دسته‌ها
اخبار پندها و حکایت ها

میانه روی در اسلام

بسم الله الرحمن الرحیم

{وَالَّذِینَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَکَانَ بَیْنَ ذَلِکَ قَوَامًا} [۱]و آنان هر گاه انفاق کنند نه اسراف کنند و نه تنگ گیرند بلکه (انفاق آنها) میان این دو در حدّ اعتدال است .[۲]

از جمله صفاتی که در این آیه شریفه برای مؤمنان ذکر شده پرهیز از افراط و تفریط است؛چرا که مؤمن  در همه کارها از جمله انفاق راه میانه و اعتدال دارد نه چنان بذل و بخشش دارد که خانواده خود را گرسنه نگهدارد و نه چنان سخت گیرد که دیگران از عنایت و فضل شان بی بهره بمانند

«قِوام» حدّ وسط بین «اِسراف» و «اِقتار» است در مورد تفاوت «اسراف» و «اقتار» که نقطه مقابل یکدیگرند، مفسّران گفته اند ؛«اسراف» مصرف بیش از حدّ و در غیر حقّ و «اقتار» مصرف کمتر از حقّ و به مقدار لازم است از امام صادق (سلام الله علیه) نقل شده که این آیه را تلاوت نمود و سپس مشتی سنگ ریزه از زمین برداشت و محکم در دست گرفت و فرمود : این همان «اقتار» و سخت گیری است ؛سپس مشت دیگری برداشت و چنان دست خود را گشود که همه روی زمین ریخت و فرمود : این «اسراف» است ،بار سوّم مشت دیگری برداشت و کمی دست خود را گشود به گونه ای که مقداری فروریخت و مقداری در دستش ماند ،و فرمود این همان «قوام» است.[۳]

[۱]   سوره مبارکه فرقان آیه ۶۷
[۲] ترجمه قرآن کریم ،آیت الله دیباحی اصفهانی «مدظله العالی»
[۳] تفسیر بُشری ، آیت الله دیباجی اصفهانی «مدظله العالی»

بازدیدها: ۲۷

دسته‌ها
اخبار پندها و حکایت ها

عِبَادُ الرَّحْمَٰنِ؛ بندگان(خدای) رحمان

بسم الله الرحمن الرحیم

 

{وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا} [۱]و بندگان (خدای ) رحمان آنان اند که بر روزی زمین با فروتنی راه می روند و هر گاه نادانان ایشان را (با سخنان ناشایست) مورد خطاب قرار دهند سخن مسالمت آمیز گویند. [۲]

{وَالَّذِینَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَکَانَ بَیْنَ ذَلِکَ قَوَامًا} [۳] و آنان که هر گاه انفاق کنند نه اسراف کنند و نه تنگ گیرند بلکه (انفاق آنها) میان این دو در حدّ اعتدال است .[۴]

این آیه شریفه به ویژگی مؤمنان اشاره دارد اولین ویژگی ایشان راه رفتن آرام بدون غرور و تکبر است. { هَوْنًا}مصدر و به معنای نرمش و آرامش و عدم تکبر است از اینکه مصدر به جای اسم فاعل به کار رفته است ؛ تاکید به دست می آید یعنی آنها چنان متواضعند که گویی عین آرامش و پرهیز از غرورند به راستی تواضع راه دستیابی به حقیقت و غرور و تکبر کلید کفر و ضلالت است. شاعر چه زیبا این سخن خدای متعال را به تصویر کشیده است:

افتادگی آموز از اگر طالب فیضی          هرگز نخورد آب زمینی که بلند است

دومین صفت مؤمنان این است که هنگام مواجهه با بی ادبی جاهلان حلم و بردباری پیشه نموده فقط سلام وداع می گویند این سلام از طرف آنان نه از روی ترس بلکه دلیل عدم مقابله به مثل در برابر جاهلان و بی ادبان می باشد

سومین ویزگی مؤمنان عبادت خالصانه ایشان است آنگاه که همه در خواب نازند ایشان به نعمت والاتر از خواب که ذکر و یاد خدای مهربان است می پردازد و خالصانه و بدون هیچ ریایی روح و روان خویش را با عبادت و قیام شبانه صیقل می دهند

چهارمین صفت مؤمنان ترس از خدا و عذاب جهنم است به همین سبب همواره ورد زبان شان دعا برای نجات از عذاب سخت و بادوام جهنم است

پنجمین صفت که در این آیات برای مؤمنان ذکر شده پرهیز از افراط و تفریط است ایشان در همه کارها از جمله انفاق راه میانه و اعتدال دارند نه چنان بذل و بخشش دارند که خانواده خود را گرسنه نگهدارند و نه چنان سخت گیرند که دیگران از عنایت و فضل شان بی بهره بمانند.[۵]

 

