دسته: عقائد و معارف

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

یکی از عیدهای مهم در کشور جشن نوروز هست که مردم در این ایام به جشن  و شادی می پردازند؛ از نظر اسلام به نظر حضرتعالی عید نوروز تاییده شده هست ؟

 

 

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

«یا مُقلّبَ القلوبِ و الأبصار، یا مُدبِّرَ اللیلِ و النَّهار، یا مُحوِّلَ الحَولِ و الأحوال، حوِّل حالَنا إلی أحسنِ الحال»؛

 تبریک عرض میکنم عید نوروز را به همه‌ی ملّت عزیز ایران و یکایک ایرانیان در سراسر کشور و در هر نقطه‌ای از جهان؛ به امید ظهور، بهار واقعی یعنی امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) که جان و جهان و انسان و زمین و زمان با او معنا می یابد.

قد روی عن علی علیه السلام  فِی بَعْضِ الْأَعْیَادِ: «إِنَّمَا هُوَ عِیدٌ لِمَنْ قَبِلَ اللَّهُ صِیَامَهُ وَ شَکَرَ قِیَامَهُّ، وَ کُلُّ یَوْمٍ لَا یُعْصَى اللَّهُ فِیهِ فَهُوَ عِیدٌ»[۱]

عید در اصل «عِود »بوده از «عاد یعود عود» ؛ «واو قلب به یاء» گردیده و تصغیر آن «عُیید» و جمع آن «اعیاد» می شود تا فرق باشد؛ بین معنی مصدری و اسم حقیقی زیرا «عود» اسم است برای چو ب خشک  و جمع آن «اعواد» است؛ روز «عید» بمعنی روز «عود»، به سال قبلی؛ یا بمعنی «عود» به فطرت ؛ شخص صائم در اول روز ماه شوال «عود» پیدا می کند به روزی که به دنیا آمده زیرا خداوند گناهانش را بخشید است؛ پس روز اول ماه شوال روز شادمانی او است و لذا امام امیرالمؤمنین سلام الله علیه می فرماید ( اول ماه شوال ) عید فطر؛ عید است (روز شادمانی است ) برای کسی که خداوند نماز و روزه اش را قبول کرده باشد، سپس می فرماید: «هر روزی که (انسان) معصیت خدا نکند آن روز شادمانی(عید)  او هست .

درباره عید نوروز روایتی از امام صادق سلام الله علیه وارد شده که به مُعَلّیٰ بن خُنَیس (که از اصحاب امام صادق سلام الله علیه بود) فرمود: در عید نوروز غسل کن و بهترین لباست را بپوش و بدنت را معطر کن و روزه بگیر و نماز بخوان .[۲]

علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه درباره مدح عید نوروز روایاتی را در بحارالانوار مجلد ۵، ۱۱، ۱۲، ۳۷و ۵۲ آورده که در چنین روزی کشتی حضرت نوح علیه السلام به کوه جُودی استقرار پیدا کرد و حضرت ابراهیم علیه السلام بت ها را شکست و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم حضرت علی علیه السلام را در غدیر خم بعنوان وصی و جانشین خود معرفی نمود و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در چنین روزی ظهور خواهد کرد انشاالله تعالی .

ولکن این روایت را نیز بخوانید که در جلد ۴۸ ص ۱۰۸ بحارالانوار آمده که «منصور دوانیقی» دومین خلیفه عباسی از امام هفتم موسی بن جعفر سلام الله علیهما تقاضا کرد که عید نوروز جلوس داشته باشد تا امراء و رجال مملکت به دیدن آنحضرت بیایند و تحفه ها و هدایا بیاورند؛ امام علیه السلام فرمود :« قَد فَتَّشتُ الأخبارَ عَن جَدّی رَسولِ اللّه ِ صلى الله علیه و آله فلَم أجِدْ لِهذا العیدِ خَبَرا» من چیزی از روایات جدّم پیامبر صلی الله علیه و آله درباره عید نوروز نیافتم.[۳] منصور؛ امام علیه السلام را سوگند داد که جلوس داشته باشد و امام علیه السلام جلوس فرمودند؛ و رجال مملکت تحفه ها و هدایایی آوردند و امام سلام الله علیه آن هدایا را با موافقت منصور به شاعری داد که در رثای امام حسین سلام الله علیه چند بیت شعر خواند .[۴]

