دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

فلسفه سجده سهو و نحوه آن

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

فلسفه سجده سهو و نحوه آن را می خواستم از خدمت آقا سؤال کنم  ؟

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر در نماز سهواً حرف بزند مثلا یا جایی که نباید سلام دهد سلام داد؛ بعد از نماز فوراً نیت سجده سهو کند و پیشانی را بر چیزی که سجده بر آن صحیح است بگذارد و بگوید: «بِسم ِ اللّه ِ وَ بِاللّه ِ السَّلام ُ عَلَیک َ ایُّهَا النَّبِی ُّ وَ رَحمَهُ اللّه ِ وَ بَرَکاتُه ُ» بعد بنشیند و دوباره بسجده برود و همان ذکر را بگوید و بنشیند و تشهد را بخواند و یک سلام بگوید و سلام آخری «السلام علیکم و رحمه الله و برکاته ».

اما حکمت این دو سجده سهو

در برخی از روایات وارد شده که سجده مایه خواری و ذلت شیطان است؛ راوی عرض می کند اگر کسی در نمازش سهو کند چه باید بکند؟ امام علیه السلام فرمود :« یَسْجُدُ سَجْدَتَیْنِ بَعْدَ التَّسْلِیمِ وَ هُمَا الْمُرْغِمَتَانِ تُرْغِمَانِ الشَّیْطَانَ»[۱] بعد از فراغ از نماز دو سجده سهو انجام دهد که این دو سجده مایه ذلّت و خواری شیطان است.

سخت ترین حال برای شیطان آن است که ببیند انسان در حال سجده است؛ چون سجده «قرار دادن سر بر خاک» علامت تسلیم بودن انسان در پیشگاه خداوند است.

 در سهویات غیر رُکنی که به نماز چیزی اضافه یا کم کنیم؛ اسلام دستور داده که انسان با بهترین جزء نماز (که سجده است) که مایه خواری و ذلت شیطان وسوسه گر میباشد جبران کند . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه ج ۸ ص ۲۵۰ باب ۳۲

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
احکام بانکها اخبار استفتائات

سود بیمه عمر و سرمایه

بسمه تعالی

محضر مبارک حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

احتراما درباره بیمه عمر و سرمایه که ماهانه مبلغی دریافت می نمایند و در قبال آن یک سری پوشش هایی مثل از کار افتادگی و کمک هزینه بیماری های خاص میدهند و در پایان قرار داد (حداقل ۶ سال) مبلغی بیش پرداختی شخص میدهند.آیا این بیمه شرعی است؟  آیا این پول ربوی نیست؟ممنون و متشکرم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

عقد بیمه یک عقد مستقل عقلائی است که اگر شرائط عقد و متعاقدین و عوضین را دارا باشد عقد صحیح است و مشمول آیه شریفه: «أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ۚ»[۱].

در روایت «الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ شُرُوطِهِم‏»[۲] میباشد گرچه میتوان آنرا از افراد صلح یا هبه مشروطه قرار داد ؛بیمه شونده متعهد میشود که هر ماه یا هر سال مبلغی را نقد یا اقساط به عنوان صلح یا هبه به بیمه کننده بپردازد بشرط تحمل خسارت وارده بر بیمه شونده ،بیمه کننده هم قبول میکند و اگر این قرار داد بر اساس عقود شرعیه (مانند مضاربه و شرکت) منعقد شود سودی را که بیمه کننده میدهد بلامانع است و اشکالی ندارد اما اگر قرض بشرط زیاده باشد ربا و حرام است .والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه مائده آیه ۱

[۲] وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج۱۸، ص۱۶،  بَابُ ثُبُوتِ خِیَارِ الشَّرْط/ طبع قدیم وسائل الشیعه ج ۱۲/۳۵۳ح ۲.

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
احکام حج اخبار استفتائات

واجب الحج شدن زن با مهریه

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

اینجانب همسرم بازنشسته بانک هستند و الحمدالله درآمد خوبی دارند با توجه به اینکه مهریه من سکه می باشد و ایشان هم توان پرداخت دارند با این حال آیا من واجب الحج هستم ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر مهریه زن برای مخارج حج کافی باشد و شوهر قدرت پرداخت آنرا دارد؛ در صورتی که مطالبه آن مهریه از شوهر موجب ناراحتی برای آن زن نشود واجب الحج است؛ و در صورتی که مطالبه مهریه موجب دردسر و ناراحتی شود، بحدّی که تحمل آن برای زن مشکل باشد و زندگی او مختل گردد واجب الحج نیست . والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۱

دسته‌ها
احکام میت و دفن اخبار استفتائات

آیا انسان می تواند در مرض موت اموالش را وقف کند؟

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیا انسان می تواند در مرض موت اموالش را وقف کند و ورثه را از ارث محروم کند ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

منجّزات مریض از اصل مال محسوب میشود نه از ثلث مال؛ انسان میتواند در مرض موت هر گونه تصرفی در اموال خود داشته باشد؛ وقف و هبه و اجاره و بیع و شراء محاباتی گرچه بیشتر از ثلث مالش باشد؛ هر چند احتیاط مستحب است رضایت ورثه را جلب نماید ؛ کما علیه السّید صاحب العروه رضوان الله تعالی علیه آخر حاشیه علی مکاسب الشیخ رضوان الله تعالی علیه و السّید القائد الکبیر الامام الخمینی رضوان الله تعالی علیه فی تحریر الوسیله .

