دسته: عقائد و معارف

بسمه تعالی

محضر استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی «مد ظله العالی »

سلام علیکم

محضر عالی سوالی دارم تقدیم می کنم پاسخ مرحمت فرمایید

سؤال اول:
با توجه با آیات قرآن کریم که خداوند در سوره بقره آیه ۱۱۵ میفرماید «فَأَیْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ۚ» و در سوره حدید آیه ۴ که می فرماید:«وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنْتُمْ ۚ»
سؤال مطرح است که چرا ما برای عبادت پروردگار باید به یک جهت (قبله کعبه) نماز بخوانیم؟

سوال دوم : نظر حضرتعالی در نماز؛ انحراف از قبله تا چه حد مجاز است و به نماز لطمه نمیزند ؟

 

بسمه تعالی

بعدالتحیه والسلام

پاسخ سؤال اول :
چنانچه در ذیل آیه شریفه ۱۴۴ سوره مبارکه بقره «فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۚ وَحَیْثُ مَا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ ۗ» وارد شده است که پیامبر اسلام «صلی الله علیه و آله وسلم» پس از هجرت بمدینه و اقامه نماز به مدت هفده ماه به سوی بیت المقدس در مسجد «بنی سالم» نماز میخواند (نیمه ماه رجب سال دوم هجری ) که جبرائیل نازل شد واز طرف خداوند این آیه شریفه را آورد که روبروی کعبه نماز بخواند آیه ۱۴۴ می فرماید «ما توجه تو را بر آسمان (به انتظار وحی و تغییر قبله) بنگریم و البته روی تو را به قبله‌ای که به آن خشنود شوی گردانیم، پس روی کن به طرف مسجد الحرام و شما (مسلمین) نیز هر کجا باشید (در نماز) روی بدان جانب کنید. و گروه اهل کتاب به خوبی می‌دانند که این تغییر قبله به حق و راستی از جانب خداست (نه به دلخواه کس) و خدا از کردار آنها غافل نیست». و پیامبر «صلی الله علیه و آله و سلم» در بین نماز ظهر بود که بدستور خداوند از بیت المقدس بطرف کعبه برگشت و دو رکعت باقی مانده را بطرف کعبه خواند و مسلمانان از وی تبعیت نمودند و نام آن مسجد به مسجد(ذوقبلتین)تغییر یافت یعنی مسجدی که دو قبله دارد.والله العالم

پاسخ سوال دوم :
اگر نمازگزار به اعتقاد قبله نمازش را خواند سپس متوجه شد که از قبله منحرف شده اگر انحرافش به حدّ یمین و یسار (راست یا چپ نمازگزار ) نرسیده باشد (تا ثمن الدائره – یک هشتم دایره – ۴۵ درجه ) نمازش صحیح است و اگر انحرافش به حدّ یمین یا یسار(راست یا چپ) رسیده باشد ( به ربع الدائره – یک چهارم دائره – نود درجه ) اگر وقت باقی است نمازش را اعاده کند و اگر وقت باقی نیست نمازش صحیح است و قضاء بر او واجب نیست مگر جاهل به حکم باشد به جهل غیر معذور یعنی جاهل مقصر باشد که در این صورت اعاده با قضا بر او واجب است والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سید محمد تقی  دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۱۵

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده به خواندن قرآن علاقه مند هستم و در یک روستا زندگی می کنیم؛ آیا در دوره عادت ماهانه، قرائت قرآن برای من اشکالی دارد؟ خیلی دوست دارم آداب صحیح خواندن قرآن را از حضرتعالی یاد بگیرم.