 

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] نهج البلاغه کلام ۴۲۰ ص ۱۲۸۶

[۲] مصباح المتهجد ص ۵۹۱ _ مفاتیح الجنان ص ۲۹۹

[۳] عید ما روزی بود کز ظلم آثاری نباشد                      در کمند رنج و درد و غم گرفتاری نباشد

عید ما روزی بود کز پرتو امن و عدالت                       هیچ مظلومی اسیر ظلم جباری نباشد

عید ما روزی بود کز ظلم اسرائیل و آمریکائیان           در جهان آشوب و قتل و جنگ و پیکاری نباشد

عید ما روزی بود کاندر محیط کشور ما                     از خیانت پیشه گان سِفله آثاری نباشد  (صابری همدانی _ از فیضیه ۴۲ تا فیضیه ۵۷)

[۴] بحارالانوار ج ۴۸ ص ۱۰۸ _ منتهی الامال عربی ج ۲ ص ۲۹۶

بازدیدها: ۱۶

 

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد تطبیق آیات سئوالی داشتم،در آیه ۱۰۱ سوره مؤمنون خداوند می فرماید :پس آنگاه که نفخه صور دمید؛ دیگر نسب و خویشی در میانشان نماند. ولی در آیات ۷ تا ۹ سوره انشقاق میفرماید :پس هرکس را در آنروز نامه اعمال بدست راست دهند آنکس بسیار حسابش آسان کنند و او بسوی کسان و خویشانش مسرور و شادمان خواهد رفت .لطفاً توضیح فرمایید

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

از برخی تفاسیر قرآن کریم استفاده می شود که مراد از آیه شریفه « فَلَا أَنْسَابَ بَیْنَهُمْ یَوْمَئِذٍ وَلَا یَتَسَاءَلُونَ»[۱] معنی کنایی است؛ یعنی ترس و وحشت آنچنان بر انسانها تسلّط دارد که گویا تعاطف و تراحم بین خویشان نیست .

در نفخه اولی همه می میرند و در نفخه ثانیه همه زنده می شوند «قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا ۜ ۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَٰنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ»[۲] کما قال الله الحکیم «یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَأُمِّهِ وَأَبِیهِ»[۳] و کما قال النبی صلی الله علیه و آله « کُلُّ حَسَبٍ وَ نَسَبٍ مُنْقَطِعٌ إِلاَّ حَسَبِی وَ نَسَبِی»[۴].

امّا قوله تعالی فی سوره الانشقاق «فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ فَسَوْفَ یُحَاسَبُ حِسَابًا یَسِیرًا وَیَنْقَلِبُ إِلَىٰ أَهْلِهِ مَسْرُورًا»[۵] یعنی عند المحاسبه و الفراغ من الحساب لا عند النفخه.

هنگامی که از حساب فارغ شد و معلوم شد که اهل بهشت است با اهل خود ملاقات می کند در حال سرور.

