دسته‌ها
احکام بانوان اخبار استفتائات

با پیشرفت علم چه الزامی برای عده می باشد؟

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

باسلام و احترام

از جمله مسائل شرعی مساله نگه داشتن عدّه می باشد ولی با توجه به پیشرفت علم در عصر حاضر که به راحتی می شود بارداری و یا عدم بارداری را تشخیص داد واقعا چه الزامی برای عده می باشد؟ از راهنمائی و پاسخ حضرتعالی بسیار ممنونیم

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

خداوند در قرآن مجید میفرماید: «وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلَاثَهَ قُرُوءٍ ۚ»[۱] زنهائی که طلاق داده شدند باید سه پاکی(سه حیض) عدّه نگه دارند و در آیه دیگری میفرماید: «وَالَّذِینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنْکُمْ وَیَذَرُونَ أَزْوَاجًا یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَهَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ۖ»[۲] زنانی که شوهرشان از دنیا رفته اند چهار ماه و ده روز (یا چهار ماه ده شب) عدّه نگه دارند.

ما باید قوانین الهی را تعبداً قبول کنیم گرچه علّت یا حکمت آنرا نمی دانیم؛ نگه داشتن عدّه برای خانم مطلقه (خانمی که طلاق داده شده) یک دستور الهی است و این عدّه (سه پاکی یا سه حیض) فقط بخاطر احتمال بارداری نیست این احتمال، حکمت است نه علّت و از اینجهت اگر شوهر سالیان متمادی مثلا در مسافرت بوده و آمیزش حاصل نشده و همسرش را طلاق داد باید آن همسر عدّه نگه دارد و همچنین اگر شوهر زندانی بود یا عقیم شده و قدرت آمیزش را از دست داده اگر همسرش را طلاق داد و این همسر به سن یائسگی نرسیده باید عدّه نگه دارد؛ با اینکه احتمال انعقاد نطفه و احتمال بارداری وجود ندارد؛ مانند غسل جمعه که حکمت آن نظافت و پاکیزگی است ولکن اگر بدن انسان پاکیزه هم باشد استحباب غُسل جمعه از بین نمیرود و برای شخص نظیف و پاکیزه هم غسل جمعه مستحب است.

مرحوم صاحب وسائل الشیعه این روایت را از مرحوم صدوق (رضوان الله تعالی علیهما ) نقل میکند که برخی از انصار مدینه دامدار بودند و روزهای جمعه که برای نماز جمعه به مسجد میامدند مردم از  بوی ناپسند بدنشان اذیت می شدند ، از اینجهت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به آنها دستور غسل جمعه را داد و فرمود غسل کنید؛«فَتَأَذَّى النَّاسُ بِأَرْوَاحِ آبَاطِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وسلم بِالْغُسْلِ فَجَرَتْ بِذَلِکَ السُّنَّهُ».[۳]

معلوم است که غسل جمعه مخصوص انصار دامدار نیست بلکه برای افرادی هم که نظیف و پاکیزه هستند این غسل مستحب است . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۲۸

[۲] سوره مبارکه بقره آیه ۲۳۴

[۳]  وسائل الشیعه، ج‏۳، ص۳۱۵

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
اخبار استفتائات

شراکت با کسی که اهل خمس نیست

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با سلام و احترام

اینجانب  جهت امرار معاش و شغلی که دارم با شخصی بصورت شراکت کار می کنم متاسفانه جدیداً متوجه شدم که ایشان اصلا اهل خمس نیست با ایشان صحبت هم نمودم ولی فایده نداشت تکلیف من در این مورد چیست ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی 

 

بعد التحیه والسلام

آن شخص که خمس مالش را پرداخته میتواند در مال مشترک تصرف کند؛ امّا با اجازه حاکم شرع.والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
اخبار استفتائات

موقع مرگ پدر نابالغ بودم نماز و روزه قضا

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب در موقع مرگ پدرم ۹ سال داشتم که بابام به رحمت خدا رفت الان سن من ۲۲ سال هست مادرم میگوید پدرم ۲ سال نماز بدهکار هستند چون خودش موقعی که مریض شده بود گفته بودند؛ الان تکلیف من چیه ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

اگر پسر بزرگتر موقع مرگ پدر یا مادر نابالغ بود؛ وقتی که بالغ شد باید نماز و روزه پدر را (و بنابر احتیاط واجب نماز و روزه مادر را ) قضاء کند . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز ظهر روز جمعه بصورت جهر خواند