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

خواندن آیات مشتمله بر سجده واجبه ؛ سوره مبارکه نجم: آیه شریفه ۶۲، سوره مبارکه  علق: آیه شریفه ۱۹، سوره مبارکه سجده (الم تنزیل): آیه شریفه ۱۵ و سوره مبارکه فصلت آیه شریفه ۳۷، در دوره عادت ماهانه (در حال حیض) و همچنین در حال جنابت؛ جایز نیست؛ و بنابر احتیاط، کل آیات این چهار سوره خوانده نشود؛ ولکن خواندن باقی قرآن مانعی ندارد؛ و سعی کند دست بر آیات شریفه نرسد، اما بر جلد قرآن اشکال ندارد .

در روایت از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وارد شده که فرموده است: «نَوِّرُوا بُیُوتَکُمْ بِتِلاَوَهِ اَلْقُرْآنِ»[۱] خانه های خودتان را به خواندن قرآن نورانی کنید.

خانه ای که در آن قرآن خوانده شود خیر و برکت دارد و اهل آن خانه در خوبی و سعادت هستند و آن خانه همچون ستارگان نورانی است. [۲]

و فرمود: هر کس (در شب) ده آیه از آیات قرآن بخواند از غافلین (بی خبران) نخواهد بود؛ و هر کس پنجاه آیه بخواند از ذاکرین ( آنانکه همواره به یا خدا هستند ) خواهد بود و هرکس صد آیه بخواند از قانتین (عبادت کنندگان) خواهد بود .[۳]

امام صادق سلام الله علیه فرمود: هر کس قرآن بخواند (و به خطوط قرآن نگاه کند) چشمانش همیشه سالم خواهد بود و خداوند پدر و مادر او را گرچه کافر باشند تخفیف عذاب می دهد .[۴] و امام موسی بن جعفر سلام الله علیه فرمود: هر گاه حاجتی داری صد آیه از قرآن بخوان سپس هفت مرتبه بگو (یا الله ) حاجت برآورده می شود انشاالله [۵] والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه  ج۶ ص۲۰۰

[۲] سفینه البحار ج ۷ ص ۲۵۷

[۳] بحار الانوار ج ۹۲ص ۱۹۶

[۴] الکافی ج ۲ ص ۶۲۷

[۵] بحارالانوار ج ۹۲ ص ۱۹۶

بازدیدها: ۲۳

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

حکم توهین به سادات چه حکمی دارد ؟

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ : مَنْ آذَى مُؤْمِناً فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَى اَللَّهَ وَ مَنْ آذَى اَللَّهَ فَهُوَ مَلْعُونٌ فِی اَلتَّوْرَاهِ وَ اَلْإِنْجِیلِ وَ اَلزَّبُورِ وَ اَلْقران [۱] پیامبر اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فرموده هر کس مومنی را اذیت کند مرا اذیت نموده و هر کس مرا اذیت کند خدا را اذیت نموده و هرکس خدا را اذیت نمود او ملعون (از رحمت خداوند دور ) است در تورات و انجیل و زبور و قرآن.

حال اگر آن مومن از ذریه پیامبر صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ( از سادات) مانند قطعا ملعون است و رحمه خداوند به او نخواهد رسید چنانکه پیامبر فرموده فردای قیامت در مقام محمود از گناهکاران امتم شفاعت می کنم اما از کسی که ذریه مرا اذیت نموده شفاعت نخوام نمود و اللّه ِ لا تَشَفَّعتُ فِیمَن آذى ذُرِّیَّتی[۲]

با توجه به اینکه هر کس به پیامبر اسلام صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ منسوب باشد او را ذریه پیامبر گویند گرچه فاسق باشد قال الله الحکیم : وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِیمَ وَجَعَلْنَا فِی ذُرِّیَّتِهِمَا النُّبُوَّهَ وَالْکِتَابَ ۖ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ ۖ وَکَثِیرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ.والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] جامع الاخبار ص ۷۲ البحار ج۷۵_ ص ۱۵۰