مراد از «اهل»؛ حورالعین و غلمان است[۶] و در بعض تفاسیر آمده که مراد از «اهل»؛ عیال و اولاد و خویشان است، لکن بعد المحاسبه. چنانکه خداوند فرموده «وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ یَتَسَاءَلُونَ»[۷] بنابراین مراد از « فَلَا أَنْسَابَ» در سوره مبارکه مؤمنون، معنای کنایی است نه معنی حقیقی؛ یعنی از فرط خوف و ترس گویا ، هیچ آشنایی و خویشی بین آنها نیست؛ و مراد از «إِلَىٰ أَهْلِهِ» در سوره مبارکه انشقاق ، حورالعین است و اگر مراد اهل و عیال باشد، بعد المحاسبه است نه هنگام «نفخه ثانیه»[۸]. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه مؤمنون  آیه ۱۰۱

[۲] سوره مباره یس آیه ۵۲

[۳] سوره مبارکه عبس آیات شریفه ۳۴و ۳۵

[۴] تفسیر نور الثقلین  ,  ج۳  ,  ص۵۶۳

[۵] سوره مبارک انشقاق آیات ۷، ۸ و ۹

[۶] المیزان ج ۲۰ ص ۲۴۳

[۷] سوره مبارکه صافات آیه ۲۷

[۸] مجمع البیان ج ۱۰ ص ۶۹۹_ المیزان ج ۱۵ ص ۶۹ _ تفسیر الکاشف ج ۵ ص ۳۹۰ _ التحریر و التنویر ( تفسیر ابن عاشور)ج ۱۸ ص ۱۰۳

بازدیدها: ۲۰

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد سوره های قرآن کریم سوالی از طریق جمعی از قرآن آموزان مطرح شد که نامگذاری سوره  های قرآن کریم اجتهادی از طریق افراد بوده یا بصورت توقیفی انجام  شده است ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

یکی از مباحث علم تفسیر – بحث اسامی سُوَر قرآن است ؛ برخی از مفسّران میگویند، این اسامی بواسطه مناسبت های موجود در آن سوره توسط صحابه و تابعین و علماء ؛ تعیین شده است.

لکن اکثر مفسّران بر این باور هستند که اسامی سُوَر قرآن توقیفی است و توسط وحی در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله تعیین شده است و این نظریه بهتر است؛ زیرا خدای سبحان در (تحدّی قرآن ) در آیه سیزده سوره هود می فرماید: « قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَیَاتٍ» اگر میگویید قرآن ساخته و پرداخته (محد صلی الله علیه و آله است) اگر راست میگویید، شما نیز ده سوره مثل آن را بیاورید.

و در سوره بقره می فرماید:« وَإِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِنْ مِثْلِهِ»[۱] ؛ پس نام سوره معین بوده که پیامبر صلی الله علیه و آله طبق وحی در مقام تحدّی به دشمنان میفرماید : اگر در قرآن شک دارید – یک سوره مثل آن را بیاورید .

پس اسامی سُوَر _ و جایگاه آیات قرآن _ توقیفی است؛ البته منافاتی ندارد که برخی از علماء اسامی دیگری برای این سوره ها بواسطه مناسبات موجوده در آن سوره یا بواسطه برخی از روایات، تعیین کرده باشند، چنانکه سوره حمد را، فاتحه الکتاب، ام الکتاب، ام القرآن، سبع المثانی و شفا؛ سوره توحید را سوره اخلاص، سوره جمال ، سوره نور و ولایت ؛ و سوره اسراء را سوره بنی اسرائیل، سوره سبحان؛ سوره الرحمن را سوره آلاء ، عروس القرآن ؛ سوره انسان را سوره دهر ؛ سوره توبه را سوره برائت و سوره غافر را سوره مؤمن نیز میگویند . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۳

بازدیدها: ۳۴

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد طول عمر امام زمان علیه السلام سوال دارم که مگر انسان ها عمر طبیعی ۷۰ سال ندارند؟ پس چطور امام زمان این همه عمر کرده اند ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم:« وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَهٍ إِلَّا خَمْسِینَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ»[۱] حضرت نوح علیه السلام (بعد از پیامبری) ۹۵۰ سال در بین مردم بود.

