دسته‌ها
اخبار بیانات استاد معظم مد ظله العالی

هدف از بعثت رسیدن به کمال مطلوب است

به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت الله سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی در یادداشتی به مناسبت ۲۷ رجب، عید سعید مبعث آورده است:

بسم الله الرحمن الرحیم

قال الله الحکیم :
«إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا»[۱]

خداوند منّان هر موجودی را به دو قسم از کمال مخصوص ساخته؛ «کمال وجودی» و «کمال استعدادی»، «کمال وجودی»؛ همان وجود اوست که از عدم به هستی رسیده و این اولین نعمت الهی است، چنانکه در اولین سوره نازله بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله (سوره مبارکه علق) می فرماید:« اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ»[۲] مسئله خلقت را مطرح نموده است.
امّا «کمال استعدادی»؛ استعدادها و قابلیت هایی است که در نهاد او ودیعت نهاده و به فعلیت و بُروز می رسد، مثلا یک بَذر گُل یا گندم را ملاحظه کنید!  کمال وجودی آن، وجود آن است که در زیر خاک نهفته می شود، کمال استعدادی آن، ساقه، شاخه، برگ و شکوفه است که نوامیس طبیعت (ابر و باد و مه و خورشید و فلک ) به کار می افتند و به اذن خداوند آن بذر شکوفه می دهد و به ثمر می رسد.
این نباتات از قوانین الهی و حدود و علت خود گامی فراتر نمی‌نهند و بی راهه نمی روند؛«فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِیلًا ۖ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِیلًا»[۳].
امّا این انسان (گُل سرسبد موجودات) که چون دارای اراده و اختیار است؛ گاهی سوء استفاده می کند و بی راهه می رود «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَظَلُومٌ کَفَّارٌ»[۴]؛ لذا خدای سبحان ، پیامبران علیهم السلام  را فرستاد که او را به کمال مطلوب برساند.

در این ره انبیا چون ساربانند
دلیل و رهنمای کاروانند
وز ایشان سید ما گشته سالار
هم او اول هم او آخر در این کار[۵]

«إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا» هدف اصلی از بعثت؛ استخدام نیروهای فردی و اجتماعی در راه سعادت و به کار گرفتن شهوات تحت فرمان عقل است؛ تا به این وسیله به کمال مطلوب برسد؛کما قال الامام امیرالمؤمنین سلام الله علیه «وَ یُثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ »[۶]

چاه است و راه و دیدهٔ بینا و آفتاب
تا آدمی نگاه کند پیش پای خویش [۷]

قال الله الامام امیرالمؤمنین سلام الله علیه:«إِنَّ اللَّهَ [تَعَالَی] بَعَثَ مُحَمَّداً صلی الله علیه وآله نَذِیراً لِلْعَالَمِینَ وَ أَمِیناً عَلَی التَّنْزِیلِ وَ أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَی شَرِّ دِینٍ وَ فِی شَرِّ دَارٍ، مُنِیخُونَ بَیْنَ حِجَارَهٍ خُشْنٍ وَ حَیَّاتٍ صُمٍّ تَشْرَبُونَ الْکَدِرَ وَ تَأْکُلُونَ الْجَشِبَ وَ تَسْفِکُونَ دِمَاءَکُمْ وَ تَقْطَعُونَ أَرْحَامَکُمْ، الْأَصْنَامُ فِیکُمْ مَنْصُوبَهٌ وَ الْآثَامُ بِکُمْ مَعْصُوبَهٌ»[۸] یکی از عادات سیئه (روش های خطا وغلط ) در جاهلیت، کشتن دختران بود که زنده آنها را در طفولیت زیر خاک زنده به گور می کردند؛ امّا موضع اسلام با دختران و زنان چنین بود که پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «مَنْ دَخَلَ اَلسُّوقَ فَاشْتَرَی تُحْفَهً فَحَمَلَهَا إِلَی عِیَالِهِ کَانَ کَحَامِلِ صَدَقَهٍ إِلَی قَوْمٍ مَحَاوِیجَ وَ لْیَبْدَأْ بِالْإِنَاثِ قَبْلَ اَلذُّکُورِ» [۹] هر کس به بازار رود و چیز مرغوبی بخرد و به ارمغان برای خانواده خویش برد مانند کسی باشد که صدقه برای محتاجان بدوش کشیده باشد،و(بهتر است) دختران را بر پسران مقدّم دارد،و این دختر فردا به خانه شوهر می رود.
و پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِأَهْلِهِ وَ أَنَا خَیْرُکُمْ لِأَهْلِی»[۱۰] بهترین شما مردها آن کسی است که با اهل و عیال خود نیک رفتار باشد و من بهترین شما هستم از جهت احترام به اهل وعیال و اگر کسی با خانواده اش بد اخلاقی کند« کان له ضَمَّهٌ فی القبر»؛تنگی و فشار قبر دارد؛ و این همسر، فردا مادر می شود؛ و پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید:«اَلْجَنَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِ اَلْأُمَّهَاتِ»[۱۱]

