بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت آیت الله دیباچی اصفهانی
سلام علیکم
بجهت شغلی که دارم و در مناطق اهل سنت زندگی می کنم؛ به نظر حضرتعالی اقتدا به امام جماعت اهل سنت چه صورت دارد؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
در حال تقیّه میتوان اقتدا کرد؛ ولی حمد و سوره را باید خواند. والله العالم
والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
بازدیدها: ۲۳
بسم الله الرحمن الرحیم
قال الله الحکیم :«إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا»[۱]
خداوند منّان هر موجودی را به دو قسم از کمال مخصوص ساخته؛ «کمال وجودی» و «کمال استعدادی»، «کمال وجودی»؛ همان وجود اوست که از عدم به هستی رسیده و این اولین نعمت الهی است، چنانکه در اولین سوره نازله بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله (سوره مبارکه علق) می فرماید:« اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ»[۲] مسئله خلقت را مطرح نموده است.
امّا «کمال استعدادی»؛ استعدادها و قابلیت هایی است که در نهاد او ودیعت نهاده و به فعلیت و بُروز می رسد، مثلا یک بَذر گُل یا گندم را ملاحظه کنید! کمال وجودی آن، وجود آن است که در زیر خاک نهفته می شود، کمال استعدادی آن، ساقه، شاخه، برگ و شکوفه است که نوامیس طبیعت (ابر و باد و مه و خورشید و فلک ) به کار می افتند و به اذن خداوند آن بذر شکوفه می دهد و به ثمر می رسد .
این نباتات از قوانین الهی و حدود و علت خود گامی فراتر نمینهند و بی راهه نمی روند؛«فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِیلًا ۖ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِیلًا»[۳].
امّا این انسان (گُل سرسبد موجودات) که چون دارای اراده و اختیار است؛ گاهی سوء استفاده می کند و بی راهه می رود «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَظَلُومٌ کَفَّارٌ»[۴]؛ لذا خدای سبحان ، پیامبران علیهم السلام را فرستاد که او را به کمال مطلوب برساند
در این ره انبیا چون ساربانند دلیل و رهنمای کاروانند
وز ایشان سید ما گشته سالار هم او اول هم او آخر در این کار
«إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا» هدف اصلی از بعثت؛ استخدام نیروهای فردی و اجتماعی در راه سعادت و به کار گرفتن شهوات تحت فرمان عقل است؛ تا به این وسیله به کمال مطلوب برسد؛کما قال الامام امیرالمؤمنین سلام الله علیه «وَ یُثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ »[۶]
چاه است و راه و دیدهٔ بینا و آفتاب تا آدمی نگاه کند پیش پای خویش [۷]
قال الامام امیرالمؤمنین سلام الله علیه:«إِنَّ اللَّهَ [تَعَالَى] بَعَثَ مُحَمَّداً صلی الله علیه وآله نَذِیراً لِلْعَالَمِینَ وَ أَمِیناً عَلَى التَّنْزِیلِ وَ أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ عَلَى شَرِّ دِینٍ وَ فِی شَرِّ دَارٍ، مُنِیخُونَ بَیْنَ حِجَارَهٍ خُشْنٍ وَ حَیَّاتٍ صُمٍّ تَشْرَبُونَ الْکَدِرَ وَ تَأْکُلُونَ الْجَشِبَ وَ تَسْفِکُونَ دِمَاءَکُمْ وَ تَقْطَعُونَ أَرْحَامَکُمْ، الْأَصْنَامُ فِیکُمْ مَنْصُوبَهٌ وَ الْآثَامُ بِکُمْ مَعْصُوبَهٌ»[۸] یکی از عادات سیئه (روش های خطا وغلط ) در جاهلیت، کشتن دختران بود که آنها را در طفولیت زیر خاک زنده به گور می کردند؛ امّا موضع اسلام با دختران و زنان چنین بود که پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «مَنْ دَخَلَ اَلسُّوقَ فَاشْتَرَى تُحْفَهً فَحَمَلَهَا إِلَى عِیَالِهِ کَانَ کَحَامِلِ صَدَقَهٍ إِلَى قَوْمٍ مَحَاوِیجَ وَ لْیَبْدَأْ بِالْإِنَاثِ قَبْلَ اَلذُّکُورِ» [۹] هر کس به بازار رود و چیز مرغوبى بخرد و بارمغان براى خانواده خویش برد مانند کسى باشد که صدقه براى محتاجان بدوش کشیده باشد،و(بهتر است) دختران را بر پسران مقدّم دارد،و این دختر فردا به خانه شوهر می رود.
و پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِأَهْلِهِ وَ أَنَا خَیْرُکُمْ لِأَهْلِی»[۱۰] بهترین شما مردها آن کسی است که با اهل و عیال خود نیک رفتار باشد و من بهترین شما هستم از جهت احترام به اهل وعیال و اگر کسی با خانواده اش بد اخلاقی کند« کان له ضَمَّهٌ فی القبر»؛تنگی و فشار قبر دارد؛ و این همسر، فردا مادر می شود؛ و پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید:«اَلْجَنَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِ اَلْأُمَّهَاتِ»[۱۱] بهشت زیر پای مادران است.
همیشه دختر امروز، مادر فرداست ز مادرست میسر، بزرگی پسران [۱۲]
والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
۲۷/رجب المرجب ۱۴۴۲ هجری قمری
[۱] سوره مبارکه احزاب آیه شریفه ۴۵
[۲] سوره مبارکه علق آیه شریفه ۱
[۳] سوره مبارکه فاطر آیه شریفه ۴۳
[۴] سوره مبارکه ابراهیم آیه شریفه ۳۴
[۶] نهح البلاغه خطبه ۱ ص ۴۳ ، ترجمه فیض الاسلام
[۷] سعدی شیرازی
[۸] ترجمه و شرح خطبه ۲۶ نهج البلاغه
[۹] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال , ج۱ , ص۲۰۱
[۱۰] من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۵۵۵
[۱۱] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل, ج۱۵, ص۱۸۰
[۱۲] پروین اعتصامی
بازدیدها: ۲۵
مراسم بعثت نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم با حضور حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی ، روحانیون، فضلاء و اقشار مختلف مردم در دفتر معظم له برگزار گردید ، در این مراسم سخنرانان و مداحان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام به ویژیگی های پیامبر اسلام صلوات الله علیه پرداختند و نجات بشریت را الگو گیری از آنحضرت بر شمردند
بازدیدها: ۲۸
بسمه تعالی
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
بجهت رسوماتی که داریم مجبوریم در مراسم عروسی اقوام شرکت کنیم؛ طبیعتاً در مراسم عروسی قسمت خانم ها توسط عکاس خانم ، بعنوان یادگاری از مهمانان عکس گرفته می شود ؛ در این حال آیا باید از شوهر خود اذن بگیریم برای گرفتن عکس ؟ یا اصلاً اجازه ندهیم عکس ما را بگیرند؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
با توجه به عدم رعایت حجاب در بعضی از مجالس عروسی زنانه؛ اگر احتمال دهد که تصویر او را نامحرم ببیند؛ عکس گرفتن جایز نیست. والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
بازدیدها: ۹۸
بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
آیا در حال نماز واجب کشیدن دست بعد از قنوت؛ به صورت از نظر شرعی صحیح است ؟
در مورد اینکه بعضی ها بعد از اتمام نماز دست به مهر می زنند و به صورت و لباس های خود می کشند این عمل چگونه است ؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
پاسخ سؤال اول :
در نماز واجب؛ بعد از قنوت دست کشیدن به صورت مکروه است؛ لکن در نمازهای مستحبی مکروه نیست و مانعی ندارد.[۱]
پاسخ سؤال دوم :
دست کشیدن به موضوع سجده (مانند مُهر) ، سپس به صورت کشیدن؛ از باب تبرک جستن، مستحب است؛ مخصوصاً اگر به نیّت شِفاء یافتن از بیماری انجام دهد.[۲]والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سیّد محمّد تقی دیباحی اصفهانی
[۱] وسائل الشیعه ج ۶ ص ۲۹۳ باب ۲۳ من ابواب القنوت
[۲] من لایحضر الفقیه ج ۱ ص ۳۳۱ _ کافی ج ۲ ص ۵۶۷
بازدیدها: ۶۰
بسمه تعالی
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
گاهی از روزها پدرم به من می گوید که حتماً نماز خود را در مسجد بخوان، در اینصورت آیا من باید نماز خود را در مسجد بخوانم ؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
اگر پدر یا مادر از نافرمانی فرزند اذیت می شوند فرزند باید اطاعت کند و نمازش را در مسجد بخواند؛خداوند در سوره لقمان به انسان توصیه می کند و می فرماید:« أَنِ اشْکُرْ لِی وَلِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ»[۱] از من و پدر و مادرت سپاسگزاری کن.
در سوره مبارکه اسراء می فرماید:« وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۚ»[۲] به پدر و مادرتان احسان کنید.