قد روی عن النبی صلی الله علیه و آله وسلم «إِنَّ النَّاسَ مُسَلَّطُونَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ» [۱] «الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ شُرُوطِهِم» [۲]‏ «الْمُؤْمِنُونَ عِنْدَ شُرُوطِهِمْ» [۳]؛ بنابرآنکه ،شروط، عقود و التزامات ابتدائیه را نیز شامل شود و اصاله العموم که از ادله لفظیه و از امارات است جاری میشود .

مرحوم شیخ طوسی رضوان الله تعالی علیه  نقل میکند باسناد« عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: الْمَیِّتُ أَحَقُّ بِمَالِهِ مَا دَامَ فِیهِ الرُّوحُ یُبِینُ بِهِ فَإِنْ قَالَ بَعْدِی فَلَیْسَ لَهُ إِلَّا الثُّلُثُ»[۴] جمله « مَا دَامَ فِیهِ الرُّوحُ» مرض موت را نیز شامل میشود؛ البته در مقابل روایات ؛ روایات دیگری وجود دارد که مازاد بر ثلث را منع نموده که شاید این روایات وصیّت را شامل میشود یا تقیّه صادر شده باشد؛ چنانکه صاحب وسائل در مقام جمع بین روایات چنین فرموده است [۵]

صاحب جامع المقاصد در سند روایات باب اشکال نموده که عمار ساباطی فطحی و سماعه واقفی بوده اند و صاحب جامع الرواه ( مقدس اردبیلی رضوان الله تعالی علیه ) فرموده گرچه فطحی و واقفی بوده اند لکن موثق میباشند ؛ و قال الشیخ الطوسی رضوان الله تعالی علیه «ان عمار و ان کان کذالک (فطحیا) فهو ثقه فی النقل»[۶] و قال النجاشی:« ان سماعه بن مهران الحضرمی ثقه ثقه و هو من اجل الرواه  و معاریفهم فلو کان واقفیاً لشاع وضاع …و لم ینتسب القول بوقفه الی غیر الصدوق» [۷]

ما اگر مناقشه صاحب جامع المقاصد را بپذیریم و نتوانیم  به ادله اجتهادیه استدلال کنیم به ادله فقاهتیه مانند استصحاب تمسک میکنیم ؛ این شخص قبل از بیماری تسلط کامل بر اموالش داشت اکنون هم تسلط کامل دارد و صحت و مرض سبب اختلاف در موضوع نیست بلکه از حالات موضوع است و خطابات شارع مقدس منزّل بر عرف است و عرف ، صحت و  مرض را در موضوع یک چیز میداند نه دو چیز.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] بحارالانوار ج ۲ ص ۲۷۲

[۲] من لایحضر الفقیه ج ۴ ص ۳۷۹

[۳] وسائل الشیعه ج ۲۱ ص ۲۷۶

[۴] وسائل الشیعه ج ۱۹ ص ۲۷۸

[۵] وسائل الشیعه ج۱۹ ص ۳۰۲

[۶] معجم الرجال ج ۱۲ ص ۲۶۱

[۷] معج الرجال ج ۸ ص ۲۹۹

بازدیدها: ۲۳

دسته‌ها
اخبار استفتائات

در استحاضه کثیره  میشود به جای غسل تیمم کرد

به نام خدا

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در استحاضه کثیره  میشود به جای غسل تیمم بدل ازغسل کرد؟ سه مرتبه غسل در روز کار خیلی دشواری است ؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر معذور باشد، آب نداشته باشد یا مریض شده و استعمال آب برای او ضرر داشته باشد در این صورت یتوانند عوض غسل تیمم نمایند؛ خداوند در قرآن کریم در سوره های مبارکه نساء و مائده فرموده است:  «فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیدًا طَیِّبًا»[۱] اگر آب پیدا نکردید( یا آب برای شما ضرر داشت چنانکه در روایت آمده ) به خاک پاک تیمم نمائید . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه مائده آیه ۶