[۲] سفینه البحار ج ۷ ص ۳۸۴ماده مفام

بازدیدها: ۱۲۲

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در این دوران که مشکلات معیشتی زیاد شده و واقعا نمی شود با همه اقوام رفت و آمد نمود ایا می شود صله رحم را از طریق ارتباط تلفنی انجام بدهیم ؟ لطفا ما را نصیحت بفرمایید

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است صِلوُا اَرحامَکُم وَلَو بِالسَّلامِ [۱]؛صله رحم کنید گر چه با سلام کردن باشد _ بنابراین صله رحم را می توان از طریق ارتباط تلفنی هم انجام داد ؛ عن ابی عبدالله علیه السلام قال:  إِنَّ صِلَهَ اَلرَّحِمِ تُزَکِّی اَلْأَعْمَالَ وَ تُنْمِی اَلْأَمْوَالَ وَ تُیَسِّرُ اَلْحِسَابَ وَ تَدْفَعُ اَلْبَلْوَى وَ تَزِیدُ فِی العمر.امام صادق علیه السلام فرموده صله رحم اعمال را پاکیزه و اموال را زیاد و حساب (قیامت را ) آسان و بلاها را رفع و عمر را زیاد می کند [۲].والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] کافی، ج۲، ص۱۵۵، حدیث ۲۲.

[۲] سفینه البحار ج ۳ ص ۳۲۶

بازدیدها: ۲۶

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

بنده متاهل هستم و داری ۵ فرزند دختر و پسر الحمد خانواده خوبی خداوند به من لطف فرموده و من راضی هستم ولی گاهی فرزندانم که به سن بلوغ هم رسیده اند در خواندن نماز کاهلی می کنند مخصوصا برای بیدار شدن برای نماز صبح در این گونه مواقع وظیفه شرعی من چیست آیا باید حتما آنها را بیدار کنم یا وظیفه ای ندارم ؟ التماس دعا

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم : یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَهُ [۱] ای مومنان خود و خانواده‌ خویش را از آتشی که اتش‌گیره‌اش خود مردم و سنگ‌هاست نگهدارید.

تربیت اولاد و تادیب آنها به آداب اسلامی بر انسان لازم است تا جائی که امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه در دعای ۲۵ به خداوند عرض می کند : اللهم أَعِنِّی عَلَی تَرْبِیتِهِمْ وَ تَأْدِیبِهِمْ، وَ بِرِّهِمْ؛ بارالها مرا در تربیت ، تادیب و احسان بر اولادم کمک کن.

و در روایتی از امام محمد باقر و امام صادق علیهما السلام وارد شده که اولاد را در هفت سالگی شستن دست و صورت و نماز را تعلیم کنید و در نه سالگی وضو و نماز را به آنان امر کنید (در صورت سهل انگاری میتوانید آنان را تهدید و تنبیه نمایید ) در اینصورت خداوند آن فرزند و پدر و مادر را مورد رحمت خویش قرار می دهد [۲]

در صورتی که فرزند بالغ شده باشد نماز و روزه و … بر او واجب است و اگر بواسطه خواب صبح عادت به ترک نماز پیدا کرده از باب امر به معروف و نهی از منکر باید او را برای نماز بیدار کنید . والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه تحریم آیه ۶

[۲] جامع الاحادیث الشیعه ج ۲۱ ص ۴۰۹

بازدیدها: ۱۹

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

شخصی به اینجانب می‌گوید: مدرک قرآنی دارم که ثابت می‌کند اسلام نه برای ما و نه برای هیچ کشوری، جز عربستان نیامده است و برای ادعای خود استناد به سوره ابراهیم، آیه چهارم می‌کند آنجا که می‌فرماید: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ بِلِسانِ قَوْمِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُمْ فَیُضِلُّ اللَّهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدی مَنْ یَشاءُ وَ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ» (ابراهیم: ۴) ما برای هیچ قومی پیغمبری نفرستادیم به غیر از پیغمبری که که به زبان خودشان سخن بگوید. بنابراین پیامبر برای ما پارسی‌زبانان فرستاده نشده است، پیامبر پارسی‌زبان زرتشت بود.

