Skip to main content

پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌اللّه سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

پایگاه اطلاع رسانی

آیت‌اللّه سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

دسته‌ها
احکام کسبهای حرام احکام متفرقه اخبار استفتائات استفتائات اعتقادی

غیبت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

خواستم به طور کلی غیبت را که در اسلام حرام اعلام شده است برای ما واضح تعریف بفرمایید.

پاسخ معظم له:

بسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

غیبت از جهت لغت مصدر غاب یغیب اسم مصدر از باب افتعال اغتاب یغتاب می‌باشد
و از جهت معنی به معنی بدگویی و عیب گویی از مومن است در غیاب او
خداوند متعال در سوره حجرات می‌فرماید لا یغتب بعضکم بعضا
و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: انها ذکرک اخاک بما یکرهه
الوسائل، ج۸، ص۵۹۸، ب ۱۵۱ من ابواب احکام العشره، ج۹.
ابوذر معنی غیبت را از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم سوال نمود فرمود آن است که برادر ایمانی خود را به چیزی یاد کنی که او دوست ندارد. کلمه ما موصول است کلام و فعل و اشاره به هر چیزی که سبب نارضایتی مومن غیبت شونده شود را شامل می‌شود. القاب مضمومه را نیز شامل می‌شود اسم‌هایی که شهرت یافته و در عرف مردم آنها را مذمت و اهانت می‌دانند. از جهت غیبت یا از جهت اهانت به مومن حرام می‌باشد مانند اکول (پرخور) نؤم (پرخواب) حسود بخیل حریص و…
و همچنین اگر به قصد مذمت و اهانت بگوید فلان اعمی (کور است) فلان احول (دوبین است) فلان اعرج (شل است) نقل شده که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمود المؤمن حرام کله عرضه و ماله و دمه(۱) آبرو و مال و خون مومن محترم است
و کفاره غیبت آن است که استحلال شود از غیبت شونده طلب حلیتت کند و اگر ممکن نیست استغفار و برای او دعا کند.
شنیدن غیبت نیز حرام است باید مانع غیبت شود
۱: مستدرک الوسائل، ج۹، ص۱۳۶، احکام العشره.

 والله العالم 

بازدیدها: ۱

دسته‌ها
احکام بانکها احکام کسبهای حرام احکام معاملات اخبار استفتائات کسبهای حرام

سود سپرده

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

مبلغی پول دارم برای امرار معاش در بانک سرمایه‌گذاری کردم که ماهانه مبلغی سود می‌دهند که زندگیم را بگذرانم آیا این سود از نظر شرعی حلال است؟

پاسخ معظم له:

بسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

سپرده گذار اگر شرط سود کند این سود ربا و حرام است مطلقا بانک دولتی باشد یا مشترک یا خصوصی
و اگر شرط سود نکند و بانک خودش سودی دهد اگر آن بانک دولتی یا مشترک باشد باید نصف آن سود را به فقیر متدین بدهد و اگر آن بانک خصوصی باشد و بداند صاحبان بانک به آن سود راضی هستند تصرف در آن سود مانعی ندارد و اگر از مؤونه سال زیاد آمد باید خمسش را بپردازد.
و همچنین اگر به عنوان مضاربه یا مشارکت بگذارد مانعی ندارد.

 والله العالم 

بازدیدها: ۱

دسته‌ها
احکام طهارت احکام کسبهای حرام احکام متفرقه اخبار استفتائات

پختن خرما و کشمش در غذا

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

ما در مناطق جنوب بیشتر از خرما و کشمش استفاده می‌کنیم. گاهی غذایی درست می‌کنیم که خرما یا کشمش در غذا جوش می‌آید. آیا خوردن آن پاک و حلال است یا نجس و حرام است؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

سرخ کردن خرما و مویز و کشمش و دم کردن آنها در برنج و امثال آن، مانعی ندارد و خوردن آنها حلال است. ولی اگر آب خرما، مویز و کشمش بجوش آید و معلوم شود که مست کننده است، خوردن آنها حرام است. کشمش و آب آن، حکم انگور را دارد؛ و اگر جوش بیاید، بنابر احتیاط واجب، باید از آن اجتناب نمود.

