دسته: اخبار

بسم الله الرحمن الرحیم

محضر حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیا قراداد فروش اعضای بدن اعتبار دارد؟
آیا می توانید از منظر فقهی این نوع قراردادها را ذیل قاعده اضطرار تبیین فرمایید؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اضطرار از عناوین ثانویه است که گاهی بواسطه اکره یا تقیه یا خوف یا فقر و….عارض انسان می شود و بواسطه آن ارتکاب حرام یا ترک واجب بر شخص مضطر جایز بلکه احیانا واجب میشود .
قال الله الحکیم : فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَیْهِ ۚ [۱]و قال ایضا: فَمَنِ اضْطُرَّ فِی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ ۙ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ [۲]
البته ادله اضطرار مانند آیات و روایات در باب اطعمه و اشربه وارد شده و فقهاء رضوان الله علیهم ،قاعده اضطرار را بواسطه تنقیح مناط قطعی از باب ارجاع الفرع الی الاصل در ابواب دیگر مانند بیع و اجاره و جهاد و حدود نیز و … جاری نموده اند[۳] مثلا اگر خانه خود را اضطرارا فروخت اگر منشاء اضطرار اکراه بود بیع باطل است و اگر غیر اکراه بود مثلا برای علاج مرض فروخته بیع او صحیح است و …
حال این سؤال مطرح میشود که اگر شخصی از جهت امرار معاش در تضیّق قرار گرفت و مضطر شد آیا میتواند یکی از اعضاء خود (مانند دست و پا یا چشم یاکلیه … ) خود را بفروشد ؟
الجواب: جواز بیع مشکل است زیرا قاعده لاضرر و لاضرار که بفرموده محقق خراسانی رحمه الله علیه تواتر اجمالی دارد (بمعنی القطع بصدور بعض روایاتها ) [۴] اطلاق دارد و اضرار به نفس را نیز شامل میشود.
و لذا وضوء ضرری باطل است دلیل دلالت دارد بانّ الوضوء واجب قاعده لاضرر حاکم است و تصرف میکند در عقد الوضع یا عقد الحمل نفی حکم است بلسان نفی موضوع یا وضوء را نفی میکند که این وضوء ضرری وضو نیست یا حکم (وجوب را) بر میدارد
در ما نحن فیه قاعده لاضرر حاکم است بر جواز بیع احدالاعضاء زیرا این بیع موجب ضرر بایع میشود مخصوصا اگر از اعضاء رئیسه باشد مانند دست و پا و قلب و … مگر ضرری وجود نداشته باشد مثلا طبیب حاذقی بگوید این شخص با داشتن یک کلیه میتواند زندگی کند در این صورت فروختن یکی از کلیه ها برای این شخص جایز میشود (اگر فروشنده صغیر یا مجنون نباشد ) و الا مطلقا بیع جایز نیست .
والاحتیاط طریق الی النجاه و هذه المسئله مهمّه جدّا و هی محل الخلاف من جهت الفتوی و لابّد و ان یرجع السائل فیها الی مرجعه و مجتهده فی التقلید . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۱۷۳

[۲] سوره مبارکه مائده آیه ۳

[۳] الجواهر ج ۳۶ ص ۴۲۶ / الجواهر ج ۴۱ ص ۶۵۱٫

[۴] الکفایه ج ۳ ص ۱۵۹

بازدیدها: ۷

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

در زمان ظهور امام زمان عج الله تعالی فرجه با اینکه الان شیعیان در دنیا عده بسیار کمی هستند و با این وضعیت که جمعیت شیعه رو به کاستی هست از طرفی مطرح هست که یاوران امام زمان شیعیان تشکیل می دهند واقعا با این عده کم چطور امام در مقابل میلیاردها انسان می تواند قیام کند ؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام
نصرت و پیروزی به کثرت جمعیت نیست ، خدای متعال در قرآن کریم می فرماید :
{کَمْ مِنْ فِئَهٍ قَلِیلَهٍ غَلَبَتْ فِئَهً کَثِیرَهً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِینَ} [۱]
بسا گروهی اندک که به اذن خدای متعال بر گروهی بسیار غالب آیند و خداوند با صابران است .
در جنگ بدر یاوران پیامبر صلی الله علیه و آله سیصدو سیزده نفر بودند اما نیروی کفر و باطل هزار نفر و خدای متعال مسلمانان را پیروز گردانید
{وَلَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّهٌ ۖ}[۲]
هنگام ظهور حضرت مهدی سلام الله علیه زمین به اذن خداوند گنج های خود را در اختیار آن حضرت قرار می دهد و آن حضرت زمین را پر از عدل و داد می کند
” تُخْرِجُ لَهُ الْأَرْضُ أَفَالِیذَ کَبِدِهَا وَ تُلْقِی إِلَیْهِ سِلْماً مَقَالِیدَهَا فَیُرِیکُمْ کَیْفَ عَدْلُ السِّیرَهِ وَ یُحْیِی مَیِّتَ الْکِتَابِ وَ السُّنَّهِ ” [۳]
چه مانع عقلی وجود دارد که هنگام ظهور امام مهدی صلوات الله علیه به اذن خداوند تمام ابزار و تسلیحات جنگی از کار بیفتد تا امام سلام الله علیه بتواند کتاب و سنت را احیاء کند و دین و دادگری را در گیتی گسترش دهد؛
الان ملاحظه کنید با اینهمه پیشرفت های علمی یک ویروس یک میکروب کرونا (کوید ۱۹) چطور عالم را عاجز کرده و هنوز نتوانسته اند داروی آن را پیدا کنند .
این حدیث را بعنوان حسن ختام از امام صادق سلام الله علیه متذکر می شویم که آن حضرت فرمودند :
“مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکُونَ مِنْ‏ أَصْحَابِ‏ الْقَائِمِ‏ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ فَإِنْ مَاتَ وَ قَامَ الْقَائِمُ بَعْدَهُ کَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ أَدْرَکَهُ“. [۴]
هرکس دوست دارد که از اصحاب قائم باشد باید که منتظر باشد و ورع را پیشه سازد و به محاسن اخلاق عمل کند در حالی که منتظر است.
پس اگر او از دنیا رفت و قآئم (علیه‌السلام) بعد از او قیام کرد، برایش همان اجری هست که برای کسی که (قیام) او را درک کرده هست. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۴۹
[۲] سوره مبارکه آل عمران آیه ۱۲۳
[۳] نهج البلاغه خطبه ۱۳۸ ترجمه فیض الاسلام ۴۲۵
[۴] الغیبه للنعمانی، صفحه ۲۰۰، منتهی الامال ص ۶۴۵