 

پاسخ معظم له 

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

معنی این آیه شریفه آن نیست که پیامبر اسلام(ص) چون عرب است فقط پیامبر عربستان است. اگر چنین است چطور خداوند فرموده «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاَّ رَحْمَهً لِلْعالَمینَ» (انبیاء: ۱۰۷)؛ «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاَّ کَافَّهً لِلنَّاسِ» (سبأ: ۲۸)؛ «قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُمْ جَمیعاً» (اعراف: ۱۵۸)؛ «ما کانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکُمْ وَ لکِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیِّینَ» (احزاب: ۴۰)؛ «قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى‏ أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهیراً» (اسراء: ۸۸)؛ «إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ» (آل عمران: ۱۹)؛ «وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلامِ دیناً فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِی الْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرینَ» (آل عمران: ۸۵). این آیات و مشابه این آیات دلالت دارند که حضرت محمد بن عبدالله(ص) پیامبر همه مردم است نه فقط پیامبر قوم خود. خداوند نفرموده (و ما ارسلنا رسولاً الا الی اهل لغته) بلکه فرموده: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ بِلِسانِ قَوْمِهِ» (ابراهیم: ۴). و شاید مراد این باشد که هر پیامبری در هدایت امت‌ها، به زبان آن ملت‌ها آنان را هدایت می‌کرده (یا بازبان مردم، با مردم صحبت می‌نموده).

آن خداوندی که زبان پرندگان را به حضرت سلیمان(ع) آموخت، می‌تواند زبان مردم روی زمین را به پیامبرش تعلیم کند. قرآن و مؤمنین، تورات و انجیل را قبول دارند با آن‌که تورات و انجیل به زبان عربی نیست.قومیت و ملیت در الفاظ مطرح است نه در معانی، معانی جهان‌شمول است برای تمام مردم.والله العالم

والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته 

سید محمد تقی دیباجی اضفهانی 

بازدیدها: ۲۷

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

آیا غیر ازحضرت ابراهیم ^{علیه السلام} و پیامبر  خاتم ^{صلی الله علیه واله} دیگر پیامبران هم به رتبه امامت رسیدند یانه؟

پاسخ معظم‌له

بسمه تعالی

 

قال الله الحکیم: « ….. قَالَ إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا [۱]»

 

بعد التحیه و السلام

 

کلمه امام بر وزن عِماد، إِزار و رِداء- از ماده أمّ یؤمّ به معنی قصد گرفته شده – یعنی کسی که مقصود مردم و قدوه و هادی باشد و مردم را به سعادت ابدی برساند- ایصال الی المطلوب داشته باشد، و احکام الهیه را در جامعه اجراء کند، نه فقط موعظه و انذار و بشارت داشته باشد، بلکه در مقام عمل- از مفاسد جلوگیری کند و مردم را به سعادت برساند.

از آیه شریفه استفاده می شود که خداوند منّان حضرت ابراهیم علیه السلام را بعد از مقام نبوت به مقام امامت رسانده و در مقام امتنان فرمود: « إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا » معلوم می‌شود امامت انتصابی است نه انتخابی، امام از طرف خداوند تعیین می شود نه از طرف مردم، از بعضی تفاسیر استفاده می‌شود که عدّه‌ای از ذریّه حضرت ابراهیم^{علی نبینا و آله و علیه السلام} به مقام امامت رسیده اند، مانند: اسماعیل، اسحاق، یعقوب، یوسف، موسی، هارون، داوود، سلیمان، ایوب، یونس، ذکریا، یحیی، عیسی ^{علیهم السلام}  و حضرت ^{محمدصلی الله علیه وآله [۲]}

چنانکه از آیه ۸۴ سوره انعام نیز استفاده می شود.والله العالم

 