دائره احسان از انفاق گسترده تر است و شامل هر نوع محبّت و خدمت را می شود؛ علامّه مجلسی رضوان الله تعالی علیه در کتاب «بحارالانوار» روایاتی از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می کند که آنحضرت فرموده است:«رِضَى اَللَّهِ مَعَ رِضَى اَلْوَالِدَیْنِ وَ سَخَطُ اَللَّهِ مَعَ سَخَطِ اَلْوَالِدَیْنِ»[۳] رضایت و خرسندی خداوند با رضایت و خرسندی پدر و مادر است و غضب خداوند با غضب والدین است.
و فرموده است :«مَنْ أَحْزَنَ وَالِدَیْهِ فَقَدْ عَقَّهُمَا»[۴] هر کس پدرو مادرش را محزون (ناراحت ) کند عاقّ والدین شده است. والله العالم
کسی که حرف مرا می شنید مادر بود کسی که ناز مرا می کشید مادر بود
کسی که گنج به دستم سپرد پدر کسی که رنج به پایم کشید مادر بود
غرض کسی که ز دنیا و آرزوهایش برای خاطر من دل برید مادر بود
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
[۱] سوره مبارکه لقمان آیه ۱۴
[۲] سوره مبارکه اسراء آیه ۲۳
[۳] بحار الأنوار ج۷۱ ص۸۰
[۴] بحار الأنوار ج۷۱ , ص۸۴
بازدیدها: ۲۲
بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
مسجد ما قدیمی و دارای ستون های بسیار قطور آجری می باشد گاهی ما که به امام اقتدا می کنیم او را نمی بینیم در اینصورت نماز ما اشکال دارد؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
اگر از طرف راست یا چپ به صف جماعت متّصل باشید، مانعی ندارد و نماز جماعت شما صحیح است؛ گرچه امام جماعت را بواسطه ستون نبینید. والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
بازدیدها: ۲۲
بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
در مورد تطبیق آیات سئوالی داشتم،در آیه ۱۰۱ سوره مؤمنون خداوند می فرماید :پس آنگاه که نفخه صور دمید؛ دیگر نسب و خویشی در میانشان نماند. ولی در آیات ۷ تا ۹ سوره انشقاق میفرماید :پس هرکس را در آنروز نامه اعمال بدست راست دهند آنکس بسیار حسابش آسان کنند و او بسوی کسان و خویشانش مسرور و شادمان خواهد رفت .لطفاً توضیح فرمایید
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
از برخی تفاسیر قرآن کریم استفاده می شود که مراد از آیه شریفه « فَلَا أَنْسَابَ بَیْنَهُمْ یَوْمَئِذٍ وَلَا یَتَسَاءَلُونَ»[۱] معنی کنایی است؛ یعنی ترس و وحشت آنچنان بر انسانها تسلّط دارد که گویا تعاطف و تراحم بین خویشان نیست .
در نفخه اولی همه می میرند و در نفخه ثانیه همه زنده می شوند «قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا ۜ ۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَٰنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ»[۲] کما قال الله الحکیم «یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَأُمِّهِ وَأَبِیهِ»[۳] و کما قال النبی صلی الله علیه و آله « کُلُّ حَسَبٍ وَ نَسَبٍ مُنْقَطِعٌ إِلاَّ حَسَبِی وَ نَسَبِی»[۴].
امّا قوله تعالی فی سوره الانشقاق «فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ فَسَوْفَ یُحَاسَبُ حِسَابًا یَسِیرًا وَیَنْقَلِبُ إِلَىٰ أَهْلِهِ مَسْرُورًا»[۵] یعنی عند المحاسبه و الفراغ من الحساب لا عند النفخه.
هنگامی که از حساب فارغ شد و معلوم شد که اهل بهشت است با اهل خود ملاقات می کند در حال سرور.
مراد از «اهل»؛ حورالعین و غلمان است[۶] و در بعض تفاسیر آمده که مراد از «اهل»؛ عیال و اولاد و خویشان است، لکن بعد المحاسبه. چنانکه خداوند فرموده «وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ یَتَسَاءَلُونَ»[۷] بنابراین مراد از « فَلَا أَنْسَابَ» در سوره مبارکه مؤمنون، معنای کنایی است نه معنی حقیقی؛ یعنی از فرط خوف و ترس گویا ، هیچ آشنایی و خویشی بین آنها نیست؛ و مراد از «إِلَىٰ أَهْلِهِ» در سوره مبارکه انشقاق ، حورالعین است و اگر مراد اهل و عیال باشد، بعد المحاسبه است نه هنگام «نفخه ثانیه»[۸]. والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
[۱] سوره مبارکه مؤمنون آیه ۱۰۱
[۲] سوره مباره یس آیه ۵۲
[۳] سوره مبارکه عبس آیات شریفه ۳۴و ۳۵
[۴] تفسیر نور الثقلین , ج۳ , ص۵۶۳
[۵] سوره مبارک انشقاق آیات ۷، ۸ و ۹
[۶] المیزان ج ۲۰ ص ۲۴۳
[۷] سوره مبارکه صافات آیه ۲۷
[۸] مجمع البیان ج ۱۰ ص ۶۹۹_ المیزان ج ۱۵ ص ۶۹ _ تفسیر الکاشف ج ۵ ص ۳۹۰ _ التحریر و التنویر ( تفسیر ابن عاشور)ج ۱۸ ص ۱۰۳
بازدیدها: ۲۰
به نام خدا
آیت الله دیباجی اصفهانی
با سلام و احترام
در مورد تجسس کردن سوالی از خدمت حضرتعالی دارم و آن اینکه آیا همسر انسان می تواند گوشی زن خود را بدون اجازه نگاه کند و تجسس نماید با اینکه زن راضی به این کار شوهرش نیست ؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
خداوند متعال در سوره حجرات می فرماید:«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا »[۱] ای مؤمنان از بسیاری از گمان ها بپرهیزید، زیرا بعضی از گمان ها گناه است؛ و در کار دیگران تجسس نکنید.