بازدیدها: ۲۸

دسته‌ها
احكام سر بريدن و شكار كردن حيوانات اخبار استفتائات

ذبح شرعی حیوان

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

روش ذبح شرعی حیوان چگونه است مثلا ما در این فصل گنجشک صید می کنیم آیا باید ذبح کنیم مثل گوسفند؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

دستور سر بریدن حیوانات :

باید چهار رگ بزرگ گردن (که أوداج أربعه گویند) از زیر برآمدگی زیر گلو به طور کامل بریده شود آن چهار رگ عبارتند از :

  • حلقوم که مجرای نفس است
  • مِرى که مجرای غذا است

۳و ۴ دو رگ ضخیم وکلفتی که در دو طرف حلقوم است

اما شرئط سر بریدن :

  • ذابح (برنده سَر) مسلمان باشد چه مرد و چه زن و چه بچه ممیز (که بد و خوب را می فهمد)
  • سر حیوان را با چیزی ببرند که از آهن باشد در صورت اضطرار (مثلاً در بیابان) می تواند از شیشه یا سنگ تیز و برنده استفاده نمایند.
  • حیوان رو بقبله باشد
  • به نیّت سربریدن نام خداوند را ببرد
  • حیوان بعد از سر بریدن حرکتی بکند
  • باندازه معمول از بدن حیوان خون خارج شود
  • بریده شدن گلو به قصد ذبح (سربریدن حیوان) باشد

اما شکار با اسلحه:

اگر با گلوله یا ساچمه زد و حیوان مُرد با پنج شرط حلال است:

  • گلوله آن اسلحه مانند کارد برنده و تیز باشد؛ بدن حیوان را پار کند
  • شکارچی مسلمان باشد
  • اسلحه را برای شکار حیوان بکار ببرند
  • در وقت بکار بردن اسلحه برای صید نام خداوند را ببرد.
  • وقتی صیاد به حیوان رسید، آن حیوان توسط گلوله مُرده باشد در اینصورت آن حیوان حلال است اما اگر هنوز نمرده است و وقت وسعت دارد باید سر آن را ببرد والا حرام می شود. والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۵

دسته‌ها
اخبار استفتائات عقائد و معارف

توبه از گناهان

بسمه تعالی

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

سلام استاد سوال اگر کسی به اجبار دوستش مرتکب گناه کبیره بشه تکلیفش پیش خدا چی هست اگر این گناه تکرار بشه آیا خدا توبه شخص میپزیرد ؟  شرایط توبه در این جور مواقع چی هست؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

بعد التحیه والسلام

خداوند منّان وعده داده که گناهان را با توبه می بخشد «قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ» [۱] بگو اى بندگان من که بر خویشتن زیاده‏ روى روا داشته‏ اید از رحمت‏ خدا نومید مشوید در حقیقت ‏خدا همه گناهان را مى ‏آمرزد که او خود آمرزنده مهربان است.

مشهور است که این آیه شریفه امیدوار کننده ترین آیه است در قرآن کریم؛ بنابراین میتوان گفت یکی از گناهان کبیره؛ آن است که انسان از رحمت خداوند ناامید شود. خداوند در آیه دیگری در قرآن می فرماید: «کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَهَ ۖ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْکُمْ سُوءًا بِجَهَالَهٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ»[۲] هر کس از شما کار زشتی به نادانی کرد و بعد از آن توبه کند و اصلاح نماید البته خدا بخشنده و مهربان است. شاید جمله

ای انجام دهد. دستورات خداوند را عمل کند اگر مال مردم را از بین برده به آنان برگرداند به آب و آبروی مردم اگر تجاوز کرده جبران کند و از آنها رضایت و حلالیت بطلبد.

اما درباره دوست؛ امام جواد – سلام الله علیه- میفرماید: «إیّاکَ و مُصاحَبَهَ الشِّرّیرِ؛ فَإِنَّهُ کَالسَّیفِ المَسلولِ؛ یَحسُنُ مَنظَرُهُ ، ویقَبُحُ أثَرُهُ»[۳] از مصاحبت با شخص شریر بپرهیز، که چون شمشیرِ برهنه است؛ منظره اش نیکو و اثر (زخم) آن زشت است .والله العالم

ای برادر میگریز از یار بد     یار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها تو را بر جان زند        یار بد بر جان و بر ایمان زند

 

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

 

 

 

[۱] سوره مبارکه زمر آیه ۵۳

[۲] سوره مبارکه انعام آیه ۵۴

[۳] بحارالانوار ج ۷۴ص ۱۹۸

بازدیدها: ۳۰

دسته‌ها
اخبار استفتائات

روش صحیح قنوت و چرخاندن انگشتر

 

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در موضوع قنوت و روش صحیح قنوت گرفتن بنابر روایات معصومین و نظر حضرتعالی بهترین حالت چگونه است ؟ برگرداندن انگشتر عقیق و غیره هنگام قنوت آیا روایتی در این زمینه داریم ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده که فرموده است «أَطْوَلُکُمْ قُنُوتاً فِی دَارِ اَلدُّنْیَا أَطْوَلُکُمْ رَاحَهً یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ فِی اَلْمَوْقِفِ»[۱] هر کس قنوتش در دنیا بیشتر باشد در قیامت راحتی او (استفاده از نعمت های الهی) بیشتر خواهد بود .