صحیح است که اسلام، بر عقل متکی می باشد، امّا باید بدانیم که عقل همه مسائل دینی را درک نمی کند، چرا که اگر همه مسائل دینی متکی بر عقل بود؛ لازم بود دین را از علماء فلسفه بگیریم، نه از پیامبران الهی علیهم السلام، مثلاً عقل وجود خداوند و معجزه قرآن را درک میکند؛ اما وجود ملائکه، پل صراط، گواهی دادن دست و پا در قیامت را درک نمی کند؛ دین فقط در مدرکات عقلیه نیست، بلکه دین امور غیبیه نیز دارد که عادهً بعید است؛ امّا تعبداً باید قبول کنیم، چون در قرآن و روایات وارد شده است ، مانند گلستان شدن آتش نمرود برای حضرت ابراهیم علیه السلام؛ اژدها شدن عصای حضرت موسی علیه السلام؛ شفاء مریض و زنده کردن مردگان بدست حضرت عیسی علیه السلام به اذن الهی؛ شق القمر (دو نیم شدن ماه ) برای پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله.

طول عمر امام زمان سلام الله علیه نیز از امور غیبیه است که عادتاً بعید است، امّا عقلاً محال نیست؛چنانکه خداوند حضرت نوح علیه السلام را طول عمر داد ( که در بعض روایات دو هزار و پانصد سال وارد شده) که نهصد و پنجاه سالش بعد از نبوّت بود.

حکیمی کاین جهان پاینده دارد … تواند حجتی را زنده دارد

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: اگر از عمر دنیا هیچ باقی نماند مگر یک روز، خداوند آن روز را طولانی خواهد نمود که از اهل بیت من مردی را که نامش نام من و کُنیه اش کُنیه من است، ظاهر شود و زمین را پُر از عدل و داد کند، بعد از آنکه پُر از ظلم و جور شده است. والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سیّد محمّد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه عنکبوت آیه ۱۴

بازدیدها: ۲۶

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی

سلام علیکم

از جمله روزهای ماه رچب؛ لیله الرغائب می باشد؛ در مورد این روز و نماز و دعاهای َآن شنیده ایم که چون از اهل سنت می باشد قابل قبول نیست؛ نظر مبارک حضرتعالی در این روز (لیله الرغائب ) چیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

«رغائب» جمع «رغیبه» بمعنی عطاء است ؛ محدث قمی رحمه الله علیه در مفاتیح الجنان و در سفینه البحار ماده «رغب» روایتی  از مرحوم سیّد بن طاووس رضوان الله تعالی علیه در اقبال و علامه مجلسی  در بحار الانوار جلد ۱۰۷ صفحه ۱۲۶ و جلد ۹۵ صفحه ۳۹۵ نقل میکند.

و بر فرض ضعف روایت؛ اخبار « مَن بلغ » که در حدّ تواتر اجمالی رسیده مورد را شامل میشود .

در روایت «هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ» آمده است؛ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ  علیه السلام قَالَ:« مَنْ بَلَغَهُ عَنِ النَّبِیِّ ص شَیْ‏ءٌ مِنَ الثَّوَابِ فَفَعَلَ ذَلِکَ طَلَبَ قَوْلِ النَّبِیِّ ص کَانَ لَهُ ذَلِکَ الثَّوَابُ وَ إِنْ کَانَ النَّبِیُّ ص لَمْ یَقُلْهُ»[۱]

حال آیا اخبار «مَن بلغ» دلالت دارد که نفس عمل مستحب است؛ کما علیه صاحب الکفایه رحمه الله علیه یا آنکه ثواب؛ بخاطر انقیاد است، نه بخاطر نفس عمل و عمل را باید رجاءً بجا بیاورد؟!؛ کما علیه الشیخ الانصاری رحمه الله علیه ؛ مسئله دیگری است که در اصول مطرح است و در کفایه الاصول در تنبیهات برائت – متعرض شده است و ما در ( توضیح الکفایه ج ۴ صفحه ۴۷۲) این مسئله را شرح دادیم . والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج۱، ص۸۱، ابواب مقدمه العبادات، باب۱۸، ح۳، ط آل البیت.