بهشت زیر پای مادران است
همیشه دختر امروز، مادر فرداست

ز مادرست میسر، بزرگی پسران [۱۲]

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

[۱] سوره مبارکه احزاب آیه شریفه ۴۵
[۲] سوره مبارکه علق آیه شریفه ۱
[۳] سوره مبارکه فاطر آیه شریفه ۴۳
[۴] سوره مبارکه ابراهیم آیه شریفه ۳۴
[۵] شیخ محمود شبستری
[۶] نهح البلاغه خطبه ۱ ص ۴۳ ، ترجمه فیض الاسلام
[۷] سعدی شیرازی
[۸] ترجمه و شرح خطبه ۲۶ نهج البلاغه
[۹] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال , ج۱ , ص۲۰۱
[۱۰] من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۵۵۵
[۱۱] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل,  ج۱۵,  ص۱۸۰
[۱۲] پروین اعتصامی

بازدیدها: ۳۲

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

سرکتاب ،طالع بینی و کف بینی

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در منطقه ما خیلی به سر کتاب باز کردن مردم توجه می کنند نمی دانم از نظر اسلام و روایات آیا سر کتاب باز کردن تایید شده است یا نشده ما را راهنمائی بفرمایید

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

چیزی به نام ( سرکتاب ،طالع بینی و کف بینی ) در روایات دیده نشد و رمالی و فال گیری اعتبار ندارد اما تفال به قرآن و استخاره و دعا نویسی برای دفع بلا و دفع چشم زخم اگر بر اساس دعا های وارده از ائمه معصومین علیهم السلام باشد مانعی ندارد والله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۸

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

اصطلاحات فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

من طلبه حوزه علمیه هستم؛ گاهی بین دو کلمه جایز نیست، با کلمه حرام است، مطالب متعددی شنیدیم نظر حضرتعالی را خواستیم بدانیم چیست و همچنین مفهوم  کلمه احتیاط واجب؛ «محل تأمّل» یا «محل اشکال» «ظاهر چنین است» یا «أقوی چنین است» ؟ما طلاب را نصیحت و راهنمائی فرمایید . التماس دعا

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

برخی از علماء گفته اند؛ «حرام» ، فعل قبیح مؤیّد را گویند؛ مانند کذب، تهمت، غیبت  و …؛ اما «عدم الجواز» عام است، قبیح و غیر قبیح را شامل می شود و نسبت بین این دو عام و خاص مطلق است؛ مانند انسان و حیوان ؛ مثلا اگر حاکم دستور دهد که امسال از رعیّت، مالیات گرفته شود؛ یا دستور دهد که این بیابان قرقگاه است و امسال نباید چوبانان گوسفند را برای چرائیدن به این بیابان ببرند؛ «عدم الجواز» بر این مورد صادق است با اینکه قبیح نیست؛ ولکن در اصطلاح شرع مقدس گرچه «حرام امر وجودی» و «عدم الجواز امر عدمی» است ؛لکن از نظر معنی و در مقام عمل مترادفان و هم معنی هستند.