[۱] سوره مبارکه فرقان آیه ۶۳
[۲] ترجمه قرآن کریم ،آیت الله دیباجی اصفهانی «مدظله العالی»
[۳] سوره مبارکه فرقان ایه ۶۷
[۴] ترجمه قرآن کریم ،آیت الله دیباجی اصفهانی «مدظله العالی»
[۵] تفسیر بُشری ،آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی »

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
اخبار پندها و حکایت ها

دو باغ در بهشت

بسم الله الرحمن الرحیم

{وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ}[۱]و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد دو باغ است .[۲]

از امام صادق  سلام الله علیه  نقل شده که ایشان فرمودند: «مَنْ عَلِمَ أَنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَرَاهُ وَ یَسْمَعُ مَا یَقُولُهُ وَ یَفْعَلُهُ مِنْ خَیْرٍ أَوْ شَرٍّ فَیَحْجُزُهُ ذَلِکَ عَنِ اَلْقَبِیحِ مِنَ اَلْأَعْمَالِ فَذَلِکَ اَلَّذِی «خٰافَ مَقٰامَ رَبِّهِ وَ نَهَى اَلنَّفْسَ عَنِ اَلْهَوىٰ».[۳] کسی که می داند خدا او را می بیند و آنچه می گوید می شنود و آنچه را از خیر و شر انجام می دهد می داند، پس این توجه او به خداوند، او را از اعمال قبیح باز می دارد؛ این کسی است که از مقام پروردگارش خائف است و خود را از هوای نفس نگه داشته است.

در اینکه مراد از باغ «در بهشت» چیست ؟ چند تفسیر گفته اند : ۱- بهشت اوّل مادی و بهشت دوّم بهشت روحانی . ۲- بهشت اوّل باغی است خصوصی و اندرونی برای خانواده و بهشت دوم باغی است بیرونی برای دیدار با دوستان ۳- یکی برای اطاعت و دیگری برای ترک گناه ۴- دو باغ، در مقابل دو عذاب مجرمان است. مجرمان بین دو وادی عذاب رفت و آمد دارند یکی آتش جهنم و دیگری آب جوشان؛ مؤمنان نیز بین دو وادی نعمت و زندگی در میان دو بهشت رفت و آمد دارند [۴]

[۱] سوره مبارکه الرحمن آیه ۴۶
[۲] ترجمه قرآن کریم، آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی»
[۳] الکافی ج ۲ ص ۷۰
[۴] تفسیر بُشری ، آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی »

بازدیدها: ۴۵

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

«قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ» چه کسانی هستند

بسم الله الرحمن الرحیم

محضر مبارک حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی دام ظله الشریف

سلام علیکم و رحمه الله

سؤال اول:

خدای متعال در سوره واقعه آیه ۱۴ می فرماید {وَقَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ} سوال ما اینست که مفهوم «قَلِیلٌ} چه کسانی هستند ؟ آیا شیعیان منظور هست یا کسانی دیگر ؟

سؤال دوم

در دعای وضو می خوانیم «اَللّهُمَّ اَعْطِنى کِتابى بِیَمینى وَالْخُلْدَ فِى الْجِنانِ بِیَسارى وَحاسِبْنى حِساباً یَسیراً»

پروردگارا کتاب و نامه اعمالم را در روز قیامت به دست راستم و جاودانگی در بهشت را در دست چپم قرار ده و محاسبه مرا سهل و آسان نما؛ چرا دعا میکنیم خلد در بهشت را در دست چپ ما قرار دهد؟ در صورتی که نامه اعمال خوب در دست راست قرار میگیرد؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول:

صاحب تفسیر مجمع البیان «رحمه الله علیه»  مینویسد مراد از {قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ }امّت حضرت محمد «صلی الله علیه و آله و سلم» هستند زیرا پیروان آن حضرت نسبت به پیروان گذشته کمترند؛ البته از امام باقر «سلام الله علیه»  روایت وارد شده که مراد از {سابقون} همان مقربان هستند چهار نفرند :هابیل فرزند حضرت آدم  «علیه السلام» که برادرش قابیل او را از روی حسادت کشت ؛ و مؤمن آل فرعون در امّت حضرت موسی  «علیه السلام» و حبیب نجّار در امت حضرت عیسی «علیه السلام » و علی بن ابیطالب «علیه السلام » در امت حضرت محمد«صلی الله علیه و آله و سلم»[۱]

ابن عباس میگوید از پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» سؤال کردم {السابقون}چه کسانی هستند؟ فرمود: جبرئیل گفت آنها علی بن ابیطالب «سلام الله علیه »و پیروان اویند که مقربان درگاه خدا هستند [۲]

پاسخ سؤال دوم

شاید مراد از «یسار» آسانی باشد یعنی به سهل و آسانی بهشت را نصیب من گردان ،«یَسار» از ماده «یُسر» بمعنی آسانی و سهولت باشد؛ در علم بدیع گفته شده یکی از محسّنات کلام ایهام تناسب است (یعنی تناسب در لفظ هر چند از نظر معنی متناسب یکدیگر نیستند) مانند قوله تعالی:{الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ یَسْجُدَانِ} [۳] که در ظاهر انسان خیال می کند مراد از «نجم» ،ستاره باشد چون ستاره با ماه و خورشید تناسب دارد ولکن معنی«والنجم » در این آیه نباتات است به این معنی که نباتات و درختان خاضع امر پروردگار هستند ؛پس مراد از «یسار» در دعا آسانی است گرچه در مقابل یمین قرار گرفته است . [۴] بنابراین معنی دعا چنین میشود که خلود (جاوید بودن) در بهشت را به آسانی نصیب من فرما .