بازدیدها: ۲۲

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مدظله العالی

سلام علیکم

در قرآن کریم خدای متعال  در سوره نساء از موسی علیه السلام بعنوان کلیم الله «وَکَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَکْلِیمًا» یاد نموده است ؛ آیا در بین پیامبران اُولُو العَزْم فقط حضرت موسی علیه السلام با خداوند سخن گفته است یا سایر پیامبران هم با خدا سخن گفته اند؟

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

قال الله الحکیم:«وَمَا کَانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْیًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا»[۱] از این آیه شریفه استفاده می شود که ارتباط پیامبران علیهم السلام با خداوند منحصر به سه طریق بوده  است :

• وحی (یعنی القاء اوامر و نواهی الهی به قلب پیامبر چنانکه فرمود: «فَأَوْحَیْنَا إِلَیْهِ أَنِ اصْنَعِ الْفُلْکَ بِأَعْیُنِنَا»[۲]
• تکلم از وراء حجاب :«وَکَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَکْلِیمًا»[۳]
• ارسال فرشته وحی:«قُلْ مَنْ کَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِیلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَىٰ قَلْبِکَ بِإِذْنِ اللَّهِ»[۴] بنابراین، پیامبران دیگر نیز طرف سخن با خداوند بوده اند؛ توسط وحی یا توسط جبرائیل؛ ولکن حضرت موسی علیه السلام طرف سخن با خداوند بوده «مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ».مراد از حجاب چیست؟ بیان نشده؛ زیرا خداوند منزه از حروف و صدای حروف است؛ فقط خدا می داند و انبیاء و اولیاء علیهم السلام که مراد از تکلم و مراد از حجاب چیست! و این تکلم خداوند با موسی علیه السلام دلیل بر فضیلت او بر سایر انبیاء اولوالعزم نمی شود؛ زیرا اعلی مراتب نبوّت نزول روح الامین است، که خاتم الانبیاء حضرت محمد صلی الله علیه و آله دارا بوده است؛ چنانکه حضرت نوح علیه السلام به «نجی الله» و حضرت ابراهیم علیه السلام به «خلیل الله» و حضرت عیسی علیه السلام به «روح الله» و حضرت محمد صلی الله علیه و آله به «حبیب الله» وصف شده اند.

و شاید حضرت موسی علیه السلام که موصوف به «کلیم الله» شده بجهت مبارزه با فرعون و فرعونیان بوده و تحمل لجاجت و سرسختی بنی اسرائیل؛ و لازم بوده که آن حضرت پی در پی با خداوند مرتبط باشد و دستور و پیام الهی را بگیرد.[۵] والله العالم

 

[۱] سوره مبارکه شوری آیه ۵۱

[۲] سوره مبارکه المؤمنون آیه ۲۷

[۳] سوره مبارکه نساء آیه ۱۶۴

[۴] سوره مبارکه بقره آیه ۹۷

[۵] جهان اگر چه ز موسی و چوب خالی نیست   یکی کلیم نگردد، یکی عصا نشود

ز صد هزار محمد ص که در جهان باشد           یکی به جاه و منزلت مصطفی نرسد

اگر چه عرصه عالم پُر از علی ع گردد               یکی به جود و سخاوت چو مرتضی ع نشود (راغب اصفهانی )

بازدیدها: ۳۷

بسم الله الرحمن الرحیم

 

استاد بزرگوار حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در قرآن کریم سوره ابراهیم خدا  کلمه «ایام الله » را آورده است ؛ نظر حضرتعالی بعنوان مفسر قرآن کریم در مورد این کلمه چیست ؟ التماس دعا

 

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

زمان یکی از پدیده های عالم هستی است؛ خداوند شب و روز را آفرید «خَلَقَ اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ» [۱] چنانکه مرگ و حیات را آفرید « الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاهَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ»[۲]و نیز انسان را آفرید«الرَّحْمَنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ عَلَّمَهُ الْبَیَانَ»[۳].

