دسته: استفتائات

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر جنابعالی در چه مواردی گفتن اذان یا اقامه برای نمازگزار ساقط می‌‌شود؟ آیا در این موارد، با گفتن اذان و اقامه، فرد معصیت کرده است، اگر سهوا بگوید یا تجرّی کند، آیا گناهی برای او نوشته می‌شود؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

موارد سقوط اذان:

• نمازِ عصر روز عرفه-هر چند در عرفات نباشد-، به شرط اینکه برای نماز ظهر اذان گفته باشند و بشرط آنکه فاصله ی بین نماز ظهر و عصر زیاد نشده باشد.
• نماز عشاء در شبِ عید قربان برای کسی که در مشعر الحرام باشد ، مشروط به آنکه فاصله زیادی بین نماز مغرب و عشا واقع نشود.

موارد سقوط اذان و اقامه:

• سقوط آنها از مأموم در نماز جماعتی که برای آن اذان و اقامه گفته باشند ، که سقوط اذان و اقامه از مأموم در اینجا علی وجه العزیمه است(یعنی جایز نیست اذان و اقامه بگوید) نه علی وجه الرخصه.
• اگر بعد از تمام شدن نماز جماعت وارد مسجد شد ، تا وقتی که صفوف جماعت برهم نخورده (وپراکنده نشده باشند)، میتواند اذان وإقامه نگوید و نمازش را شروع کند ، این سقوط ، علی وجه الرخصه است(یعنی جایز است و می تواند اذان و اقامه بگوید) نه علی وجه العزیمه.

*در مواردی که سقوط اذان ویا سقوط اذان و اقامه بروجه عزیمت باشد اگر عمداً بگوید گناه کرده است.

باشروط مقرّره اگر در موارد سقوط ، اذان یا اذان و اقامه بگوید در صورت سهو که مانعی ندارد ؛ واگر عمداً باشد نمازش باطل نیست لکن چیزی را که جزء دستورات دینی نیست داخل دین نموده و نوعی از بدعت میشود.

اما تجرّی(در مواردی است که جرئت بر مولا داشته باشد و مخالفت با مولی کند در اعتقاد ، نه در عمل ، مثلا می داند و علم دارد که محتوای این ظرف خمر است و می آشامد ، بعد معلوم میشود آب بوده نه خمر ، این تجرّی است)

اظهر آن است که هتک حرمت مولی است و قبحِ فاعلی دارد نه قبحِ فعلی ، و کاشف از خُبْث سَرِیرَه و باطن فاعل است .

در واقع فعل منهیّ انجام نداده ، پس اگر عادل بوده از عدالت نیفتاده است و نمی توانیم بگوییم او فاسق است ، زیرا در واقع شرب خمر نکرده بلکه آب آشامیده است به خیال شراب. اینها مباحثی است که در علم اصول مطرح است، واللّه العالم.

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۲۱

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنده انگشتری دارم عقیق که روی آن کلمه (حسبی الله)حک شده است ، و هر وقت کسی مرا می بیند می گوید برای دست کردن آن باید همیشه با وضو باشی ، به نظر شما آیا این درست است؟ و احکام آن هنگام رفتن به توالت چیست؟ با تشکر.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در مفروض سؤال ، باوضو بودن الزامی و واجب نیست ، هرچند مستحب است انسان همیشه با طهارت(وضو) باشد ؛ ولی در صورت وضو نداشتن ، باید مراقب و مواظب باشید که بدنتان (دست و صورت و…..)به اسم جلاله (اللّه) نرسد.

لمس اسماءُ اللّه بی وضو حرام است و هنگام رفتن به دستشویی باید در دستی باشد که نجاست به آن نرسد والّا باید از دستش قبل از داخل شدن بیرون آورد ، واللّه العالم.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

بازدیدها: ۳۱

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

به نظر جنابعالی آیا در بین نماز جماعت، اقتدا به امام، حتما باید در حال قیام یا رکوع باشد، یا در هر جایی از نماز اقتدا جایز است؟

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در مفروض سؤال ، در حال قیام-در رکعت اوّل و دوّم ، چه در حال قرائت باشد ویا در حال قنوت- میتواند اقتدا کند. اما در رکعت سوّم و چهارم ، که در حال قیام و ذکر تسبیحات أربعه  هستند ، در صورتی میتواند اقتداء کند که حمد و سوره یا لاأقل حمد را(آهسته) بخواند و اگر فرصت نیست و وقت کم می آورد ، صبر کند تا امام جماعت به رکوع برود و سپس اقتداء کند.