بنابراین سوء ظن (بدگمانی) به دیگران و تجسس در اموال و عیوب دیگران جایز نیست.
امّا نسبت به اهل و عیال خداوند منّان در سوره تحریم می فرماید:«قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا»[۲] خود و اهل و عیالتان را از آتش محافظت کنید.
از آنجا که تربیت دینی اهل و عیال و فرزندان بعهده مدیر خانواده است؛ مدیر در عین حال که از سوء ظن و بدگمانی و تهمت باید پرهیز کند؛ باید مراقب اهل و عیال خود نیز باشد. والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
[۱] سوره مبارکه حجرات آیه ۱۲
[۲] سوره مبارکه تحریم آیه ۶
بازدیدها: ۲۶
بسم الله الرحمن الرحیم
حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی
سلام علیکم
بنده گاهی بجهت شغلی که دارم؛ نماز مغرب و عشا خود را نمی توانم قبل از نیمه شب شرعی بخوانم و واقعا عذاب وجدان می گیرم؛ حال اگر بخواهم قبل از اذان صبح بخوانم باید چه نیّتی بکنم ؟
پاسخ معظم له
بسمه تعالی
بعد التحیه والسلام
آخر وقت نماز مغرب و عشاء، نصف شب شرعی است و شب را باید از اول غروب تا طلوع فجر صادق حساب کرد نه تا طلوع آفتاب؛ بنابراین اگر نمازش را تا نصف شب شرعی ( یعنی یازده ساعت و ربع بعد از ظهر شرعی) از روی معصیت یا بواسطه عذری تأخیر انداخت و نخواند؛ باید بنابراحتیاط واجب تا قبل از اذان صبح بدون نیّت اداء و قضاء (یعنی به نیّت ما فی الذمّه) بخواند.
نماز را باید اهمیت داد؛امام رضا سلام الله علیه فرمودند: «اعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ الْفَرَائِضِ بَعْدَ مَعْرِفَهِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ الصَّلَاهُ الْخَمْس»[۱]: بدان ، بعد از شناخت خدای عزّ و جلّ برترین واجبات ، نمازهای پنجگانه می باشد.»
اوّل کلام پیامبران الهی و آخرین توصیه اوصیاء واولیاء خدا نماز است؛ امام صادق سلام الله علیه فرمود :«إِنَّ شَفَاعَتَنَا لاَ تَنَالُ مُسْتَخِفّاً بِالصَّلاَهِ »[۲] شفاعت ما خاندان پیامبر صلی الله علیه وآله به کسی که نمازش را اهمیّت ندهد نخواهد رسید.
از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده که فرموده است:«ما مِن عَبدٍ اهتَمَّ بمَواقیتِ الصَّلاهِ و مَواضِعِ الشَّمسِ إلاّ ضَمِنتُ لَهُ الرَّوحَ عندَ المَوتِ، و انقِطاعَ الهُمُومِ و الأحزانِ، و النَّجاهَ مِنَ النارِ»[۳] هر کس به نماز (به وقت نماز و اینکه وقت نماز داخل شده باشد تا نمازش را اول وقت بخواند) اهمیت دهد من خرسندی هنگام مرگ را و منقطع شدن هم و غم و نجات از آتش را برای او تضمین می کنم.
خداوند منّان ما و شما را از نمازگزاران واقعی و حقیقی قرار دهد .والله العالم
والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی
[۱] مستدرک الوسائل ج ۳ ص ۴۳
[۲] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ج۱,ص۲۲۸
[۳] سفینه البحار ج ۲ ص ۴۴
بازدیدها: ۲۰