اما احتیاط واجب

اگر فقیه جامع الشرائط فرمود،«الاحوط فی الرکعه الثالثه و الرابعه ثلاث مرات التسبیحات الاربع» ؛ این احتیاط وجوبی است چون در اول فتوی  آمده ؛ و اگر احتیاط در آخر فتوﱝ آمد و فرمود :«یجب مره واحده التسبیحات الاربع و ان کان الاحوط ثلاث مرات؛ این احتیاط استحبابی است.  و در احتیاط وجوبی؛ مقلد می تواند به فتوﱝ مجتهد دیگر عمل کند و همچنین اگر بفرماید، «محل اشکال» یا بفرماید «محل تأمل» است در اینصورت هم مقلد می تواند به مجتهد دیگر رجوع کند( با رعایت اعلم بودن)؛ اما اگر فقیه فرمود «ظاهر چنین» است یا «اقوﱝ چنین» است؛ مقلّد نمی تواند به مجتهد دیگر رجوع کند. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

نماز و روزه استیحاری

بسم الرحمن الرحیم

حضر ت آیت الله دبیاجی اصفهانی

سلام علیکم

من از زمانی که شغلم را از دست دادم به جهت اینکه اهل مسجد هستم و مردم من را به دید مردی مومن می دانند لذا خیلی وقت ها می شود که نماز و روزه استیحاری برایم می آورند بعض وقتها چون تعداد زیاد می شود و واقعا توان ندارم به دیگران واگذار می کنم آیا این کار من از نظر شرعی صحیح است ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

عقد اجاره از عقود لازمه است و ظاهر عقد مباشرت است و اجیر نمی تواند عبادتی را که در مقابل آن اجرت گرفته به شخص دیگری واگذار نماید مگر از مستاجر (که پول داده ) اذن بگیرد و اگر مستاجر (پول دهنده ) اذن داد اجیر می تواند عمل را به شخص دیگری واگذار نماید اما به همان مبلغی که دریافت کرده است نه به  مبلغ کمتر_ مگر قسمتی از عمل را خودش انجام داده باشد که در اینصورت می تواند بقیه عمل را بالنسبه به مبلغ کمتر به شخص دیگری واگذار نماید والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۱

دسته‌ها
احکام بانوان اخبار استفتائات

قراِئت نماز بانوان

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد بلند خواندن قرایت نماز خواهران سوالی دارم که آیا خانم ها می توانند نماز صبح و مغرب و عشا را بلند بخوانند یا خواندن باعث باطل شدن نماز آنها خواهد شد

 

پاسخ معظم له

 

 بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر نامحرم صدایش را بشنود باید آهسته بخواند و اگر عمدا بلند بخواند بنابراحتیاط واجب نمازش باطل است . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
احکام متفرقه اخبار استفتائات

حق الناس

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

من در دوران نوجوانی ۱۳ سالگی وسیله ای از همسایه ام  که مغازه داشت  گرفتم و ندادم و الان می خواهم جبران کنم ولی خجالت می کشم که به او بگویم در اینصورت باید من چکار کنم  الان آن کالا گران تر شده که من آن زمان برداشتم پول را به الان حساب کنم یا به همان سال لطفا من را راهنمائی بفرمایید

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

حق الناس است و باید به هر طریق ممکن (توسط شخص ثالث یا حواله بانکی یا پست یا تلفن و …) عین آن وسیله را و اگر تلف شده مثل آن را یا قیمت آن را به او برساند اگر چه مطلع نشود از چه بابت است و اگر ممکن نشد _ باید به قیمت روز_  از طرف او به فقرا صدقه بدهند . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

قرائت قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده به خواندن قرآن علاقه مند هستم و در یک روستا زندگی می کنیم؛ آیا در دوره عادت ماهانه، قرائت قرآن برای من اشکالی دارد؟ خیلی دوست دارم آداب صحیح خواندن قرآن را از حضرتعالی یاد بگیرم.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

خواندن آیات مشتمله بر سجده واجبه ؛ سوره مبارکه نجم: آیه شریفه ۶۲، سوره مبارکه  علق: آیه شریفه ۱۹، سوره مبارکه سجده (الم تنزیل): آیه شریفه ۱۵ و سوره مبارکه فصلت آیه شریفه ۳۷، در دوره عادت ماهانه (در حال حیض) و همچنین در حال جنابت؛ جایز نیست؛ و بنابر احتیاط، کل آیات این چهار سوره خوانده نشود؛ ولکن خواندن باقی قرآن مانعی ندارد؛ و سعی کند دست بر آیات شریفه نرسد، اما بر جلد قرآن اشکال ندارد .

در روایت از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وارد شده که فرموده است: «نَوِّرُوا بُیُوتَکُمْ بِتِلاَوَهِ اَلْقُرْآنِ»[۱] خانه های خودتان را به خواندن قرآن نورانی کنید.