 والله العالم 

بازدیدها: ۱۸

دسته‌ها
احکام کسبهای حرام احکام متفرقه اخبار استفتائات

موارد جواز غیبت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد غیبت کردن از دیگران شنیده‌ایم که در مواقعی هرچند غیبت است ولی اشکال ندارد در حقیقت غیبت جایز می‌شود آیا حضرتعالی این نظریه را قبول دارید؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

به طور کلی در هر جایی که مصلحتِ افشایِ عیب پنهانیِ شخص از نظر شرع، بیش از مفسده آن باشد، غیبت جایز است (مکاسب شش جلدی طبع ۱۴۳۷ ق، ج۱، ص۳۴۲) بعضی از این موارد عبارتند از:

۱. در مقام مشورت، مثلاً کسی می‌خواهد با دیگری معامله یا ازدواج کند؛ در این صورت، تا جایی که در کار مورد نظر دخالت داشته باشد می‌تواند عیوب پنهانی آن شخص را بازگو نماید و مشورت کننده را راهنمایی کند؛

۲. جهت دفع بدعتِ شخصِ بدعتگزار و برای جلوگیری از انحراف مردم؛

۳. باخبر کردن مسلمان از خطر یا ضرری که در انتظار اوست؛

۴. دادخواهی و رفع ظلم نزد کسی که بتواند به مظلوم کمک کند؛

۵. افراد متجاهر به فسق؛ (در خصوص گناهانی که آشکارا مرتکب می‌شوند)

۶. ارشاد مومن وقتی که بدون اطلاع، با فاسقی همنشینی می‌کند؛

۷. اظهار کردن عیوب پنهانی مریض برای دکتر در صورتی که در معالجه مریض و بهبود او دخالت داشته باشد.

والله العالم 

بازدیدها: ۹

دسته‌ها
احکام بانوان احکام کسبهای حرام احکام متفرقه احکام مَحارم احکام نکاح اخبار استفتائات

زنا، حق الناس یا حق الله؟

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

العیاذ بالله کسی مرتکب خلاف عنف شود این عمل جز حق الله است یا حق الناس؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

خداوند متعال در قرآن، سوره إسراء، آیه ۳۲ صفحه ۲۸۵ می‌فرماید: «و به زنا نزدیک نشوید که کار بسیار زشت و بد راهی است».

در فرض سؤال، عمل زشت و گناه بزرگِ زنا، هم حق الله است و هم حق الناس، زیرا اولاً نافرمانی خدای تعالی نموده و ثانیاً به ناموسِ دیگری تجاوز و دست درازی کرده و برای هر دو (هم زن و هم مرد) حق الناس محسوب می‌شود. زنا از گناهان کبیره است و باعث کوتاه شدن عمر و از بین رفتن خیر و برکت از زندگی می‌شود و واجب است هر دو فوراً توبه کنند و با انجام واجبات و کارهای خیر مانند استغفار و دعا کردن و تلاوت قرآن، گناه خود را جبران کنند. ضمناً، اگر زن شوهردار مرتکب عمل زشت زنا شود، بر شوهرش حرام نمی‌شود و بر مرد واجب نیست او را طلاق دهد ولی چنین زنی بر مرد زناکار، حرام دائمی و همیشگی می‌گردد.

والله العالم 

بازدیدها: ۱۳

دسته‌ها
احکام غصب احکام کسبهای حرام احکام متفرقه احکام نفقه احکام نکاح اخبار استفتائات

تصرف در اموال همسر بدون اجازه

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

شوهر من بسیار خسیس هستند و ما هم داماد داریم هم عروس و فراوان نوه. آیا می‌توانم به طور مخفیانه از کارت بانکی همسرم پولی بردارم؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

تصرف در اموال شوهر بدون اجازه او جایز نیست مگر آنکه زن علم به رضایت شوهر داشته باشد و همین‌طور تصرف مرد در اموال زن.

والله العالم

بازدیدها: ۶

دسته‌ها
احکام قرآن احکام کسبهای حرام احکام متفرقه اخبار استفتائات کسبهای حرام

غیبت

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد غیبت کردن به نظر حضرتعالی جزو حق الله هست یا حق الناس؟ تکلیف غیبت کننده چیست؟

پاسخ معظم له:

بإسمه تعالی

بعدالتحیه و السلام

قال الله تبارک و تعالی: «وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا» حجرات/۱۲

حضرات معصومین علیهم السلام هم از غیبت کردن نهی فرموده‌اند؛ در نتیجه هم حق الله است که مخالفت با نهی الهی کرده است و هم حق الناس است.