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه بقره  ۱۲۴

[۲] مفاتیح الغیب ج۴ ص ۳۷

بازدیدها: ۱۸

بسمه تعالی

استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

از جمله مباحث مطرح، مسئله جن است که آیا چنین موجودی در عالم خارج وجود دارد و آیا واقعا می‌شود با جن در ارتباط بود؟

 

پاسخ معظم‌له

بسمه تعالی

بعد التحیه و السلام

جن به معنی موجودی نامرئی (مستور) است یعنی موجودی که دیده نمی‌شود. در لغت، «جَنَّ، یَجُنُّ» به معنی «ستر، یستر» آمده است. شاید بیش از چهل مورد از این ماده به صیغه‌های مختلفه در قرآن کریم ذکر شده است که به عنوان نمونه به بخش‌هایی از این آیات شریفه اشاره می‌شود:

«جَنَّ عَلَیهِ الَّلیلُ»:[۱] (به فتح جیم) یعنی شب و تاریکی او را فراگرفت و مستور کرد؛

«مِنَ الجِنَّهِ وَ النّاسِ»:[۲] (به کسر جیم) یعنی از جنیان و مردم؛

«اتّخَذُوا أیمَانَهُم جُنّهً»[۳] (به ضم جیم به معنای زره و کلاهخود) یعنی منافقین سوگند را سپر خود قرار می‌دهند؛

«وَ لَو لَا إذ دَخَلتَ جَنَّتَکَ قُلتَ مَا شَاءَاللّهُ لَا قُوَّهَ إلّا بِاللّهِ»؛[۴]

«وَ مَا خَلَقتُ الجِنَّ وَ الإنسَ إلّا لِیَعبُدُونِ».[۵]

جَنَّه (به فتح جیم) به معنای باغ، بهشت و … است.

بنابراین جن وجود دارد و از مخلوقات باری تعالی است. برخی از آنان مسلمان (شیعه و مؤمن صالح) و برخی کافر هستند و آیه شریفه «وَ أنَّا مِنَّا المُسلِمُونَ وَ مِنَّا القَاسِطوُنَ» گویای همین حقیقت است.

ممکن است برخی از انسان‌ها توسط علوم غریبه و طلسمات، جن را تسخیر نمایند و با او رابطه برقرار کنند لکن حکم این است که ارتباط با أجنّه اولا باید برای کاری مشروع و حلال باشد و ثانیا باید از راه حلال و شرعی ارتباط برقرار گردد. و اللّهُ العالمُ.

 

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] . سوره مبارکه انعام، آیه۷۶.

[۲] . سوره مبارکه ناس، آیه۶.

[۳] . سوره مبارکه منافقون، آیه۲.

[۴] . سوره مبارکه کهف، آیه۳۹.

[۵] . سوره مبارکه ذاریات، آیه۵۶.

بازدیدها: ۲۵

بسم الله الرحمن الرحیم

 

مفسّر عالیقدرحضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

با توجه به اینکه در مورد آیات شریفه چهل شش سوره اعراف « وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیمَاهُمْ ۚ وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّهِ أَنْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ ۚ لَمْ یَدْخُلُوهَا وَهُمْ یَطْمَعُونَ » و آیه چهل هشت سوره اعراف «وَنَادَىٰ أَصْحَابُ الْأَعْرَافِ رِجَالًا یَعْرِفُونَهُمْ بِسِیمَاهُمْ » اختلاف نظر بین اهل سنت و اهل تشیع می باشد که هر کدام نظر خاصی در مورد کلمه«اعراف » دارند ؛ در واقع قول اهل سنت  اعراف را کسانى می دانند که حسنات و سیئات آن ها به یک مقدار است؛ از طرفی نظر مفسرین تشیع این است که «اعراف»، ائمه اطهار  علیهم السلام هستند؛ نظر حضرتعالی در مرود کلمه اعراف در این آیات شریفه را خواستیم بدانیم