بازدیدها: ۷

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

چند تن شن را خریداری کردیم که البته تر بود ، متاسفانه صبح دیدیم چند سگ روی آن شن ها خوابیده اند ، به نظر جنابعالی آیا می شود ازاین شن ها به همین شکل استفاده کرد یا باید بشوییم تا پاک بشود سپس استفاده کنیم؟ تکلیف چیست؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر شن ها تر بوده احتیاط کنند و آنها را با شلینگ آب که متصل به آب شهر (آب کر) است تطهیر کنند ،واللّه العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۹

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بعضى اوقات روى صورت جوش‌ هاى چرکى ظاهر مى‌شود آیا این آبى که در اثر ترکاندن آنها بیرون مى‌آید نجس است؟ زردابه هایی که بعضاً روی زخم ها می آید چطور؟ اگر نجس اند تکلیف نمازهاى خوانده شده و مکانهایى که با دستم در ارتباط بوده چیست؟ لطفاً نظر خود را بیان نمایید.ممنون

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه و السلام

چرک به خودی خود و همچنین مایعی که در اثر ترکیدن جوش چرکی بیرون میاید مادامیکه همراهش خون نباشد پاک است.
زردآبه ای که در اطراف زخم هنگام بهبودی پیدا میشود اگر مشکوک باشد که با خون مخلوط است یا نه پاک میباشد مگر آنکه قبلا میدانسته خون بوده و حال شک دارد که آیا تغییر پیدا کرده یا نه که به قاعده استصحاب خون است و نجس میباشد . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

من به دلیل مصلحتی عقلایی به امام جماعتی که عادل نمی دانم اقتدا می کنم و بعد نماز را اعاده می کنم، اگر من واسطۀ اتصالِ امام به مأمومین باشم، به نظر شما واجب است به آنها بگویم که نمازم را اعاده می کنم؟واینکه اتصال مأمومین دیگر در این حالت صحیح است؟

یک سؤال دیگر: نماز فرادی در صفوف جماعت بنابر نظر حضرتعالی چه حکمی دارد؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : اگر به عدالت امام جماعت اطمینان ندارید نمیتوانید اقتداء کند و اگر از روی مصلحت اقتداء کردید سعی کنید و اسطه اتصال نباشید مثلا در صف اول نایستید

پاسخ سؤال دوم : اگر در صفوف جماعت نماز فرادی میخواند در صورتی که عذر داشته باشد مانند (عجله ) داشتن مانعی ندارد
و اگر قصد اهانت و تشکیک در عدالت امام جماعت داشته باشد با فرادی خواندنش در صفوف جماعت تکرار بشود که در عرف آنرا اهانت به امام جماعت جامع الشرائط بدانند گرچه قصد اهانت ندارد اما فعلش در عرف اهانت باشد به امام جماعت جامع الشرائط نمازش باطل است . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

من دانشجو هستم در شهری دور و در هر هفته شاید ممکن باشد از محل تحصیلم دور شوم ، بنابر نظر حضرتعالی حکم نماز و روزه من در محل تحصیلم چطور است؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر قصد ماندن ده روز در یک مکان را (مانند محل تحصیل ) داشته باشید نمازتان تمام و روزه تان صحیح است ولی اگر در آخر هفته (هنوز ده روز نشده ) به مکان دیگری میروید نمازتان شکسته و روزه تان صحیح نیست و هنگامی که به محل درس برگشتید نیز باید قصد ده روز داشته باشید وگرنه نمازتان شکسته است و نمازهای چهار رکعتی را باید دو رکعت بخوانید . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۱

