد و به محاسن اخلاق عمل کند در حالی که منتظر است. پس اگر او از دنیا رفت و قآئم (علیه‌السلام) بعد از او قیام کرد، برایش همان اجری هست که برای کسی که (قیام) او را درک کرده هست. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۴۹

[۲] سوره مبارکه آل عمران آیه ۱۲۳

[۳] نهج البلاغه خطبه ۱۳۸ ترجمه فیض الاسلام ۴۲۵

[۴] الغیبه للنعمانی، صفحه ۲۰۰، منتهی الامال ص ۶۴۵

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

فاصله نمازگزاران در جماعت

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر حضرتعالی در نماز جماعت فاصله نمازگزاران در موارد زیر تا چه مقدار به صحت جماعت ضرر نمی زند؟

الف) فاصله محل سجده مأموم با محل ایستادن امام.

ب) فاصله محل سجده مأموم در هر صف با محل ایستادن مأموم در صف جلوتر که بواسطه او به امام متصل است.

ج) فاصله محل ایستادن مأموم با مأموم دیگری که به واسطه او از سمت راست یا چپ به جماعت متصل می شود.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

بنابر احتیاط واجب فاصله بین موقف امام (محل ایستادن امام جماعت و مسجد مأموم (محل سجده مأموم ) نباید بیش از یک قدم فراخ (گام بلند ) که اقصی مرتبه خطوه است باشد و همچنین فاصله بین مأموم و مأموم دیگری در صف جماعت که در طرف راست و چپ ایستاده و بواسطه او به امام جماعت متصل است .

زیرا امام باقر سلام الله علیه در صحیحه زراره فرمودند: اگر فاصله امام جماعت و مأمومین (ما لا یتخطّی) باشد یعنی بیش از یک قدم باشد جماعت صحیح نیست؛  پس در نماز جماعت (ما یتخطّی) جایز است یعنی اگر فاصله بمقدار خُطوه (قدم) باشد و خُطوه، قدم معمولی و قدم بلند را شامل میشود و (ما لا یتخطّی) ممنوع است یعنی بیش از یک خُطوه (قدم) ممنوع است ؛ البته این حکم فاصله بین موقف امام و مسجد مأموم بود اما حکم فاصله بین موقفین (موقف امام و موقف مأموم ) محل ایستادن امام و مأموم اگر بیشتر از یک قدم فراخ باشد مثلا یک  متر یا بیشتر باشد مانعی ندارد زیرا امام صادق سلام الله علیه در صحیحه عبد الله بن سنان فرموده «أَقَلُّ مَا یَکُونُ بَیْنَکَ وَ بَیْنَ اَلْقِبْلَهِ مَرْبِضُ عَنْزٍ وَ أَکْثَرُ مَا یَکُونُ مَرْبِطُ فَرَسٍ »[۱] بنابرآنکه مراد از قبله امام جماعت باشد یعنی کمترین مقدار فاصله که میان تو و صف مقابل تو است باندازۀ قامت بزى است که خوابیده باشد، و بیشترین حدّ فاصله باندازۀ کاهدانى است که براى اسبان مى‌بندند، یا بنا به نقل دیگرى باندازه محلّ‌ خوابیدن یک اسب. والله العالم

 

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

 

 

[۱] من لا یحضره الفقیه  ,  ج۱  ,  ص۳۸۷  ،وسائل الشیعه ج ۸ ص ۴۱۰باب ۶۲ از ابواب صلاه الجماعه .

بازدیدها: ۲۲