اولا باید از درگاه باریتعالی طلب عفو و بخشش نماید. ثانیا از کسی که غیبت او را نموده -بنابر احتیاط واجب- حلالیت بطلبد به شرط این که امکان داشته باشد و مفسده‌ای (مانند اختلاف و ناراحتی) نداشته باشد. قال رسول الله صلی الله علیه و آله: «الغیبه أسرع فی دین الرجل المسلم من الأکله فی جوفه» (کافی، ج۲، ص۳۵۶، ح۱)؛ تاثیر غیبت در دین مسلمان، از بیماری خوره در جسم او سریعتر است.

والله العالم

بازدیدها: ۶

دسته‌ها
احکام کسبهای حرام اخبار استفتائات

ربا بین برادر و خواهر

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی

سلام علیکم

در مورد ربا می دانیم که حرام است ولی خواستم بدانم ربا بین دو نفر در چه صورتی حلال است آیا بین برادر و خواهر هم حلال است ؟

 

پاسخ معظم له

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام

ربا حرام است مگر بین پدر و فرزند و بین زن و شوهر در صورتیکه نکاح (ازدواج) دائمی باشد_ نه عقد موقت (متعه)_ در این دو مورد مانعی ندارد . والله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۳۳

دسته‌ها
احکام کسبهای حرام اخبار استفتائات

صدقه به سادات

بسم الله الرحمن الرحیم

خدمت حضرت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی
با سلام و احترام
آیا صدقه به ساداتی که میخواهد عمل جراحی کند میرسد یا خیر در صورتی که خرج عمل را نداشته باشد ، شنیدم صدقه به سیّد حرام است .

 

پاسخ معظم له :

بسمه تعالی

بعد التحیه والسلام
دادن صدقه واجبه مانند زکوه (گندم و جو و طلا و نقره … ) و مانند زکوه فطره ، به سیّد جایز نیست مگر دهنده زکوه نیز سیّد باشد ولکن دادن صدقه مستحبه به سیّد اگر توهین به او نباشد جایز است والله العالم

والسلام علیکم و رحمه الله وبرکاته
سید محمدتقی دیباجی اصفهانی

 

بازدیدها: ۲۰

دسته‌ها
احکام کسبهای حرام اخبار استفتائات

اجرت گرفتن برای واجبات

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم و رحمه الله
خدمت آیت الله دیباجی اصفهانی مد ظله العالی
بنده مدرس قرآن هستم در بوشهر و به جهت رفت و آمد به مساجد جهت آموزش مبلغی دریافت میکنم شنیدم پول گرفتن در مقابل واجب حرام است حالا سؤال بنده این است گرفتن پول و مزد بابت فعالیت های قرآنی و مذهبی و به طور کلی در مقابل واجب کفائی چگونه است ؟

پاسخ معظم له:

بسم الله الرحمن الرحیم

بعد التحیه والسلام؛

اجرت گرفتن برای واجبات مطلقا جایز نیست چه واجب عینی باشد و چه واجب کفائی؛واجب عینی مانند تعلیم حمد و سوره و نماز اگر معلم منحصر به این یک نفر باشد،واجب کفائی مانند غُسل میت و نماز بر آن و مانند تعلیم حمد و سوره نماز اگر معلّم منحصر به این یک نفر نباشد؛اما اجرت بر مستحبات،اگر منافع و ثواب به عامل برمیگردد اُجرت گرفتن جایز نیست،مثل اینکه مستأجر شخصی را اجیر کند برای خواندن نماز شب؛ اما اگر منافع و ثواب به مستأجر برگردد مانعی ندارد مانند ساختن مسجد و مانند حج و زیارت مستحبی و مانند تعلیم قرآن ولکن احوط آن است که اُجرت برای مقدمات آن باشد مانند رفت و آمد به مساجد و به مجالس آموزش قرآن نه برای نفس تعلیم . والله العالم

والسلام علیکم ورحمه الله وبرکاته
سید محمد تقی دیباجی اصفهانی

بازدیدها: ۲۱