در رکعت دوم بعد از حمد و سوره مستحب است دست ها روبروی صورت در حالی که کف دست ها بطرف آسمان و پشت دست ها بطرف زمین ، انگشت ها بهم چسبیده غیر از انگشت شصت و نگاه او به کف دست باشد و بهترین دعاها آیاتی است که «ربّنا» دارد مانند « رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَهً وَفِی الْآخِرَهِ حَسَنَهً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ»[۲] و همچنین دعای فرج  « لااِلهَ اِلاَّ اللّه الْحَلِیمُ الْکَریم لااِلهُ الاّ اللّه الْعَلِیُّ الْعَظِیم سُبْحانَ اللّه رَبِّ السَّمواتِ السَّبْع وَ رَبِّ الاْءَرَضِینَ السَّبْع وَ ما فیهِنَّ وَ ما بَیْنَهُنَّ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِیم وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِین » که در توضیح المسائل مراجع تقلید حفظهم الله آمده است و مستحب است دعای خو را بین دو صلوات قرار دهد و در آخر قنوت این دو آیه شریفه را بخواند «مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ»[۳] و «وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ»[۴].

امام صادق سلام الله علیه میفرماید: هر کس این دو آیه را بخواند هیچگاه محتاج و فقیر نمیشود و دعایش مستجاب می گردد و از مکر و حیله دشمن محفوظ خواهد بود [۵]

و در مورد جرخاندن انگشتر دلیلی ندارد؛ مگر اسما مقدسه (پیامبر و اهلبیت عصمت صلوات الله علیهم اجمعین ) به انگشتر حَک شده باشد و نمازگزار بخواند اسماء مقدسه را و واسظه درِ خانه خداوند قرار دهد – در اینصورت خوب است چرخانده شود . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] عروه الوثقی ج ۲ ص ۶۱۲ طبع جامعه مدرسین

[۲] سوره مبارکه بقره آیه ۲۰۱

[۳] سوره مبارکه کهف آیه ۳۹

[۴] سوره مبارکه غافر آیه ۴۴

[۵] تفسیر مجمع البیان ج ۶ ص ۷۲۹ .

بازدیدها: ۲۶

دسته‌ها
احکام روزه اخبار استفتائات

کفاره روزه مریض

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

با عرض سلام و ادب

سوالی داشتم  در مورد کفاره روزه کسی که  چندین سال مریضه و روزه برای سلامتیش  ضرر  دارد و  نمیتواند ماه رمضان و غیر رمضان روزه بگیرد ایا کفاره  روزه بر او  واجب  است؟

 

پاسخ معظم له

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

اگر بعد از ماه مبارک رمضان بتواند باید قضای روزه ها را بگیرد و اگر بیماری او استمرار دارد و نمیتواند روزه  قضاء بگیرد باید برای هر روز یک مدّ طعام (که تقریباً ده سیر میشود) گندم یا جو یا برنج و مانند آنها به فقیر بدهد و اگر نان  میدهد بنابراحتیاط یک کیلو باشد؛ و پرداخت کفّاره عذر باید بعد از گذشتن ماه مبارک رمضان باشد. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۷

دسته‌ها
اخبار استفتائات

دیه قتل در ماه حرام

بسمه تعالی

استاد معظم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام  علیکم

از اقوام نزدیک ما متاسفانه تصادف نمودند و این حادثه موجب دیه شد خواستم نظرحضرتعالی در این خصوص را بدانم که مردی که با ماشین اقوام ما تصادف کردند در غیر ماه حرام مجروح شدند ولی در ماه حرام به رحمت خدا رفتند و فوت شدند  در اینصورت دیه او چه وضعیتی خواهد داشت؟  التماس دعا

 

پاسخ معظم له

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام

معیار و میزان قتل در ماه حرام است و فرض مذکور که شخص مجروح در ماه حرام به رحمت خدا رفته دیه تغلیظ(اضافه ) میشود و قاتل باید یک دیه کامله با یک سوم دیه اضافه به ولی مقتول بپردازد و اگر به عکس اتفاق افتاد یعنی تصادف یا ضرب درماه حرام بود و فوت در غیر حرام ؛ محل اختلاف است و در اینصورت احتیاط آن است که نسبت به زائد بر دیه بین قاتل و ولی مقتول مصالحه شود؛ تفصیل مسئله در جلد ۴۲ جواهر الکلام آمده است . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۰