و در تمام رکعات نماز (صبح و عصْریْن و عِشَائَیْن) می تواند در رکوع امام اقتدا کند ، به شرط اینکه به رکوع برسد – بنابراین نمی توان در هر جایی از نماز اقتدا کرد ، واللّه العالم.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

بازدیدها: ۲۱

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنابر نظر حضرتعالی آیا میتوان در نماز های یومیه و نوافل بعد از حمد بخشی از یک سوره را قرائت کرد؟ و اینکه آیا روایاتی از امامان شیعه نیز وجود دارد که خواندن بخشی از یک سوره را بعد از قرائت حمد کافی بداند؟

 

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

در روایت صحیحه منصور بن حازم آمده است: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام لَا تَقْرَأْ فِی الْمَکْتُوبَهِ بِأَقَلَّ مِنْ سُورَهٍ وَ لَا بِأَکْثَرَ.

امام صادق سلام الله علیه فرموده در نماز واجب (بعد از حمد) کمتر از یک سوره یا زیادتر مخوان.[۱]

و مشهور از علما طبق این روایت و امثال این روایت ازروایات صحیحه فتوی به وجوب یک سوره کامله داده اند ، مخصوصاً در نماز های واجب.[۲]

و در مقابل این روایات صحیحه که دلالت دارند بر وجوب قرائت سوره کامله در نماز ، روایات دیگری وارد شده که دلالت دارد بر جواز ترک سوره یا تبعیض در سوره ، ولکن این روایات سنداً یا دلالهً ضعیف است و مشهور از علما از این روایات اعراض کرده اند یا آنها را حمل بر تقیه نموده اند. واللّه العالم.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

[۱] وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه  ,  جلد۶  ,  صفحه۴۳

[۲] الجواهر ج۹ ، ص۳۳۱

بازدیدها: ۲۳

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

سلام؛ کسی مبلغی پیش طلافروشی سرمایه‌گذاری کرده و گفته با آن خرید و فروش طلا انجام می‌دهد و – بسته به کار- مبلغ نامعینی هم سود پرداخت می‌کند. بعد چند ماه متوجه می‌شود که او با این پول دلار خرید و فروش کرده است، ‌‌آیا گرفتن سود سرمایه‌، حلال است لطفاً نظر خود را در اینباره بیان نمایید؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

اگر پول خود را به عنوان مضاربه یا شرکت نزد آن طلا فروش گذارده که با آن پول کار کند و درآمد آنرا طبق قرارداد تقسیم کنند مانعی ندارد.

 اما اگر پول خود را به عنوان سود(فائده) نزدطلا فروش گذارده چنانکه از متن سؤال استفاده میشود ، جایز نیست.

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۱۹

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

حکم فقهی جنابعالی در باره خون جگر یا لخته خونی که درآن دیده می‌شود از لحاظ حرمت و حلیت خوردن چیست؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

اگر حیوان حلال گوشتی را مطابق بادستور شرع مقدس ذبح کنید و خون آن بمقدار لازم بیرون بیاید ، خونی که در بدنش و اجزاء مأکوله(مانند قلب ، جگر ، ریه و …) باقی میماند پاک است ولکن خوردنش حرام است.

اما نسبت به اجزاء غیر مأکوله(مانند بیضه وطحال) بنابر احتیاط باید اجتناب نمود.البته اگر آن حیوان نفس بکشد یا سرش بر بلندی باشد وخونها به بدنش برگردد ، آن خونها نجس است. واللّه العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

بازدیدها: ۴۴

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنده در دوران نوجوانی بعد از مکلف شدن درآمد هایی داشته ام و به جهت جهل به احکام خمس (که زمان دریافت اولین درآمد جَبراً شروع سال خمسی بنده میباشد ، و باید خمس مازاد درآمد سال خود را بپردازم) خمس نپرداختم و در حال حاضر حتی به طور حدودی نمیدانم چه مقدار خمس به گردنم بوده و فراموش کرده ام که زمان دریافت اولین درآمد بنده کی بوده تا آن را سال خمسی خود قرار دهم ، بنابر نظر جنابعالی تکلیف بنده نسبت به تعیین سال خمسی و وجوهاتی که نپرداخته ام و میزان آن را حتی به طور تقریبی نمیدانم چیست لطفاً راهنمایی بفرمایید؟

 

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

الخمس بعد المؤنه

خمس بعد از مخارج سال است.

انسان از وقتی که به کار و کاسبی مشغول می شود ، یک سال که بگذرد اگر چیزی از مخارج سالش زیاد آمد ، باید یک پنجم آنرا به مرجع تقلید خود بپردازد.

هرموقع از سال (قمری یا شمسی) میتواند سال خمسی خود را تعیین کنید.