شناخت زمان و شناخت رویدادهائی که در زمان گذشته رخ داده و واقع شده و علّت صعودها و نزول ها، فرازها و نشیب های اجتماعی، اثر بسزائی در تکامل و تعالی انسان دارد.

رویدادهای زمان گذشته، زاد و توشه سفر آینده زندگی خواهد بود، همه روزها «ایام الله » است؛ اما روز خروج نوح نبی الله  علیه السلام از کشتی؛ روز نجات ابراهیم خلیل الله  علیه السلام از آتش نمرود،و روز غلبه موسی کلیم الله علیه السلام بر فرعون و غرق شدن فرعون و فرعونیان در آب ، تجلّی دیگری دارد. و همچنین روز غلبه حضرت رسول الله  صلی الله علیه و آله بر مشرکین در جنگ بدر و نصرت اسلام و مسلمین بر کفّار با اینکه عدّه و عُده نداشتند و دشمن به اصطلاح تا دندان مسلح بود؛ ظهور دیگری دارد و درس عبرتی برای بشر خواهد بود که انسان همواره باید در همه حال به خداوند توجه کند؛ قال الله الحکیم :« وَلَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّهٌ ۖ»[۴].

در برخی از روایات از معصوم علیه السلام وارد شده که:«أَیَّامُ اللَّهِ ثَلَاثَه: یَوْمُ الْقَائِمِ وَ یَوْمُ الْمَوْتِ وَ یَوْمُ الْقِیَامَه».[۵]  امام علیه السلام فرمود:  ایام الله  سه روز است:  روزی که حضرت مهدی سلام الله علیه از پشت پرده غیبت ظاهر می شود و چشمان ما مسلمانان را به جمال عدیم المثالش روشن می کند و روز مرگ (روز وداع و جدائی و روز مسافرت به سفری که بازگشتی در آن نیست ) و در برخی روایات روز رجعت وارد شده و روز قیامت – روزی که همه انسان ها مبعوث و در پیشگاه عدل الهی برای پاداش و کیفر کردارشان قرار می گیرند  والله العالم

 

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] سوره مبارکه انبیاء آیه ۳۳

[۲] سوره مبارکه ملک آیه ۲

[۳] سوره مبارکه الرحمن

[۴] سوره مبارکه آل عمران آیه ۱۲۳

[۵] بحار الانوار ج ۵۱ ص ۴۵ – تفسیر الصافی  ,  ج۳  ,  ص۸۰

بازدیدها: ۱۷

بسمه تعالی

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در بعض هیئات مذهبی که ما شرکت می کنیم گاهی گفته می شود دست ها را برای دعا کردن بالا ببرید مگر نه این است که خداوند همه جا هست ؟ پس دست بردن بالا به نظر حضرتعالی آیا صحیح است یا صحیح نیست ؟

 

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

از امام امیرالمؤمنین سلام الله علیه نقل شده که فرموده است:« إِذَا فَرَغَ أَحَدُکُمْ مِنَ الصَّلَاهِ فَلْیَرْفَعْ یَدَیْهِ إِلَى السَّمَاءِ وَ لْیَنْصَبْ فِی الدُّعَاء»[۱] بعد از نماز در هنگام دعا دست ها را بطرف آسمان بلند کند.

راوی عرض می کند مگر خداوند همه جا نیست؟ امام سلام الله علیه فرمود: بلی! أَ مَا تَقْرَأُ «وَ فِی السَّماءِ رِزْقُکُمْ وَ ما تُوعَدُون‏»[۲] آیا نخوانده ای در قرآن که میفرماید: رزق شما در آسمان است و رزق و روزی را باید از محل خودش (یعنی آسمان که خداوند وعده داده ) طلب نمود

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] بحارالانوار ج ۹۰ ص ۳۰۸

[۲] سوره مبارکه  الذاریات آیه  ۲۲.