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر جنابعالی اگر شوهر پوشیدن لباس و یا آرایش خاصى را از همسرش در خانه درخواست کند، آیا اطاعت او بر زن واجب است؟ در خارج خانه چطور؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

در مفروض سؤال ؛ اطاعت او بر زن واجب نیست ، لیکن سزاوار است که زوجه در داخل منزل [اگر در حضور فرزندان باعث مفسده نشود] از لباس و آرایشی که شوهرش دوست دارد استفاده کند.
امّا در خارج از منزل ، نظر شخصی زن وشوهر ملاک نیست بلکه باید در مورد پوشش به وظیفه شرعی خودش عمل کند ، بر این اساس پوشیدن چیزی که ازجهت رنگ یا شکل یا نحوه ی پوشیدن باعث جلبِ توجّه اجنبی شود و موجب فساد و ارتکاب حرام گردد ، جایز نیست ، واللّه العالم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

آیا راهی غیر از شستن، برای پاک شدن وسایل الکترونیکی مانند تلفن همراه که نجس شده است، وجود دارد؟
آیا اگر تلفن همراهی که نجس شده، هنگام نماز، همراهمان باشد، نماز باطل است لطفاً نظر خود را در اینباره بیان فرمایید؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

جواب سؤال اول: در مفروض سؤال راه تطهیر اینگونه وسایل فقط آب است.جواب سؤال دوم: محمول متنجس در نماز اگر ساتر عورت نباشد ، مانند: دستمال کوچک ، چاقو ، کلید ، تلفن همراه وامثال اینها مانعی ندارد و نماز صحیح است واگر ساتر عورت باشد ، مثل اینکه دستمال بزرگی که متنجس است در جیب نمازگزار باشد ، بنابر احوط باید نمازش را اعاده یا قضا نمایید ،واللّه العالم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته 
سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنده در دوران نوجوانی بعد از مکلف شدن درآمد هایی داشته ام و به جهت جهل به احکام خمس (که زمان دریافت اولین درآمد جَبراً شروع سال خمسی بنده میباشد ، و باید خمس مازاد درآمد سال خود را بپردازم) خمس نپرداختم و در حال حاضر حتی به طور حدودی نمیدانم چه مقدار خمس به گردنم بوده و فراموش کرده ام که زمان دریافت اولین درآمد بنده کی بوده تا آن را سال خمسی خود قرار دهم ، بنابر نظر جنابعالی تکلیف بنده نسبت به تعیین سال خمسی و وجوهاتی که نپرداخته ام و میزان آن را حتی به طور تقریبی نمیدانم چیست لطفاً راهنمایی بفرمایید؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

الخمس بعد المؤنه خمس بعد از مخارج سال است
انسان از وقتی که به کار و کاسبی مشغول می شود ، یک سال که بگذرد اگر چیزی از مخارج سالش زیاد آمد ، باید یک پنجم آنرا به مرجع تقلید خود بپردازد.
هرموقع از سال (قمری یا شمسی) میتواند سال خمسی خود را تعیین کنید.
مثل اول رمضان تا اول رمضان آینده یا عید فطر تاعید فطر آینده-عید غدیر تاعید غدیر آینده.
درطول سال از کسب و کار خود زندگی میکنید و در آخر سال اگر چیزی اضافه آمد ، باید خمس آن داده شود. اما نسبت به زمانهای گذشته و اینکه در مقدار خمس شک دارید ، باید با مرجع تقلید خود یا وکیل او مصالحه کنید. واللّه العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۶

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر حضرتعالی آیا میتوان در نماز های یومیه و نوافل بعد از حمد بخشی از یک سوره را قرائت کرد؟ و اینکه آیا روایاتی از امامان شیعه نیز وجود دارد که خواندن بخشی از یک سوره را بعد از قرائت حمد کافی بداند؟

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

در روایت صحیحه منصور بن حازم آمده است: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام لَا تَقْرَأْ فِی الْمَکْتُوبَهِ بِأَقَلَّ مِنْ سُورَهٍ وَ لَا بِأَکْثَرَ.

امام صادق سلام الله علیه فرموده در نماز واجب (بعد از حمد) کمتر از یک سوره یا زیادتر مخوان.[۱]
و مشهور از علما طبق این روایت و امثال این روایت ازروایات صحیحه فتوی به وجوب یک سوره کامله داده اند ، مخصوصاً در نماز های واجب.[۲]
و در مقابل این روایات صحیحه که دلالت دارند بر وجوب قرائت سوره کامله در نماز ، روایات دیگری وارد شده که دلالت دارد بر جواز ترک سوره یا تبعیض در سوره ، ولکن این روایات سنداً یا دلاله ضعیف است و مشهور از علما از این روایات اعراض کرده اند یا آنها را حمل بر تقیه نموده اند. واللّه العالم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه , جلد۶ , صفحه۴۳

[۲] الجواهر ج۹ ، ص۳۳۱

بازدیدها: ۱۸