بسم الله الرحمن الرحیم

استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد قرائت نماز ظهر روز جمعه به نظر حضرتعالی می شود بصورت جهر و بلند خواند ؟ سوال دوم از محضر حضرتعالی علت اینکه بعض نمازها جهر و بعض دیگر غیر جهر خوانده میشوند چیست ؟

حبیب الله دیناروند از طلاب حوزه علمیه قم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

پاسخ سؤال اول : جهر در قرائت نماز ظهر روز جمعه مستحب است؛ مرحوم صدوق رضوان الله تعالی علیه عَنْ عِمْرَانَ الْحَلَبِی‏ نقل میکند «قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام  عَنِ الرَّجُلِ یُصَلِّی الْجُمُعَهَ أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ أَیَجْهَرُ فِیهَا بِالْقِرَاءَهِ ؟ قَالَ علیه السلام نَعَم‏»[۱]

عمران حلبی میگوید از امام صادق سلام الله علیه سئوال شد کسیکه در روز جمعه چهار رکعت نماز میخواند (یعنی نماز ظهر روز جمعه را میخواند) آیا میتواند قرائت (فاتحه الکتاب و سوره را ) بلند بخواند؟ امام سلام الله علیه فرمود: بله میتواند بلند بخواند.

پاسخ سؤال دوم :

  • سیره متصله به زمان معصوم علیه السلام
  • تأسی و پیروی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که حضرت نماز صبح و مغرب و عشاء را بلند میخواندند آنحضرت در حدیثی فرموده « صَلُّوا کَمَا رَأَیْتُمُونِی أُصَلِّی»[۲] همان گونه که من نماز مى‏گزارم، نماز بخوانید.
  • مرحوم صدوق رضوان الله تعالی باسناده الی فضل بن شاذان از امام رضا سلام الله علیه نقل میکند که فرموده :« أَنَّ الصَّلَوَاتِ الَّتِی یُجْهَرُ فِیهَا إِنَّمَا هِیَ فِی أَوْقَاتٍ مُظْلِمَهٍ فَوَجَبَ أَنْ یُجْهَرَ فِیهَا لِیَعْلَمَ الْمَارُّ أَنَّ هُنَاکَ جَمَاعَهً»[۳]:

نمازهایی که بلند خوانده میشود، هنگامی است که هوا تاریک میباشد، بنابر این، لازم است که صدا را در نماز بلند نمود، تا هر شخصی که از آن حوالی عبور مینماید، متوجه برقراری نماز جماعت گردد.

  • صحیحه زراره عن ابی جعفر علیه السلام « فِی رَجُلٍ جَهَرَ فِیمَا لَا یَنْبَغِی الْإِجْهَارُ فِیهِ وَ أَخْفَى فِیمَا لَا یَنْبَغِی الْإِخْفَاءُ فِیهِ فَقَالَ أَیَّ ذَلِکَ فَعَلَ مُتَعَمِّداً فَقَدْ نَقَضَ صَلَاتَهُ وَ عَلَیْهِ الْإِعَادَهُ فَإِنْ فَعَلَ ذَلِکَ نَاسِیاً أَوْ سَاهِیاً أَوْ لَا یَدْرِی فَلَا شَیْ‏ءَ عَلَیْهِ وَ قَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ»[۴] والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۱۶۰ باب ۷۳

[۲] بحارالأنوار، ج ۸۲، ص ۲۷۹

[۳] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۸۳ باب ۲۵

[۴] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۸۶ باب ۲۶

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
اخبار استفتائات

از نظر شرعی پرداخت شیربها چه حکمی دارد

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله العظمی دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در منطقه ما رسم هست که طرف داماد موقع خواستگاری مبلغی بعنوان شیربها به طرف عروس پرداخت می کند از نظر شرعی پرداخت شیربها چه تکلیفی دارد؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

اگر زوج شیربها را به پدر و یا مادر یا برادر یا خویشان دختر میدهد که رضایت دختر را به ازدواج تحصیل کند، عنوان جُعاله دارد و حلال است و همچنین اگر به عنوان هبه و پیشکش به او میدهد حلال است .