بازدیدها: ۲۱

بسم الله الرحمن الرحیم

 

استاد محترم حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی دامت برکاته

در مورد حادثه آتش زدن خانه امام علی علیه السلام مدرکی داریم ؟ جریان فدک در زمان حضرت واقعا متعلق به امام علی علیه السلام بوده یا حق عموم مردم ؟ و جریان فدک در چه زمانی اتفاق افتاد؟ از عنایت و پاسخ استاد معظم بسیار سپاسگزارم

 

پاسخ معظم له

 

بسمه تعالی

 

«وَ کَان‏ سَبَبُ وَفَاتِهَا أَنَّ قُنْفُذاً مَوْلَى عُمَرَ لَکَزَهَا بِنَعْلِ السَّیْفِ بِأَمْرِهِ فَأَسْقَطَتْ مُحَسِّناً وَ مَرِضَتْ مِنْ ذَلِکَ مَرَضاً شَدِیداً وَ لَمْ تَدَعْ أَحَداً مِمَّنْ آذَاهَا یَدْخُلُ عَلَیْهَا»[۱] علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه مینویسد سبب وفات حضرت زهرا سلام الله علیها نواختن نعل شمشیر به وسیله قنفذ بنده عمر به پهلوی حضرت زهرا سلام الله علیها بود و هیچ یک از آزار دهندگان خویش را راه نداد ( که به دیدن آنحضرت بیایند) .

محدثان و سیره نویسان اتفاق نظر دارند که فدک از جمله املاک خالصه پیامبر صلی الله علیه و آله بوده زیرا هرگز به جنگ و غلبه فتح نشد « وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِ مِنْهُمْ»[۲]اموالی که بدون جنگ بدست می آید (فَیء) نامیده میشود و پیامبر صلی الله علیه و آله اختیار دارد آنها را به کسانی که خود صلاح میداند ببخشد .[۳]

«عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَلَیْهِ السَّلَامُ قَالَ: لَمَّا بُویِعَ أَبُو بَکْرٍ وَ اسْتَقَامَ لَهُ الْأَمْرُ عَلَى جَمِیعِ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ، بَعَثَ إِلَى فَدَکَ مَنْ أَخْرَجَ وَکِیلَ فَاطِمَهَ بِنْتِ رَسُولِ اللّه مِنْهَا»[۴] امام صادق سلام الله علیه میفرماید ابوبکر کارگزاران حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها را از فدک خارج کرد و حضرت زهرا سلام الله علیها در خطبه فدکیه فرمود « یَابْنَ اَبی‏قُحافَهَ! اَفی کِتابِ اللَّهِ تَرِثُ اَباکَ وَ لا اَرِثُ اَبی؟ لَقَدْ جِئْتَ شَیْئاً فَرِیّاً» خطاب به ابوبکر فرمود: ای پسر ابی قحافه آیا در کتاب خدا آمده که تو از پدرت ارث ببری؟ و من از پدرم ارث نبرم ؟ مگر خداوند نفرمود « وَوَرِثَ سُلَیْمَانُ دَاوُودَ ۖ»[۵] حضرت سلیمان علیه السلام  از پدرش حضرت داوُد علیه السلام ارث برد؟ «فَنِعْمَ الْحَکَمُ اللَّهُ، وَ الزَّعیمُ مُحَمَّدٌ صلی الله علیه و آله ، وَ الْمَوْعِدُ الْقِیامَهُ» خداوند حاکم است بین من و شما .[۶] والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

[۱] بحارالانوار ج ۴۳ ص ۱۷۰

[۲] سوره مبارکه حشر آیه ۶

[۳] از علما شیعه (المیزان ج ۱۹ ص ۲۰۳ و از علما اهل سنت مفاتیح الغیب ج ۲۹ ص ۵۱۶

[۴] بحار الانوار ج ۲۹ ص ۱۲۷

[۵] سوره مبارکه نمل آیه ۱۶

[۶] بحارالانوار ج ۸ ص ۱۰۸ – شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج ۴ ص ۸۷