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

«وَبَیْنَهُمَا حِجَابٌ ۚ وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ»[۱] «بَیْنَهُمَا»ظرف است، خبر مقدم _ و «حِجَابٌ ۚ» مبتدا مؤخر یا اینکه نکره است؛ اما چون برای تعظیم است و خبر مقدم شده می تواند مبتداء قرار گیرد؛ « ولا یجوز الابتـدا بالنکـره   مالم تفـد کعـند زیـد نـمـره» و «اعراف» جمع «عُرف» است که موهای گردن اسب و کاکل خروس را گویند؛ «اعراف» مکان مرتفعی است بین بهشت و دوزخ .

اما مراد از «رجال» آیا انبیاء و اولیاء علیهم السلام هستند؟ یا مراد مستضعفین می باشند مانند افراد سفیه، اطفال قبل از بلوغ، آنانکه اعمالشان ناقص است ؟!

قول اول را مفسران شیعه و قول دوم را مفسران اهل سنت انتخاب کرده اند؛ از امام باقر سلام الله علیه وارد شده که فرمود: «هُمْ آلُ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ لاَ یَدْخُلُ اَلْجَنَّهَ إِلاَّ مَنْ عَرَفَهُمْ وَ عَرَفُوهُ وَ لاَ یَدْخُلُ اَلنَّارَ إِلاَّ مَنْ أَنْکَرَهُمْ وَ أَنْکَرُوهُ»[۲] اما قول دوم در تفسیر کشّاف از زمخشری آمده است. [۳]

به نظر می رسد علاوه بر روایات اهل بیت علیهم السلام که دلالت بر قول اول دارد؛ ظاهر آیه شریفه نیز مؤید قول اول است :

۱_  به قرینه کلمه «رجال» که دلالت بر انسان تام دارد نه انسان ناقص مانند آیات مبارکه: « رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ تِجَارَهٌ وَلَا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ» [۴] و « فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَنْ یَتَطَهَّرُوا ۚ»[۵]

۲_ صفات بعدی که اهل بهشت و دوزخ را می شناسند

۳_ اِشراف داشتن بر اهل بهشت و اهل دوزخ

۴_ تکلم با آنان و …؛ قرینه می شود که مراد از «رجال» انبیاء و اولیاء علیهم السلام می باشند .والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه اعراف آیه ۴۶

[۲] مجمع البیان ج ۴ ص ۶۵۳ 

[۳] الکشاف ج ۲ ص ۱۰۷

[۴] سوره مبارکه نور آیه ۳۷

[۵] سوره مبارکه توبه آیه ۱۰۸

بازدیدها: ۲۹

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در بعض تعابیر می خوانیم که نوشته می شود «بسم الله قاسم الجبارین » در بعض جاها هم می نویسند «بسم الله قاصم الجبارین » از نظر روایات همچین جمله ای وجود دارد؟ و معنای این جملات چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

در دعای افتتاح ( که در شب های ماه مبارک رمضان خواندن آن سفارش شده است ) آمده است :«وَالْحَمْدُ لِلّهِ قاِصمِ الجَّبارینَ مُبیرِ الظّالِمینَ»[۱].

در روایتی که مرحوم کلینی رضوان الله تعالی علیه در کتاب شریف کافی نقل می کند خداوند متعال به حضرت رسول صلی الله علیه وآله فرمود:« إِنِّی أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا قَاصِمُ الْجَبَّارِینَ وَ مُدِیلُ الْمَظْلُومِینَ وَ دَیَّانُ الدِّینِ»[۲]. «قاصم» از «قصم» بمعنی هلاکت گرفته شده؛ یعنی خداوند شکننده و از بین برنده سرکشان و حاکمان خیره سر و کساد کننده ظلم و ستم خواهد بود. والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] مفاتیح الجنان ص ۱۸۱

[۲] اصول کافی ج ۱ ص ۵۲۷

بازدیدها: ۴۴