اما اگر زوج شیربها را به رضایت قلبی نمیدهد بلکه برای این میدهد که گیرنده مانع از ازدواج نشود (با اینکه دختر به ازدواج با او حاضر است ) جایز نیست و حرام میباشد.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
احکام خمس اخبار استفتائات

دریافت حقوق تاخیری و پرداخت خمس

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب فرهنگی هستم و گاهی بجهت تاخیر در پرداخت حق الزحمه مواجه می شوم و بعد از مدتی پرداخت می شود سوال از حضور حضرتعالی دارم که وقتی حقوق تاخیری  را دریافت نمودم آیا باید خمس آن را بدهم ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی 

بعد التحیه والسلام

اگر حقوق تأخیری مربوط به سال قبل باشد (قبل از رسیدن سال خمسی ) باید خمس آن داده شود؛ مثلاً سال خمسی شما اول فروردین ماه است و این حقوق مربوط به اسفندماه است که تأخیر افتاده، و در اردیبهشت ماه به شما داده میشود در اینصورت این مبلغ (اگر در مقابلش مقروض نباشید) باید خمس آنرا بپردازید . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
احکام خمس اخبار استفتائات

نماز در خانه ای که خمس نداده باطل هست؟

بسمه تعالی

سلام علیکم

بنده بازنشسته هستم و سالیانی با زحمت و مشقت زندگی را ساختم ولی متاسفانه تا به حال خمس ندادم اصلا حساب سال نداشتم؛ شنیدم نماز در خانه ای که خمس نداده باطل هست تکلیف ما چیست ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

خمس یکی از واجبات الهی است که در قرآن کریم سوره مبارکه انفال آیه شریفه ۴۱- دستورش آمده است، همچنین در روایات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام .

 کسی که از اول  تکلیفش تاکنون خمس نداده اکنون میتواند اموالش را نزد حاکم شرع یا وکیل ایشان حساب کند و خمس آنرا بپردازد؛ لوازم زندگی مانند: لباس، فرش، یخچال،ظروف، ماشین سواری و غیره اگر مورد احتیاج باشد از مؤونه زندگی است و خمس ندارد؛اما خانه مسکونی را اگر از پولی خریداری کرده که متعلق خمس بوده و خمس آنرا نداده اکنون باید خمس آنرا بپردازد و اگر شک دارد از چه پولی خریده؛ باید با حاکم شرع مصالحه کند. والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۴۸

دسته‌ها
احکام مسجد اخبار استفتائات

صدقات را برای فقیر یا مسجد خرج کنیم ؟

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

مقدار کمی پول هست که میخواهیم خیرات کنیم  بطور مثال

۱  این پول را به خانواده نیازمند بدهیم‌ میگن یکی دو روز خورده میشود

۲ به بنای مسجد کمک کنیم تا قیامت میماند

۳. به بیماری کمک کنیم خرج دوا و دکتر شده

۴. به مدرسه کمک کنیم عده‌ای درس میخوانند

نظر حضرتعالی مبالغی که ما جمع می کنیم در کجا صرف شود بهتر است ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

سزاوار است که مؤمن فقیر یا مریضِ نیازمند مقدّم باشد و آن خیرات به او داده شود و در راه او صرف شود از امام صادق سلام الله علیه روایت وارد شده که فرموده : «المؤمن اعظم حرمه من الکعبه » [۱] حرمت مؤمن از حرمت کعبه بالاتر و بزرگتر است ؛ با اینکه کعبه بیت الله الحرام است و نگاه به آن عبادت است امام باقر سلام الله علیه فرموده «من نظر الی الکعبه عارفاً بحقها غفر له ذنبه و کفی ما أهمه»[۲] هر کس عظمت کعبه را بداند و به آن نگاه کند خداوند گناهانش را ببخشد و حاجت او را برآورده نماید.

در جوامع روائی و کتب احادیث از معصوم سلام الله علیه نقل شده که قضا حاجب مؤمن از ده مرتبه طواف افضل است ؛ و اگر کسی حاجت برادر ایمانی خود را برآورده کند خداوند هفتاد حاجت از حاجت های دنیا و آخرت او را برآورده خواهد کرد[۳] پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: اگر کسی به مریضی خدمت کند (از او پرستاری کند دواء برای او آماده کند، نیاز او را برطرف کند، خداوند گناهانش را می بخشد و همچون روزی میشود که از مادر متولد شده است یعنی گناهانش بخشیده میشود؛ و اگر مریض مؤمنی را عیادت کند و به دیدن او برود هفتاد هزار فرشته به او دعا میکنند و خدا را نزد آن(مؤمن مریض) ؟ و خداوند حوائج او را برآورده میکند .[۴] والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] بحار الانوار ج ۶۴ ص ۷۱