بازدیدها: ۱۹

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد آیه شریفه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ» آیا خدای سبحان در این آیه برتری مردان بر زنان را میخواهد مطرح کند ؟ در جای دیگر در آخر آیه می فرماید«وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ» آیا مرد حق دارد زن را کتک بزند؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

ممکن است آیه شریفه در سوره نساء آیه ۳۴ در مقام بیان این معنی باشد که مردان سرپرست، خدمت گزار زنان هستند چون توان جسمی و قدرت تفکر و مدیریت مردان غالباً بیشتر از زنان است چنانکه نیروی عاطفه و احساسات زنان بر مردان ترجیح دارد و در اداره امور زندگی باید تعقل و تدبر بر احساسات و عواطف حاکم باشد؛  البته ممکن است یک فرد زن از یک فرد مرد برتری داشته باشد اما جعل قانون از طرف قانونگذار باید بر حساب نوع باشد نه فرد؛ و از آنجا که زنان دو قسم هستند؛

 الف – صالحه که در جلوت و خلوت (حضور و غیاب) آبروی شوهر را از جهت مالی و ناموسی و اخلاقی حفظ میکند و با دار و ندار او میسازد و از حریم او دفاع میکند به تعبیر فرمایش پیامبر صلی الله علیه و آله این چنین زن، بهترین زنهاست «قال خیر النسا اذا انظرت الیها سرتک و اذا امرتها اطاعتک و اذا غیبت عنها حفظتک فی نفسها و مالک»[۱]  فرمود بهترین زنها آن زنی (آن همسری) است که هنگامی که به او نگاه میکنی تو را خرسند و هنگامی که او را امر میکنی تو را اطاعت و هنگامی که از او غایب میشوی (آبروی تو را از جهت ناموسی) و از جهت مالی حفظ میکند

ب- اما برخی از زنها ناشزه هستند نشز بمعنی ارتفاع و مکان بالا است خودش را بالا میگیرد از اوامر شوهر سرپیچی میکند بی اجازه شوهر از خانه خارج میشود و از بستر شوهر فاصله میگیرد …

خداوند در قرآن کریم تنبیه را برای چنین زنی در سه مرحله دستور داده ۱- موعظه۲- ترک هم خوابی با او ۳- تنبیه بدنی به عنوان تهدید و تادیب نه برای انتقام چون اگر ضرب و کتک موجب جراحت و صدمات بدنی شود دیه بر ضارب ثابت خواهد شد و او باید دیه بدهد.[۲]

 برخی از زنان فقط تنبیه بدنی آنها را تسلیم میکند و آزار طلب هستند در واقع موعظه و نصیحت و ترک هم خوابی برای او سودمند نیست فقط تنبیه بدنی و تهدید (در حدّی که موجب دیه نشود)؛البته طبق روایتی عن ابی جعفر سلام الله علیه فی التفسیر«اضْرِبُوهُنَّ» بانه الضرب بالسواک ، شوهر همسر خود را با چوب مسواک و شبیه آن تنبیه کند، در واقع زدن از روى رفق و دوستى باشد [۳]. والله العالم

 

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

 

 

[۱] تفسیر الکاشف ج ۲ ص ۳۱۷

[۲] اگر بر اثر ضربه صورت سرخ شود، سرخی تا مدتی باقی بماند: ۵/۱ مثقال شرعی، طلای سکه دار-  اگر بر اثر ضربه، صورت سبز و بود شود : ۳ مثقال شرعی، طلای سکه دار-  اگر بر اثر ضربه صورت سیاه شود: ۶ مثقال شرعی، طلای سکه دار-  و در کتک به بدن (غیر از صورت ) دیه نصف موارد فوق می  باشد .

[۳] تفسیر نورالثقلین ج ۱ ص ۴۷۸

بازدیدها: ۱۵