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] مجمع البیان ج۹،۱۰ ص۳۲۵
[۲] نورالثقلین ج ۷ ص ۲۳۶
[۳] سوره مبارکه الرحمن آیه ۵و ۶ .
[۴] مختصرالمعانی ،علم بدیع ص ۱۸۹ طبع قدیم .

بازدیدها: ۲۸

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

ختم قرآن به نیابت

بسم الله الرحمن الرحیم

استاد محترم  آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بفرمایید اگرکسی یک ختم قرآن کند ثواب آن رابه چندنفرهدیه کند به همه اموات یک ختم کامل میرسد؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

میتواند نیّت کند ثواب این ختم قرآن برای همه اموات – سفره خداوند گسترده است وارواح همه اموات از آن ختم قرآن بهره مند میشوند انشاالله . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۵

دسته‌ها
اخبار استفتائات

استفتاء؛ سرمایه گذاری در بورس

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیاشرکت دربورس وخریدوفروش سهام اشکال دارد ؟ نظرحضرتعالی در این نوع سرمایه گذاری چیست ؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

بانک از باب اجاره یا جُعاله با دریافت کارمزدی معین از شرکت های سهامی ؛ سهام را میفروشد، و خریدن این سهام ها از بانک جایز است  بشرط آنکه حرام نباشد پس اگر معاملات آن شرکت سهامی حرام باشد مثل معامله شراب یا معامله ربوی خرید آن سهام جایز نیست . والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز احتیاط

بسم الله الرحمن الرحیم

 

خدمت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

نماز احتیاط نشسته و ایستاده چطور خوانده میشود آیا سوره و قنوت و هر سه سلام را دارد و یا یک سلام ؟متشکرم

 

پاسخ معظم له 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

بعد از فارغ شدن از نماز باید فوراً نماز احتیاط را بخواند و نماز احتیاط ، سوره و قنوت ندارد و در تشهد میتوانید به یک سلام اکتفا کند و بنابراحتیاط لازم حمد را باید آهسته بخواند حتی بسم الله را . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۱۳

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

کرونا امتحان الهی

بسم الله الرحمن الرحیم

 

استاد معظم  آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

با توجه به آیه ۱۵۵ سوره بقره ]وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ[ تحلیل حضرتعالی درمورد مسأله کرونا چیست؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه و السلام

بعید نیست که بیماریی (کرونا – کوید ۱۹ ) یکی از موارد و مصادیق آیه شریفه باشد و خداوند انسان را در معرض امتحان قرار میدهد ، چنانکه فرمود وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ… امیدواریم خداوند منّان این بلاء را هر چه زودتر از مسلمانان دور گرداند . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
اخبار استفتائات

روزه داری در شرائط سخت

به نام خدا

خدمت آیت الله دیباجی

با سلام و احترام

اینجانب اهل نماز و روزه ام ولی چون برای زندگی باید تلاش کنم و تازه بعد مدتی در یک نانوایی مشغول شدم خیلی هوا گرم از طرفی کار ما هم خیلی سخت و واقعا روزه گرفتن مشکل راه حلی هست که بدون گناه روزه بخوریم بعد زمستان که هوا خنک تر شد کم کم روزه بگیریم ؟

 

پاسخ مععظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیهوالسلام

روزه از ضروریات دین است و مسلمان باید روزه بگیرد مگر مسافر باشد یا مریض ، و ماه رمضان بخاطر گرمی هوا قابل تغییر نیست . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۴

دسته‌ها
اخبار استفتائات

نماز و روزه در وطن اصلی

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم

آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم؛ خداوند طول عمر به حضرتعالی مرحمت کند

بنده ساکن شهرم ولی به روستای خودم گاهی رفت و آمد دارم بچه هام در شهر دنیا آمدن ولی خانمم اهل همان روستاست سوالم این نماز روزه من و خانمم و بچه هام وقتی می رویم روستا چطور بخوانیم ؟

 

پاسخ معظم له 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر شما و همسرتان از وطن اصلی اعراض نکرده اید نمازتان تمام و روزه شما صحیح است اما اولاد؛ اگر آنجا متولد نشده اند نمازشان شکسته است و روزه نمیتوانند بگیرند مگر قصد عشره ایام (ده روز) کنند و بخواهند ده روز بمانند . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه و الله و برکاته

سیّد محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۰