[۲] سفینه البحار ج ۷ ص ۴۸۶

[۳] انوار الهدایه ص ۴۳

[۴] بحار الانوار ج ۶۷ ص ۶۹ – سفینه البحار ج ۱ ص ۱۴۲

بازدیدها: ۲۷

دسته‌ها
احکام نماز اخبار استفتائات

نماز جمع بهتر است یا نماز بصورت جداگانه؟

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

یکی از سوالاتی که از ما بعنوان فرهنگی می پرسند این است که چرا اهل سنت نماز خودشان را جدا می خوانند و ما شیعیان بطور یکجا و جمع ؟ یعنی اگر ما جدا بخوانیم مثل آنها این نماز باطل است ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

بنابر مشهور تفرقه بین نماز ظهر و عصر و همچنین بین نماز مغرب و عشاء استحباب دارد؛ ولکن جمع بین نماز ظهر و عصر و همچنین بین نماز مغرب و عشاء جایز است

مرحوم صدوق رضوان الله تعالی علیه در علل الشرایع باسناده ٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وآله  جَمَعَ بَیْنَ الظُّهْرِ وَ الْعَصْرِ وَ الْمَغْرِبِ وَ الْعِشَاءِ مِنْ غَیْرِ مَطَرٍ وَ لَا سَفَرٍ فَقِیلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا أَرَادَ بِهِ؟  قَالَ أَرَادَ التَّوْسِیعَ لِأُمَّتِهِ»[۱] پیامبر صلی الله علیه و آله  بین نماز ظهر وعصر و بین نماز مغرب و عشاء، بدون عذر « بارندگی و مسافرت» جمع میکردند تا مردم در وسعت باشند؛ و همچنین در کتب اهل سنت به جمع بین صلاتین توسط پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله   اشاره شده است [۲]. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته 

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی 

 

 

[۱] وسائل الشیعه ج ۴ ص ۲۲۲ باب ۳۲ من ابواب ُ جَوَازِ الْجَمْعِ بَیْنَ الصَّلَاتَیْن‏

[۲] صحیح مسلم ج ۲ ص ۱۵۱ صحیح بخاری ج ۱ ص ۱۴۸

بازدیدها: ۲۲

دسته‌ها
اخبار استفتائات

نماز و روزه های خواهر

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

حاج اقا خواهر من رحمت خدا رفته بیمار بودن وبعضی از روزه هایش را نگرفته و ماه و روزش برای ما مشخص نیست که چند روز یا ماه بوده  قضا یا کفاره دارد؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

برادر و خواهر در رابطه با قضاء نماز و روزه نسبت به یکدیگر تکلیفی ندارند مگر تبرّعاً به نیّت ثواب بخواهند به یکدیگر مساعدت و کمک کنند.

خواهر شما اگر فرزند داشته باشد؛ پسر بزرگتر بنابراحتیاط واجب باید نماز و روزه مادرش را قضاء کند؛ خواهر شما اگر در ماه رمضان بیمار بود و روزه نگرفته بعد از ماه رمضان باید قضاء روزه ها را میگرفت و اگر نگرفته بنابراحتیاط واجب پسر بزرگتر انجام دهد و اگر بیماری او استمرار پیدا کرد و هیچ نتوانست روزه بگیرد قضاء روزه واجب نیست ولکن باید برای هر روز یک مُدّ طعام (ده سیر) به فقیر بدهند؛ مانند گندم جو خرما برنج…

 و اگر نان می دهد احتیاطاً یک کیلو نان بدهد؛ و اگر مادر کفاره را نداد و از دنیا رفت بر پسر بزرگتر واجب نیست کفاره دهد مگر تبرّعاً و به نیت ثواب بخواهد کفاره مادر را بپردازد ؛ و اگر روزه های او را شک دارید که چه مقدار بود آیا یک ماه بود یا دو ماه مثلاً حداقل (یعنی یک ماه) واجب است که قضاء شود؛ البته اگر تعداد آنها را در سابق میدانستید و اکنون فراموش نموده که آیا یک ماه یا دو ماه بوده در اینصورت مستحب است مقدار بیشتر را بجا آورد.والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۱۹۰