خانه ای که در آن قرآن خوانده شود خیر و برکت دارد و اهل آن خانه در خوبی و سعادت هستند و آن خانه همچون ستارگان نورانی است. [۲]

و فرمود: هر کس (در شب) ده آیه از آیات قرآن بخواند از غافلین (بی خبران) نخواهد بود؛ و هر کس پنجاه آیه بخواند از ذاکرین ( آنانکه همواره به یا خدا هستند ) خواهد بود و هرکس صد آیه بخواند از قانتین (عبادت کنندگان) خواهد بود .[۳]

امام صادق سلام الله علیه فرمود: هر کس قرآن بخواند (و به خطوط قرآن نگاه کند) چشمانش همیشه سالم خواهد بود و خداوند پدر و مادر او را گرچه کافر باشند تخفیف عذاب می دهد .[۴] و امام موسی بن جعفر سلام الله علیه فرمود: هر گاه حاجتی داری صد آیه از قرآن بخوان سپس هفت مرتبه بگو (یا الله ) حاجت برآورده می شود انشاالله [۵] والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه  ج۶ ص۲۰۰

[۲] سفینه البحار ج ۷ ص ۲۵۷

[۳] بحار الانوار ج ۹۲ص ۱۹۶

[۴] الکافی ج ۲ ص ۶۲۷

[۵] بحارالانوار ج ۹۲ ص ۱۹۶

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام بانوان اخبار استفتائات

احکام حائض

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

همیشه عادتم  در ماه هفت روز است؛ ولى همیشه پس از پاک شدن روز هشتم یا روز نهم، فقط لکه اى خون (با نشانه هاى حیض) مشاهده مى کنم ، چه تکلیفى دارم ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

روز هشتم و نهم نیز خون حیض است تا ده روز ؛معیار و ملاک ده روزه است اگر بعد از روزهای عادت که ۷ روز است چنانکه خود نوشته اید خون ببینید و بعد از روز دهم قطع شود تمام ده روز حیض است .

اگر از ده روز تجاوز کرد مثلا روز هشتم تا روز یازدهم یا بیشتر خون دیدید فقط روزهای عادت ( ۷ روز) است حیض می باشید (یعنی آن چهار روز ) استحاضه هستید و باید اعمال مستحاضه را انجام دهید والله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام طهارت اخبار استفتائات

دعا هنگام وضوء

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد گرفتن وضو چه دعایی بخوانیم که ثواب بیشتری ببریم ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

دعای هنگام وضوء در کتاب دعا (مفاتیح الجنان ) و در رساله توضیح المسائل مراجع تقلید وارد شده و مستحب است هنگام وضوء سه مرتبه سوره قدر (إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ…) خوانده شود . والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباحی اصفهانی

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

توهین به سادات

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

حکم توهین به سادات چه حکمی دارد ؟

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ : مَنْ آذَى مُؤْمِناً فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَى اَللَّهَ وَ مَنْ آذَى اَللَّهَ فَهُوَ مَلْعُونٌ فِی اَلتَّوْرَاهِ وَ اَلْإِنْجِیلِ وَ اَلزَّبُورِ وَ اَلْقران [۱] پیامبر اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فرموده هر کس مومنی را اذیت کند مرا اذیت نموده و هر کس مرا اذیت کند خدا را اذیت نموده و هرکس خدا را اذیت نمود او ملعون (از رحمت خداوند دور ) است در تورات و انجیل و زبور و قرآن.

حال اگر آن مومن از ذریه پیامبر صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ( از سادات) مانند قطعا ملعون است و رحمه خداوند به او نخواهد رسید چنانکه پیامبر فرموده فردای قیامت در مقام محمود از گناهکاران امتم شفاعت می کنم اما از کسی که ذریه مرا اذیت نموده شفاعت نخوام نمود و اللّه ِ لا تَشَفَّعتُ فِیمَن آذى ذُرِّیَّتی[۲]

با توجه به اینکه هر کس به پیامبر اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ منسوب باشد او را ذریه پیامبر گویند گرچه فاسق باشد قال الله الحکیم : وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِیمَ وَجَعَلْنَا فِی ذُرِّیَّتِهِمَا النُّبُوَّهَ وَالْکِتَابَ ۖ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ ۖ وَکَثِیرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] جامع الاخبار ص ۷۲ البحار ج۷۵_ ص ۱۵۰

[۲] سفینه البحار ج ۷ ص ۳۸۴ماده مفام

بازدیدها: ۱۲۸