مثل اول رمضان تا اول رمضان آینده یا عید فطر تاعید فطر آینده-عید غدیر تاعید غدیر آینده.

درطول سال از کسب و کار خود زندگی میکنید و در آخر سال اگر چیزی اضافه آمد ، باید خمس آن داده شود. اما نسبت به زمانهای گذشته و اینکه در مقدار خمس شک دارید ، باید با مرجع تقلید خود یا وکیل او مصالحه کنید. واللّه العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۳

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

اینکه ما موقع دعا دست ها را بالا میگیریم آیا این بالا آوردن دست و میزان بالا آوردن آن و به طور کلی حالت بدن ما درهنگام دعا تاثیری در استجابت دعا دارد؟ و اینکه آیا ائمه معصومین علیهم السلام حالت خاصی را در هنگام دعا به خود میگرفتند؟ لطفاً بنده را راهنمایی بفرمایید وقدری در اینباره توضیح دهید.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

خداوند منّان فرموده: أُدْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ[۱] و پیامبر اسلام صلی اللّه علیه وآله فرموده: «اَلدُّعَاءُ سِلاَحُ اَلْمُؤْمِنِ وَ عَمُودُ اَلدِّینِ وَ نُورُ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ»[۲]. دعاء،سلاح مؤمن و پایه دین و نور آسمانها و زمین است. و امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب سلام اللّه علیه فرمود: «اِدفَعوا أمواجَ البَلاءِ عَنکُم بِالدُّعاءِ قَبلَ وُرودِ البَلاءِ». موجهاى بلا را قبل از ورودش بوسیله دعا جلوگیری کنید.[۳]

هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ                          ****                     از یمن دعای شب و ورد سحری بود

دعا ، چراغ امید را در انسان روشن میسازد.

دعا ، شایستگی بیشتری برای پذیرش رحمت الهی به انسان میدهد.

دعا ، انسان را برای آینده زندگی بیشتر و بیشتر آماده میکند.

دعا ، به انسان استعداد میدهد و هرقدر استعداد بیشتر باشد ، سهم بیشتری از رحمت الهی دریافت میکنید.

امام صادق سلام الله علیه فرمود در آخر دعا (ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّه‏) بگو و دست هایت را به صورت و سینه بمال

کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی اللّه علیه و آله یَرْفَعُ یَدَیْهِ إِذَا ابْتَهَلَ‏ وَ دَعَا کَمَا یَسْتَطْعِم المِسْکِین[۴]‏

پیامبر اسلام صلی اللّه علیه وآله هنگام دعا ، همچون مسکینی که طلب طعام میکند ، دست های خود را بالا میبرد. واللّه العالم

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

[۱]  آیه ۶۰ سوره غافر

[۲] بحار الأنوار (ط – بیروت) ؛ ج‏۹۰، ص: ۲۹۴

[۳] الخصال، ج‏۲، ص: ۶۲۱

[۴] بحار الأنوار (ط – بیروت) ؛ ج‏۹۰ ؛ ص۳۰۶

بازدیدها: ۲۵

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت استاد آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

بنا بر نظر حضرتعالی یک میت چند وارث شرعی دارد ؟

و اینکه آیا پدر میتواند مثلا یک پسر یا دختر را از ارث محروم کند ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : وُرّاث -آنانکه از میت ارث میبرند- به سه طبقه تقسیم شده اند

• پدر ، مادر و اولاد
• اگر طبقه اول(پدر ، مادر و اولاد) وجود نداشته باشند طبقه دوم ارث می برد یعنی جدّ و جدّه(پدر بزرگ و مادر بزرگ)، برادر و خواهر
• طبقه سوم (اگر جدّ و جدّه ، برادر و خواهر وجود ندارد) عمو و عمه ، دایی و خاله ، ارث می برند ، وبا نبودن هیچ کدام از طبقات وُرّاث ، به حاکم شرع باید مراجعه شود.

البته زن و شوهر از یکدیگر ارث میبرند و با هر سه طبقه شریک هستند که در رساله های توضیح المسائل نوشته شده.

پاسخ سؤال دوم : پدر اگر وصیت کند برای بعد از مرگ و بعضی ورثه را از سهم الارث محروم کند این وصیت صحیح نیست ، ولکن در زمان حیات خود می تواند اموالش را به اولادش ببخشد و تملیک آنها کند ، و به بعضی از اولادش چیزی ندهد ، لکن این تبعیض ممکن است سبب اختلاف و عداوت بین آنان بشود و سزاوار است همانطوریکه در قرآن دستور داده شده عمل کند. واللّه العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۱۸